САМАЕ ВАЖНАЕ

Каты і ахвяры. Аляксандар Лукашук пра сталінскія расстрэлы і сучасную Беларусь

На гэтым тыдні беларусы ў розных гарадах Эўропы правялі памятныя акцыі з нагоды Ночы расстраляных паэтаў. У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году савецкія ўлады расстралялі дзясяткі прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі.

Ліст былых палітвязьняў, рэакцыя на расізм, дылема Пратасевіча. Вынікі тыдня з Сашам Філіпенкам

Як рэагаваць на праявы расізму з боку былых палітвязьняў? Як ставіцца да Пратасевіча? Што можа зьмяніць ліст групы былых палітвязьняў?

Ліст палітвязьняў: ці ісьці на саступкі Лукашэнку? Тыдзень з Карбалевічам

Як вызваліць палітвязьняў і спыніць рэпрэсіі ў Беларусі — празь ціск ці перамовы з Лукашэнкам?

«Зь Беларусьсю ўсё зразумела». Пра што гаварылі на закрытай канфэрэнцыі ў замку пад Уроцлавам

Карэспандэнт Свабоды правёў тры дні на галоўнай польскай канфэрэнцыі аб усходняй палітыцы краіны, каб даведацца, што польскія палітыкі і экспэрты казалі пра Беларусь — публічна і ў кулюарах.  

Threads як пагроза беларускаму рэжыму. Вынікі новага дасьледаваньня

Арганізацыя Human Constanta падрыхтавала справаздачу аб «барацьбе з экстрэмізмам» у Беларусі за ліпень–верасень 2026 году. Паводле экспэртаў, улада ўсё больш баіцца паведамленьняў у Threads, ТіkТок і нават навінаў Euronews.

Беларуска, якая зьнікла ў Швайцарыі, выйшла на сувязь

Аб гэтым Свабодзе паведаміў яе брат, былы палітзьняволены Тамаз Піпія.

«Маечка, бяры цукерку». Успаміны Маі Кляшторнай, дачкі расстралянага паэта

Трэцяга жніўня 2026 году ня стала Маі Кляшторнай, дачкі расстралянага паэта Тодара Кляшторнага. Мы публікуем успаміны Маі Тодараўны, якія праляжалі ў маім журналісцкім архіве больш за дзевяць гадоў.

Сайт зваротаў, піццэрыя, сетка будаўнічых крамаў: Як дадзеныя беларусаў крадуць у інтэрнэце і чым гэта небясьпечна

Скрадзеныя ў інтэрнэце дадзеныя зламысьнікі прадаюць, іх могуць выкарыстоўваць махляры і сэрвісы для «прабіву» асабовых зьвестак. Што рабіць, калі вы сталі ахвярай такіх злачынцаў.

У Вільні прайшла акцыя «Ноч (не)расстраляных паэтаў». ФОТА

У Вільні прайшла памятная акцыя «Ноч (не)расстраляных паэтаў», запачаткаваная ў 2017 годзе ў Курапатах.

З акупацыі — празь Беларусь. Фінаў аштрафавалі за «Лукашэнку-таракана». Сын міністра будзе кіраваць палкоўнікамі. Відэанавіны 29 кастрычніка

У «ПіКу Свабоды» расказваем пра галоўныя падзеі 29 кастрычніка і тлумачым, што яны значаць.

«Беларусь для Польшчы важнейшая за Ўкраіну». Былы віцэ-міністар польскага МЗС тлумачыць, чаму

Барташ Ціхоцкі быў адным з удзельнікаў папярэдняга палітычнага пацяпленьня ў адносінах Польшчы і Беларусі, якое скончылася ў 2020 годзе. Цяпер былы віцэ-міністар замежных справаў і былы амбасадар Польшчы ва Ўкраіне лічыць, што Варшава тады зрабіла памылковыя высновы з тагачаснага досьведу.

