14 верасьня ў шпіталі памерла ўкраінская праваабаронца Аляксандра Дэлеменчук. У апошнія гады яна жыла ў Грузіі. Дэлеменчук дапамагала таксама беларусам. Некаторыя зь іх падзяліліся з Свабодай успамінамі пра Аляксандру.
Крыстафэр Паніка, які ўвайшоў у склад амэрыканскай дэлегацыі на сёньняшніх перамовах у Менску, працаваў у Беларусі яшчэ ў канцы 1990-х. Паніка назіраў за палітычнымі рэпрэсіямі ў Беларусі ў складзе місіі АБСЭ, працаваў у амбасадзе ЗША ў Менску і нават аднойчы быў затрыманы падчас акцыі пратэсту.
«Для мяне было прынцыпова не прасіць Лукашэнку аб вызваленьні», — кажа былая палітзьняволеная журналістка Кацярына Андрэева, якая правяла за кратамі больш за пяць гадоў.
У Беларусь былы палітвязень Анджэй Пачобут пабыў роўна тыдзень. Раней паведамлялася, што ён мае намер наведаць ЗША і Канаду.
Расказваем гісторыю беларускі, якая пераехала ў Аргентыну жыць і нарадзіла там дачку. Яна падзялілася са Свабодай, чым адметнае вядзеньне цяжарнасьці і роды ў гэтай краіне.
Аляксандар Лукашэнка не паляцеў на чарговы саміт БРІКС у Дэлі. Ці сьведчыць гэта пра зьмену стаўленьня Менску да гэтай міжнароднай ініцыятывы і ці мог паўплываць заплянаваны візыт у Менск амэрыканскага спэцпасланьніка? Аналізуе палітычны аглядальнік Свабоды Валер Карбалевіч.
«Ты там памерці мог, цябе забіць маглі, усё што хочаш магло быць з табой там спэцыяльна, і не спэцыяльна», — сьведчыць ляўрэат нобэлеўскай прэміі міра, былы палітвязень Алесь Бяляцкі.
У Беларусі, дзе дзяржаўны гімн пачынаецца словамі: «Мы беларусы, мірныя людзі», цяпер афіцыйна амаль 7 тысяч «экстрэмістаў» і 726 «тэрарыстаў». Расказваем, як краіна ператварылася ў «аплот экстрэмізму і тэрарызму» і каго прызнаюць тэрарыстамі.
З дабраславеньня Расейскай праваслаўнай царквы ў Маскве эксгумавалі парэшткі князя-ваяра, чыя перамога на полі бою ў XIV стагодзьдзі стала знакавай падзеяй у расейскай гісторыі.
Неўзабаве мае выйсьці кніга пра жонак палітвязьняў. Пагаварылі зь ейнай аўтаркай псыхолягам Вольгай Вялічкай пра распаўсюджаны міт аб такіх жанчынах і пра тое, што варта ведаць ім самім, калі муж вяртаецца з турмы.
Спадарожнікавыя здымкі паказваюць месцы падзеньня захопленых самалётаў 11 верасьня 2001 года і тое, як гэтыя ж месцы выглядаюць праз 25 гадоў.
За камэнтар пра Другую сусьветную вайну ў Беларусі можна атрымаць да 5 гадоў турмы. Чаму ўлады называюць трагедыю беларусаў «генацыдам» і перасьледуюць тых, хто спрабуе спрачацца з гэтай фармулёўкай? І навошта Лукашэнку гісторыя вайны сёньня?
Дакумэнтальны фільм беларускай рэжысэркі і прадусэркі Волі Чайкоўскай «Ня створаныя для палітыкі» цяпер даступны ў глябальным стрымінгавым сэрвісе HBO Max. Пагаварылі з рэжысэркай пра кіно і пра тое, што для яе азначае выхад на папулярную стрымінгавую плятформу.
Магчымасьць «вялікай вайны» ў Эўропе абмяркоўваюць усё актыўней. Падчас закрытай беларуска-ўкраінскай экспэртнай дыскусіі прагучала выснова: у выпадку маштабнай эскаляцыі з Эўропай беларуская тэрыторыя можа мець для Расеі важнае стратэгічнае значэньне.
Паездка Анджэя Пачобута ў Беларусь — палітычны экспэрымэнт, які ён праводзіць на самім сабе. Былы палітзьняволены намацвае межы магчымага, спрабуе пашырыць рамкі дазволенага ва ўмовах цяперашняга палітычнага рэжыму. Гэта тэст на выяўленьне ступені жорсткасьці сыстэмы.
