Новы выпуск перадачы, у якой Дзьмітры Гурневіч размаўляе з культуралягіняй Даніэлай Калядой.
Хто хоча сыходу Лукашэнкі? Ці паспрабуе Пуцін анэксаваць Беларусь? Чаму Лукашэнка вызваліў Бабарыку?
За год агуркі ў Беларусі падаражэлі на 15,7%, салодкі перац — на 8,9%. Паглядзелі, як зьмяніліся цэны на садавіну і гародніну і параўналі пакупніцкую здольнасьць у Беларусі і ў суседзяў.
26 красавіка ў Вільні беларусы ўсклалі кветкі да помніку ахвярам Чарнобылю і правялі мітынг, на якім выказалі стаўленьне да разьмяшчэньня на тэрыторыі краіны расейскіх ракетаў і далейшага выкарыстаньня ядзернай энэргетыкі.
Ці стварае Лукашэнка свой корпус вартавых ягонай спадчыны на ўзор іранскага? Пра гэта пагаварылі ў выніковым «ПіКу Свабоды» з гісторыкам і палітолягам Розай Турарбекавай.
Цэзій у лясах, рызыка ў Астраўцы: што трэба ведаць праз 40 гадоў пасьля Чарнобылю.
Пра разьвітаньне зь любімым сабакам, валанцёрства з каровамі і веру ў тое, што беларуская рэпрэсіўная сыстэма можа зьмяніцца да лепшага.
Францыя пашырае ядзерны «парасон» для краін, якім пагражае Масква. Неўзабаве на ўсходнім флянгу NATO пройдуць вучэньні, на якіх адпрацуюць ядзерныя ўдары па цэлях у Беларусі і Расеі. Гэтае паведамленьне польскага выданьня WP пракамэнтавалі для Свабоды экспэрты Вітальд Юраш і Юры Фёдараў.
Гэта гісторыя апошніх шасьці гадоў дзейнасьці праваабарончага цэнтру «Вясна», ягоных нягодаў і трыюмфаў.
Аляксандар Лукашэнка ў інтэрвію расейскаму каналу RT фактычна прапануе вярнуцца да савецкай мадэлі кіраваньня і заяўляе, што ў Беларусі «дэмакратыі больш, чым на Захадзе». Прааналізавалі заяву.
Чаму на вучэньнях NATO будуць сымуляваць ядзерны ўдар па Беларусі? Ці стварае Лукашэнка свой корпус вартавых ягонай спадчыны на ўзор іранскага? Якія радыенукліды засталіся ў Беларусі праз 40 гадоў пасьля Чарнобыля? У якую пастку зацягнула беларусаў Астравецкая АЭС?
40 год таму беларусы замежжа адгукнуліся на чарнобыльскую бяду: стваралі фонды салідарнасьці, прывозілі гуманітарную дапамогу, мэдыкамэнты, абсталяваньне ў чарнобыльскія рэгіёны, прымалі на аздараўленьне тысячы беларускіх дзяцей. Свабода пагаварыла з тымі, хто ў гэтым удзельнічаў.
Пра нявывучаныя ўрокі найвялікшай тэхнагеннай катастрофы 20 стагодзьдзя і доўгатэрміновы ўплыў чарнобыльскай аварыі на беларусаў вялікае інтэрвію з нобэлеўскай ляўрэаткай, аўтаркай кнігі «Чарнобыльская малітва» Сьвятланай Алексіевіч. Поўны тэкст інтэрвію.
Штогод урад Беларусі вылучае грошы некалькім стратным прадпрыемствам. Гэта цягнецца амаль 2 дзесяцігодзьдзі. Расказваем, куды ідуць сродкі і што цяпер з гэтымі заводамі.
Постчарнобыльскі сындром існаваў у Беларусі цягам 25–30 гадоў пасьля аварыі, але паступова расьцерушыўся. Зьявіліся іншыя, мацнейшыя пагрозы і небясьпекі, на фоне якіх наступствы Чарнобыля перасталі ўспрымацца як такія.
Хто такі Рык Санчэс, як ён апынуўся на RT, і чаму ў ягоным інтэрвію з Лукашэнкам гучыць столькі фэйкаў — разьбіраем па фактах.
У вялікім інтэрвію для Свабоды нобэлеўская ляўрэатка Сьвятлана Алексіевіч згадвае свой дзень 26 красавіка 1986 году, расказвае аб працы над кнігай «Чарнобыльская малітва», аналізуе фэномэн брытанска-амэрыканскага сэрыялу «Чарнобыль» на матывы яе твору.