У Радзе Эўропы рыхтуюць новыя дакумэнты ў дапамогу беларускім уцекачам

Беларуская дэлегацыя, сфармаваная новай Кардынацыйнай радай, 27–30 кастрычніка працуе на сэсіі Кангрэсу мясцовых і рэгіянальных уладаў Рады Эўропы ў Страсбургу. Тут яны шукаюць падтрымку ад мясцовых уладаў розных краін Эўропы, каб вырашаць праблемы беларускіх уцекачоў.

«Чорная зона». Што вядома пра палітзьняволеных беларусаў, якіх трымаюць у псыхіятрычных клініках

Паводле праваабаронцаў, як мінімум 22 беларускія палітвязьні зараз знаходзяцца на прымусовым псыхіятрычным лячэньні. Афіцыйна ня лічыцца, што гэтыя людзі «адбываюць пакараньне». Расказваем, паводле якіх артыкулаў яны асуджаныя, дзе і ў якіх умовах знаходзяцца.

Лукашэнка анансуе амністыю для жанчын. Статкевіч крытыкуе ліст палітвязьняў. Знос дамоў у Менску. Відэанавіны 28 кастрычніка

Лукашэнка анансуе новую амністыю, перадусім для жанчын. Ці закране яна палітвязьняў? Чаму зварот былых палітвязьняў да эўрапейскіх лідэраў выклікаў крытыку Міколы Статкевіча?

«Памятай, што ты — зь Беларусі». Апошняя размова з Маяй Кляшторнай, дачкой расстралянага паэта

У чатыры месяцы яна трапіла ў сталінскі лягер разам з маці. Яе бацьку расстралялі. Толькі ў васямнаццаць яна даведалася, што ёсьць іншае, вольнае жыцьцё.

«Цьвёрды камень унутры». Размова з Галінай Казіміроўскай аб перамозе над цяжкім дыягназам

Што адчувае чалавек, знаходзячыся ў эміграцыі, калі чуе ад лекара дыягназ: «У вас рак вельмі агрэсіўнай формы»? Мы пагаварылі з стваральніцай легендарнага «Вольнага хору», дырыгенткай Галінай Казіміроўскай, якая змагаецца з гэтай безьлітаснай хваробай.

Першая рэакцыя ЭЗ на ліст палітвязьняў. Ці паедуць таджыкі ў Беларусь? Расейскія дроны як сетка сувязі. Відэанавіны 27 кастрычніка

Што вядома пра трох беларусаў, якіх асудзілі на 17, 21 і 25 гадоў зьняволеньня паводле абвінавачваньня ў «здрадзе дзяржаве»? Ці паедуць таджыкі на заробкі ў Беларусь, дзе ім абяцаюць ад 750 да 1200 даляраў?

Фота горадзенскай футбольнай каманды прадаюць за 500 эўра. Расказваем, у чым яго ўнікальнасьць

Каб выкупіць здымак, журналіст, краязнаўца і гісторык футболу Руслан Кулевіч абвесьціў адмысловы збор. Мы даведаліся ў яго падрабязнасьці гісторыі незвычайнага фота.

Што за «PHP-апакаліпсіс» адбыўся ў інтэрнэце і чым гэта пагражае беларусам. У пытаньнях і адказах

Доступ з-за мяжы да многіх беларускіх сайтаў цяпер абмежаваны. Гэта наступствы ўразьлівасьцяў, знойдзеных у мове праграмаваньня PHP, на якой працуе большасьць сэрвэраў у сьвеце. Расказваем, што гэта за памылкі і чым яны небясьпечныя.

Рэакцыя дачок зьніклых на прысуд Гараўскаму. Спрэчка вакол ліста палітвязьняў. Вяртаньне галоўнай апазыцыянэркі. Відэанавіны 26 кастрычніка

Суд у Швайцарыі прызнаў былога байца спэцыяльнага атраду хуткага рэагаваньня Юрыя Гараўскага вінаватым у выкраданьні Красоўскага. Але не Захаранкі. Як зрэагавалі дочкі Красоўскага і Захаранкі?