Спэцпасланьнік Трампа Джон Коўл наведае Беларусь 14 верасьня. Чаго чакаюць і чаго асьцерагаюцца праваабаронцы?
Як можа паўплываць прыезд Анджэя Пачобута ў Беларусь на атрыманьне прытулку і легалізацыю беларусаў у Польшчы і на польска-беларускія адносіны ў цэлым, у інтэрвію праграме «ПіК Свабоды» ацаніў дарадца Сьвятланы Ціханоўскай Францішак Вячорка.
Кнігарня Kamunikat.shop пачала працаваць у Цэнтры беларускай культуры ў Беластоку 8 верасьня. Пасьля адкрыцьця прайшла размова пра дачыненьні беларусаў і палякаў на Беласточчыне ў пэрыяд пасьля Другой усясьветнай вайны.
Былы палітвязень Анджэй Пачобут вярнуўся ў Беларусь. Што зробіць улады? Іранскі грузавы Boeing трэці раз за некалькі тыдняў прыляцеў у Менск. Што магло быць на борце?
Тыдзень бяз грошай, па калена ў брудзе, з дранікамі, лазьняй і 90 тысячамі даляраў на падрыхтоўку. Сёлета Burning Мan прайшоў у ЗША ў саракавы раз. Беларускі лягер Mara браў у ім удзел у другі раз. Ягоныя ўдзельнікі падзяліліся з Свабодай уражаньнямі пра падзею.
Зьявіліся першыя рэакцыі на вяртаньне былога палітвязьня Анджэя Пачобута з Польшчы, куды ў красавіку яго вывезьлі ў рамках абмену зьняволенымі, у Беларусь.
8 верасьня па абедзе былы палітвязень Анджэй Пачобут, якога вывезьлі ў Польшчу, прайшоў польска-беларускую мяжу і вярнуўся ў Беларусь, паведаміла польская Gazeta Wyborcza.
Лукашэнка загадаў прыбраць машыны з двароў каля жылых дамоў у Менску. Паглядзелі, куды іх можна прыбраць, як у сталіцы вырашаецца пытаньне парковачных месцаў і якія варыянты выкарыстоўваюць у сьвеце.
На сустрэчы зь міністрам адукацыі Андрэем Іванцом Лукашэнка застаўся незадаволены дрэннай фізычнай падрыхтоўкай дзяцей, харчаваньнем і рамонтам. А якія праблемы непакояць бацькоў школьнікаў?
Пасьля візытаў амэрыканскіх пасланьнікаў у Маскву і Кіеў былыя амбасадары ЗША ва Ўкраіне ня бачаць прыкметаў таго, што пазыцыя Масквы зьмянілася настолькі, каб зрабіць мірнае пагадненьне магчымым.
У самоце сачыць за паркам у Ваёмінгу, пабываць у скандынаўскай казцы ці пабыць лясным стварэньнем, дом якога атакуюць робаты. Расказваем пра вельмі розныя гульні, дзе асноўнае месца дзеяньня — лес.
5 верасьня споўніцца 6 гадоў, як у Вільні адкрыўся прытулак для беларусаў пад неафіцыйнай назвай «Замак», паводле дакумэнтаў — цэнтар «Дапамога».
Пра «Белавія», паварот Лукашэнкі на Ўсход, канфлікты ў апазыцыі і мілітарызацыю школы — у «Выніках тыдня» з Валерам Карбалевічам.
Удзельная вага сварак і скандалаў вакол дробных пытаньняў у асяродку дэмакратычных сілаў расьце. Прычыны гэтага працэсу шмат у чым зьвязаныя з самой прыродай палітычнай эміграцыі. Грамадзкая незапатрабаванасьць палітыкаў у замежжы спараджае расчараваньне.
Праз два дні пасьля таго, як прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі папярэдзіў цывільныя авіякампаніі аб небясьпецы выкарыстаньня расейскай паветранай прасторы, паступілі паведамленьні аб скасаваньнях многіх рэйсаў, закрыцьці аэрапортаў і іншых збоях паветранага руху.
У сёньняшнім «ПіКу Свабоды» расказваем пра сытуацыю з палётамі паміж Менскам і Масквой на фоне папярэджаньняў Зяленскага, пра расьсьледаваньне выдачы італьянскай візы амбасадай у Менску падазраванаму ў дывэрсіі ў Ляйпцыгу, а таксама пра першы поўны беларускі пераклад «Адысэі» Гамэра.