Дасьледаваньне праводзіла група беларускіх экспэртаў цягам некалькіх апошніх месяцаў 2025 году. Яны выкарыстоўвалі як адкрытыя крыніцы, так і глыбокія інтэрвію з абазнанымі ў тэме беларусамі.
Што рабіць памілаваным палітвязьням, якіх выправадзілі за мяжу без дакумэнтаў або пашпарты якіх прызнаныя несапраўднымі? Ці лёгка чалавека пазбавіць грамадзянства? Ці могуць ануляваць пшпарты ўсім, хто зьехаў за мяжу? Пагаварылі зь юрыстам-міжнароднікам.
20 красавіка ў Варшаўскім унівэрсытэце прайшла сустрэча зь ляўрэатам Нобэлеўскай прэміі міру 2022 году, кіраўніком праваабарончага цэнтру «Вясна», былым палітвязьнем Алесем Бяляцкім.
Лукашэнка перастаў саромецца і лічыць, што прыйшоў час, калі можна нават не імітаваць заходнія падыходы да дэмакратыі. Яго даймаюць думкі пра адмену ўсенародных выбараў як інстытуту. Інтэрвію RT стала добрай падставай для публічнай дыскрэдытацыі заходніх уяўленьняў пра дэмакратычныя нормы.
«Калі мы першы раз сазвоньваліся зь відэа, спачатку я яго не пабачыў, а пачуў. Мне здавалася, што гэта рэха, што маім голасам хтосьці са мной вітаецца». Максім Знак расказаў Свабодзе пра сына, сплавы і горы ў дзяцінстве і 107 кіляграмаў вагі.
Аляксандар Лукашэнка выйшаў на суботнік з сабакам. Беларусь робіць яшчэ адзін крок да таталітарызму. Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт прызналі «экстрэмісцкім», рэпрэсіі пашыраюць і перасьледуюць цэлыя грамадзкія супольнасьці.
Выйшаў кібэрпанк Replaced ад беларускіх распрацоўнікаў, якога чакаў мільён гульцоў. Беларускі пераклад гульні зрабіў Андрэй Пячынскі (Палякоў), які гуляе і сам. Свабода пагаварыла зь ім пра беларусізацыю ў GameDev, канкурэнцыю з ШІ і ўражаньні ад гульні.
Сядзіба ў Падароску выявілася без Напалеона і без вады, насуперак рэкляме пры продажы. Зьняпраўджваем наратыў дзяржаўных уласьнікаў.
«Хацелася паказаць магічнасьць і містычнасьць нашай культуры, тужлівую ноту, якую мы, беларусы, вельмі любім». Свабода пагаварыла з кіраўніцай хору сьпявачкай Русяй Šuma пра ўдзел у конкурсе «Маю талент».
Найдаўжэй сваю пасаду захоўвае міністар спорту і турызму Сяргей Кавальчук — 8 гадоў. Усе іншыя «доўгажыхары» сярод высокапастаўленых чыноўнікаў — прадстаўнікі сілавога блёку. Разьбіраемся, што ўплывае на міністэрскі тэрмін.
15 красавіка Эўрапэйскі гуманітарны унівэрсытэт пракамэнтаваў наданьне яму статусу «экстрэмісцкай арганізацыі» у Беларусі.
Улады Беларусі прызналі Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт «экстрэмісцкай арганізацыяй». Што зараз будзе зь цяперашнімі і былымі студэнтамі і выкладчыкамі? Каго з вядомых беларусаў можа закрануць гэтае рашэньне? Ці непазьбежны масавы адток беларускіх студэнтаў і выкладчыкаў з ЭГУ?
Актор сышоў — прыйшоў афіцэр. Былы міністар культуры Руслан Чарнецкі не зрабіў Беларусь Галівудам, затое Марат Маркаў можа зрабіць з культуры яшчэ адзін фронт.
Гэта адбылося 5 красавіка. Раней армянскія памежнікі сем разоў затрымлівалі Лапшына на запыт уладаў Беларусі.
Беларус Тарас Цялькоўскі прабег маратон у гумовых кроксах. Так ён хоча трапіць у Кнігу рэкордаў Гінэса — каб выканаць юнацкую мару, натхніць сваіх дзяцей і больш расказваць людзям пра Хрыста.
14 красавіка Вярхоўны суд Беларусі надаў Эўрапейскаму гуманітарнаму ўнівэрсытэту статус «экстрэмісцкай арганізацыі». Праваабарончы цэнтар «Вясна» на просьбу Свабоды выступіў з заявай пра гэта.
Усяго праз 48 гадзінаў пасьля таго, як ЗША з Ізраілем пачалі маштабнае бамбаваньне Ірану, лібанская ваенізаваная групоўка «Хэзбала» ўступіла ў вайну на баку Тэгерану. Цяпер Іран настойвае на тым, каб на «Хэзбалу» распаўсюджвалася мірнае пагадненьне, каб вывесьці яе з-пад ізраільскага агню.