«Лукашэнка — працяг неасуджаных злачынстваў камунізму». Зьміцер Дашкевіч пра сталінскія рэпрэсіі і палітыку памяці

Напярэдадні «Ночы расстраляных паэтаў» размаўляем з грамадзкім актывістам і былым палітзьняволеным Зьмітром Дашкевічам пра тое, чаму ў Беларусі дагэтуль ушаноўваюць катаў, а захаваньне памяці пра іхныя ахвяры патрабуе мужнасьці.

Як паводзіў сябе на судзе былы спэцназавец Гараўскі, якога асудзілі за выкраданьне бізнэсоўца Красоўскага

Журналістка Вольга Класкоўская і дочкі зьніклых 27 года таму Юрыя Захаранкі і Анатоля Красоўскага расказалі Свабодзе пра свае ўражаньні ад суду ў Швайцарыі над былым байцом беларускага Спэцыяльнага атраду хуткага рэагаваньня (САХР) Юрыя Гараўскага.

«Стаміліся чакаць». Беларускія палітвязьні, праваабаронцы і аналітыкі — пра зварот да лідэраў краін Эўропы

26 кастрычніка група былых палітвязьняў апублікавала адкрыты ліст да лідэраў краін Эўразьвязу, Вялікай Брытаніі, Швайцарыі і Нарвэгіі з заклікам заняць больш актыўную пазыцыю ў справе вызваленьня зьняволеных і спыненьня рэпрэсіяў у Беларусі. Свабода сабрала рэакцыі на гэтую ініцыятыву.

Лукашэнка будзе кіраваць навукай. Але ёсьць нюанс

Кандыдатаў у акадэмікі будзе правяраць Савет бясьпекі, а Лукашэнка зможа сам прысвойваць акадэмічныя званьні.

«Гэта ўжо зусім не McDonald’s, але зь беларускім калярытам» Што стала з папулярнай сеткай і чым ежа там адрозьніваецца ад арыгіналу

21 кастрычніка ў Менску адкрыўся чарговы Mak.by. Будынак у мікрараёне Лошыцы пабудавалі за некалькі месяцаў. Гэтая сетка прыйшла наўзамен брэнду McDonaldʼs, які пайшоў зь Беларусі амаль 4 гады таму. Мы распыталі аматараў фаст-фуду, што засталося ў Mak ад амэрыканскага папярэдніка.

Лукашэнка рыхтуе новыя вызваленьні палітвязьняў? Перамовы з ЗША. Вынікі тыдня з Карбалевічам

Ці рыхтуе Лукашэнка новыя вызваленьні палітвязьняў і пра што гандлюецца з ЗША? Валер Карбалевіч аналізуе сыгналы з нарады ў Менску, магчымы візыт Джона Коўла і ролю беларускага калію ў міжнародных перамовах.

«Было толькі 20 вакансіяў на ўвесь Менск». У Беларусі ў разы вырасла канкурэнцыя за працу ў ІТ

У Горадзенскай вобласьці на адно месца ў ІТ прэтэндуюць больш за 100 чалавек, за год конкурс вырас утрая. Чаму спэцыялістам не хапае працы і з чым зьвязаны недахоп вакансіяў? Разьбіраемся.

Фэнамэнальны лялечны. Як у Менску зьявілася месца, куды мараць трапіць усе тэатралы

У апошнія два гады купіць квіткі ў сталічны Тэатар лялек — той яшчэ квэст. Як толькі яны зьяўляюцца на сайце тэатру — сайт «ляжыць». Калі квіткі «выкідваюць» у касы, ля іх утвараюцца даўжэзныя чэргі.

Лукашэнка таргуецца з ЗША? Чуткі пра зьнікненьне сына Сахашчыка. Караоке пад песьню прыхільніцы Крамля. Відэанавіны 22 кастрычніка

Лукашэнка кажа аб прагрэсе ў перамовах з ЗША, але ці ўдасца дамовіцца пра новыя вызваленьні палітвязьняў? Міністры абароны Расеі і Беларусі абмяркоўваюць сумесныя вайсковыя вучэньні. Як сын былога «вайсковага міністра» Сахашчыка апынуўся ў расейскай базе зьніклых бязь вестак?

У Эўропе б’юць пратэстоўцаў. Дык Лукашэнка меў рацыю?