Чаму мяняецца атмасфэра ў Польшчы, як на гэтым зарабляюць палітыкі і якую ролю адыгрывае расейская прапаганда?
У Беларусі пад эгідай Міністэрства абароны зьяўляецца рэкляма службы ў войску, у тэлевізіі крытыкуюць войска іншых краін, а для моладзі праводзяць патрыятычныя форумы. Мы паглядзелі, як улады мілітарызуюць грамадзтва і ці ёсьць вынік.
Зяленскі папярэдзіў авіякампаніі, што расейскае неба стане небясьпечным для цывільных рэйсаў. Што гэта азначае для авіякампаніі «Белавія» і беларусаў, якія могуць лётаць толькі праз Расею?
Спэцыяльны пасланьнік прэзыдэнта ЗША для Беларусі Джон Коўл днямі заявіў, што амэрыканцам у Беларусі «ўдалося дамагчыся вызваленьня 700–800 чалавек». Гэта істотна больш за агучаную раней лічбу 500 чалавек. Свабода паспрабавала падлічыць, колькі палітзьняволеных насамрэч выйшлі на волю.
Што зьменіцца ў Беларусі ад 1 верасьня? Як адбываецца мілітарызацыя навучаньня ў школах Беларусі? Чаму Лукашэнка папракае Расею, Кітай і Індыю ў безыніцыятыўнасьці і навошта Беларусі Шанхайская арганізацыя супрацоўніцтва?
Блогераў прывезьлі на экскурсію ў былы СІЗА № 1 Менску, больш вядомы як «Валадарка». Пасьля рэканструкцыі там плянуюць адкрыць кавярні, рэстарацыі і музэйную экспазыцыю. Але апазыцыйны палітык і былы палітвязень Павал Севярынец лічыць, што комплекс павінен стаць месцам памяці.
З красавіка цана арэнды аднапакаёўкі ў Менску вырасла на 13%. Мы распыталі арандатараў і экспэртаў, чаму так адбываецца і калі рост цэн можа спыніцца.
Рэжым Лукашэнкі імкнецца да геапалітычнага балянсаваньня, каб унікнуць тых праблем, зь якімі сутыкаецца Расея ў выніку вайны з Украінай. Дыялёг паміж Беларусьсю і ЗША для афіцыйнага Менску — самы пэрспэктыўны зьнешнепалітычны праект апошніх гадоў.
Ад 1 верасьня ў школах Беларусі ўводзяць дадатковыя захады бясьпекі. Цяпер на ўваходзе ў школу сілавікі будуць выбарачна надглядаць асабістыя рэчы вучняў і ўсіх іншых наведнікаў.
22 жніўня ў Капэнгагене адбылася беларуская «пірацкая экспэдыцыя» — «піраты і піраткі каралевы Сафіі» прыехалі ў Данію, каб нагадаць пра сувязі Беларусі з сярэднявечнай гісторыяй гэтай краіны.
Чаму Лукашэнка актывізаваў перамовы з Крамлём і навошта загаварыў пра «агульную праблему» на поўдні Беларусі? Валер Карбалевіч тлумачыць, ці можа Расея эканамічна шантажаваць Менск і наколькі ўзрастае небясьпека ўцягваньня Беларусі ў вайну.
За кратамі памёр ваенны злачынца, камандзір арміі басьнійскіх сэрбаў Ратка Младзіч. Якія шанцы на міжнародны суд адказных за катаваньні і сьмерці ў Беларусі? У «ПіКу Свабоды» разважае гісторык і палітоляг Аляксандар Фрыдман.
Ці зьвязаная чарговая паездка Лукашэнкі ў Маскву зь нечаканым візытам дырэктара ЦРУ ў Расею? За кратамі памёр ваенны злачынца, камандзір арміі басьнійскіх сэрбаў Ратка Младзіч. Якія шанцы на міжнародны суд адказных за катаваньні і сьмерці ў Беларусі?
Камітэт судовых экспэртызаў выступіў ініцыятарам геномнай рэгістрацыі грамадзянаў. Такія ўзоры ДНК, як сьведчаць праваабаронцы, беларускія сілавікі ўжо зьбіраюць, не чакаючы зьменаў у заканадаўства.
Спадчынная дыктатура, культ кіраўніка, татальны кантроль над інфармацыяй і пакараньне сваякоў за «неляяльнасьць». Што зьбліжае рэжымы Лукашэнкі і Кім Чэн Ына і чаму кіраўнік Беларусі называе паўночнакарэйскага дыктатара «разумным і пэрспэктыўным»?
Загрузіць яшчэ