Паводле інфармацыі Свабоды, ціск на студэнтаў Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту ўзмацніўся мінулай восеньню, а зімой прайшлі масавыя допыты ў Сьледчым камітэце і КДБ.
КДБ прызнаў «экстрэмісцкімі фармаваньнямі» чаты сваякоў арыштаваных і зьняволеных, у якіх абмяркоўваюць збольшага арганізацыйныя моманты. Пагаварылі з праваабаронцам і ўдзельнікам такога чату — навошта гэта робіцца і як далей дапамагаць асуджаным.
У Беларусі скасавалі адразу чатыры буйныя фэстывалі. Некаторыя арганізатары заявілі, што не атрымалі дазволу, іншыя спаслаліся на закон. Чаму так адбылося і каму ў Беларусі можна ладзіць фэсты, а каму — не. Разьбіраемся.
Аляксандар Івулін расказвае, як вырашыў працягнуць праект «Загляне сонца» пасьля сьмерці Мікіты Мелказёрава, чаму беларуская мова павінна быць ня «клюбам для сваіх», а жывой і сучаснай, і як гісторыя Беларусі стала для яго новай апорай.
Што азначаюць вынікі выбараў у Вугоршчыне для Эўропы і для ЗША? Хто перамог у вайне ў Іране? Ці будзе Вашынгтон ціснуць на Вільню, каб адкрыць транзыт беларускіх угнаеньняў праз Клайпеду?
Вэтэранка вайны ва Ўкраіне, мэдык Анастасія «Север» Махамет прызначаная намесьніцай прадстаўніцы Аб’яднанага пераходнага кабінэту ў сацыяльнай палітыцы. У «ПіКу Свабоды» яна расказала пра задачы працы зь беларускімі добраахвотнікамі, пра візыт Ціханоўскай у Кіеў і стаўленьне ўкраінцаў да беларусаў.
У Менск прывезьлі адну з самых пазнавальных карцін Марка Шагала, напісаную ім у Віцебску ў 1917-м. Чаму «Прагулку» выстаўляюць ня ў родным горадзе мастака і ці шмат пра творчасьць Шагала можна даведацца з аднаго палатна, нават калі яно шэдэўр? Пагаварылі з мастацтвазнаўцам.
У нядзелю 12 красавіка праваслаўныя ў Беларусі сьвяткуюць Вялікдзень. Сёлета Вялікдзень адзначаюць у розных канфэсіях у розныя даты — але для многіх вернікаў гэтае сьвята праходзіць у цені рэпрэсіяў. Сьвятары і вернікі застаюцца за кратамі, а некаторыя — безь зьвестак пра іх лёс.
У 2000 годзе стваральнік папулярных «Танкаў» выпусьціў сваю першую стратэгію DBA Online для некалькіх гульцоў. Праз 5 гадоў выйшла гульня ў духу постапакаліпсісу ад беларускай студыі Arise. Расказваем пра беларускія гульні 2000-х.
Канфлікт на Блізкім Усходзе памяняў шмат якія геапалітычныя расклады. Ён адцягвае ўвагу ад расейска-ўкраінскай вайны. На тле ўсясьветных катаклізмаў міжнародная вага беларускага пытаньня падае. Цікавасьць ЗША да Беларусі можа зьменшыцца і «вялікая ўгода» не адбыцца.
Ці заблякуе Лукашэнка YouTube у Беларусі? Як адзначаюць Вялікдзень за кратамі зьняволеныя сьвятары і вернікі? Як Зяленскі можа дапамагчы беларусам ва Ўкраіне?
Эўрапейскі досьвед барацьбы з дыскрымінацыяй і мовай варожасьці пераймаюць беларускія дэмакратычныя сілы — каб у будучыні стварыць грамадзтва ў Беларусі было больш бясьпечным і справядлівым. Пра гэта разважалі на канфэрэнцыі, якую правяла Рада Эўропы.
Паведамленьне з прапановай даваць інфармацыю ўзамен на магчымасьць наведваць родных у Беларусі праваабаронца атрымаў у Instagram.
11 красавіка 2011 году ў менскім мэтро адбыўся выбух, ахвярамі якога сталі 15 чалавек. Падзеі таго дня, арышт падазраваных і судовы працэс пакінулі мноства пытаньняў, адказаў на якія няма дагэтуль. Сьведкі падзеяў у размове з Свабодай расказваюць, чаму яны так і не паверылі ў афіцыйную вэрсію.
Загрузіць яшчэ