Чаму беларускае тэлебачаньне спачувае пратэстоўцам у Францыі, але апраўдвае гвалт супраць беларусаў?

Як не зламацца ў турме: досьвед Паўла Севярынца і Ігара Лосіка

У апошнім эпізодзе другога сэзону падкасту «Архіпэляг БЕЛАГ» былыя палітычныя вязьні расказваюць пра тое, што дапамагло ім выжыць за кратамі. Прапануем гісторыі былых палітвязьняў Паўла Севярынца і Ігара Лосіка.

Вымушаны манэўр Лукашэнкі: эканоміка патрабуе рынку, а ўлада баіцца прыватніка

Створаная Лукашэнкам сацыяльна-эканамічная мадэль зь вялікім дзяржаўным сэктарам і калгасна-саўгасным ладам — аптымальная для ўтрыманьня ўлады. Аднак з кожным годам яна працуе ўсё горш, дае збоі. Таму Лукашэнка вымушаны рабіць асьцярожныя крокі ў кірунку пашырэньня прасторы для прыватнага сэктару.

Уцёкі ў казку. Гутарка з амэрыканскім «дальнабоем» і беларускім пісьменьнікам Стасам Ільіным

У пачатку 2000-х гарадзенец Стас Ільін зьехаў у Лёндан. Праз два гады вярнуўся ў Беларусь, у 2007-м эміграваў у ЗША. Цяпер вясной і летам ён працуе «дальнабойнікам», зімой ладзіць рэтрыты і «шаманіць». А яшчэ піша кнігі.

«Гэта супэрпадзея ў маім жыцьці». Маргарыта Ляўчук рыхтуе вялікі тур па Эўропе: опэра, джаз, калядкі, «Красная зелень»

Беларуская опэрная сьпявачка Маргарыта Ляўчук анансавала маштабную канцэртную праграму на лістапад і сьнежань 2026 году. У ёй — клясыка, джаз, сатырычнае шоў і калядныя канцэрты.

Ацяпленьне даражэе. Загадка адстаўкі кіраўніка Віцебшчыны. Маргарыта Ляўчук вяртаецца. Відэанавіны 21 кастрычніка

У «ПіКу Свабоды» з Ганнай Соўсь раскажам, колькі беларусы будуць плаціць за ацяпленьне ў лістападзе, чаму выклікае пытаньні адстаўка кіраўніка Віцебскай вобласьці.

«Усіх павыганялі, усё закрылі». Ці магчымая легалізацыя не прызнанага Менскам Саюзу палякаў Беларусі?

Каму належыць беларускі Wildberries. Новы прысуд па справе «Гаюна». Лукашэнка прызначыць акадэмікаў. Відэанавіны 20 кастрычніка

Хто зарабляе на беларускім Wildberries і як гэта зьвязана з атачэньнем Лукашэнкі? Хто набыў вілу за 4 з паловай мільёны даляраў ля Менскага мора? Чаму Лукашэнка вырашыў сам прысвойваць званьні акадэмікаў? Чым будуць займацца амбасады Беларусі ў Паўночнай Карэі і М’янме?

Золата з Афрыкі, фірма нерухомасьці і вайсковая тэхніка: што зьвязвае сына стваральніка ПВК «Вагнэр» зь Беларусьсю

19 кастрычніка The Wall Street Journal апублікаваў матэрыял пра бізнэс Паўла Прыгожына, сына Яўгенія Прыгожына, у Цэнтральна-Афрыканскай Рэспубліцы. Там згадваецца і Беларусь. Мы паглядзелі, які інтарэс мае сын стваральніка «Вагнэра» да Беларусі.

«Час аб’ядноўвацца». Павал Севярынец анансаваў зьезд партыі БХД, якая падзялілася, пакуль ён быў у турме

Зьезд партыі «Беларуская хрысьціянская дэмакратыя» (БХД) заплянаваны на 24 кастрычніка ў польскім Беластоку.

У Гомельскай вобласьці ў грыбах, ягадах і закатках знайшлі цэзій-137

Гомельскі абласны цэнтар гігіены, эпідэміялёгіі і грамадзкага здароўя правёў у верасьні дасьледаваньне 719 пробаў харчовых прадуктаў, найперш — ягад, грыбоў і кансэрваў з іх на зьмяшчэньне цэзію-137.

«Архіпэляг БЕЛАГ-2». Захаваць годнасьць за кратамі: споведзі былых палітвязняў

У апошняй частцы другога сэзону падкасту «Архіпэляг БЕЛАГ» былыя палітычныя зьняволеныя расказваюць пра тое, што дапамагло ім выжыць за кратамі.

«Чаму ён думаў, што я не пазна́ю яго?» Што інкамунікада робіць з чалавекам у беларускай турме

На фэстывалі беларускай кнігі «Прадмова» абмеркавалі праблему ізаляцыі палітвязьняў без магчымасьці сувязі з блізкімі.  Нагодай стала кніга Ігара Карнея «Інкамунікада. Катаваньне адзінотай».

«Хацелася, каб камень быў беларускі». У Швайцарыі адкрылі абноўлены помнік Касьцюшку

17 кастрычніка ў швайцарскім Золятурне адкрылі абноўлены помнік Тадэвушу Касьцюшку. Яго падмурак зрабілі зь беларускага валуна вагой амаль тону, прывезенага зь Беларусі.

Трамп прыпыніў санкцыі супраць Расеі паводле закону Грэма яшчэ да таго, як яны набылі моц

Прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп прыпыніў дзеяньне амаль усіх істотных санкцыяў, мытаў і абмежаваньняў, прадугледжаных двухпартыйным законам, закліканым узмацніць ціск на Расею, каб прымусіць яе спыніць вайну супраць Украіны.

Дзень Горадні па-за Горадняй. Навошта гарадзенцы сьвяткуюць дзень свайго роднага гораду за мяжой

Некаторыя беларусы сталі адзначаць дні гарадоў, адкуль яны паходзяць, за мяжой. Мы пагаварылі з арганізатарамі аднаго такога сьвята — Дня сьвятога Губэрта — пра тое, навошта сьвяткаваць дзень гораду па-за яго межамі і чаго чакаць ад праграмы сёлета.

«Лукашэнку няўтульна ў адным акопе з Пуціным». Хібы пляну Ціханоўскага. Вынікі тыдня з Класкоўскім

Як палітыка Лукашэнкі стварае пагрозу для Беларусі? Што азначаюць зьмены ў вайсковым кіраўніцтве Беларусі? Ці магчымае аб’яднаньне ўсёй апазыцыі ў адну структуру, як прапануе Ціханоўскі?

Лукашэнка і Пуцін: як Беларусь стала мішэньню для NATO? Тыдзень з Карбалевічам

Былая палітзьняволеная Алена Лазарчык расказала, як у калёніі адмаўлялася шыць форму сілавікам

Актывістку «Эўрапейскай Беларусі» Алену Лазарчык вызвалілі і вывезьлі ў Літву 16 верасьня пасьля перамоваў спэцыяльнага пасланьніка прэзыдэнта ЗША для Беларусі Джона Коўла з Аляксандрам Лукашэнкам у ліку групы з 25 палітвязьняў.

Вайскоўца-беларуса могуць выслаць з Украіны, бо ён ня можа легалізавацца. Усё праз закон, які меўся палегчыць легалізацыю

Беларускага добраахвотніка Эмілія Лабейку могуць у лістападзе выслаць з Украіны, бо ў яго згарэў беларускі пашпарт. Вінаваты новы закон, які меўся спрасьціць легалізацыю іншаземных вайскоўцаў ва Ўкраіне. але для Лабейкі ён сытуацыю пагоршыў.

7 палітзьняволеных жанчын у «Навінках», яшчэ 100 за кратамі. Пра што не раскажуць чыноўнікі ў «Год беларускай жанчыны»

У Варшаве у межах канфэрэнцыі АБСЭ аб чалавечым вымярэньні прайшла дыскусія «Дыскрымінацыя жанчын у Беларусі ў „Год беларускай жанчыны“». Расказваем, пра што там гаварылі.