За кратамі, бо журналісты

За кратамі бо журналісты

З пачаткам выбарчай кампаніі 2020 года ўлады Беларусі пачалі вайну супраць журналістаў і незалежных мэдыя. Іх пазбаўляюць акрэдытацый, б’юць, страляюць у іх гумовымі кулямі, затрымліваюць, саджаюць на «суткі» і заводзяць на іх крымінальныя справы. З таго часу журналістаў затрымлівалі больш за 500 разоў. Беларуская асацыяцыя журналістаў адсочвае ўсе выпадкі перасьледу журналістаў і супрацоўнікаў СМІ. Вось тыя, хто знаходзіцца ў зьняволеньні пад крымінальным перасьледам.

Ігар Лосік

Дар‘я i Ігар Лосікі

Ігар Лосік, журналіст Радыё Свабода, за кратамі з 25 чэрвеня 2020

Ігара Лосіка затрымалі 25 чэрвеня ў ягонай кватэры ў Баранавічах. Там правялі ператрус і адвезьлі Ігара ў Менск. У той жа дзень стала вядома, што адміністратара папулярнага тэлеграм-каналу абвінавачваюць у «падрыхтоўцы да парушэньня грамадзкага парадку». З таго часу ён знаходзіўся ў розных ізалятарах, апошнія месяцы — у турме №8 у Жодзіне.

Цягам 41 дня (з 15 сьнежня 2020 па 25 студзеня 2021) трымаў галадоўку на знак пратэсту супраць выстаўленьня новых абвінавачаньняў у падрыхтоўцы да ўдзелу ў масавых беспарадках.

14 сьнежня 2021 года Гомельскі абласны суд на закрытым паседжаньні ў СІЗА-3 прыгаварыў Лосіка да 15 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму. Камэнтуючы прысуд праз жонку Дар‘ю, Ігар расказаў, што ў яго справе не было ніводнай экспэртызы і ніводнага паста, які б даказваў яго віну па прад’яўленых артыкулах.

Дома яго чакае 4-гадовая дачка Паўліна.

18 кастрычніка 2022 сілавікі затрымалі жонку Ігара Дар‘ю Лосік, якая змагалася за вызваленьне мужа. Яе вінавацяць у «садзейнічаньні экстрэмісцкай дзейнасьці».

4 лістапада 2022 МУС уключыла Лосіка ў «Пералік асобаў, датычных да экстрэмісцкай дзейнасьці».

Праваабаронцы прызналі Ігара і Дар’ю Лосікаў палітзьняволенымі.

Прысуд: 15 гадоў пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле часткі 1 артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу («падрыхтоўка да парушэньня грамадзкага парадку») і часткі 2 артыкула 293 («падрыхтоўка да ўдзелу ў масавых беспарадках»).

Судзьдзя: Мікалай Доля.

Пракурор: Дзяніс Мікушаў.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія № 1, 211440, Наваполацк, Тэхнічная, 8
20 траўня 1992
Кацярына Андрэева

Кацярына Андрэева, журналістка «Белсату», за кратамі з 15 лістапада 2020

Кацярыну Андрэеву (Бахвалаву) затрымалі 15 лістапада 2020 году ў кватэры на «плошчы Пераменаў», адкуль яна вяла стрым для тэлеканалу «Белсат». У кватэры выламалі дзьверы, унутр забеглі дзесяць спэцназаўцаў і загадалі зьбіраць рэчы. На якой падставе яе затрымліваюць, Кацярыне не патлумачылі.

Андрэеву асудзілі на 7 сутак за «ўдзел у несанкцыянаванай акцыі і непадпарадкаваньне». Яна не прызнала віны і абвінаваціла міліцыянтаў, якія складалі пратакол, у лжэсьведчаньні. Потым яе абвінавацілі ў арганізацыі і падрыхтоўцы дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак.

18 лютага 2021 году ёй прысудзілі 2 гады пазбаўленьня волі ў калёніі агульнага рэжыму.

10 лютага 2022 Кацярыну перавялі з папраўчай калёніі № 4 у гомельскі СІЗА ў сувязі з «працэсуальнымі дзеяньнямі». 7 красавіка 2022 года стала вядома, што журналістцы выставілі новае абвінавачаньне — у «здрадзе дзяржаве». 13 ліпеня судзьдзя Гомельскага абласнога суду Алег Харошка прысудзіў Кацярыне 8 гадоў і 3 месяцы калёніі ўзмоцненага рэжыму.

Журналістку прызналі палітзьняволенай.

Прысуд: 2 гады ў калёніі агульнага рэжыму паводле 342 Крымінальнага кодэкса (арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак) і 8 гадоў і 3 месяцы ў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле артыкула 356 КК («Здрада дзяржаве»).

Судзьдзі: Натальля Бугук (першы прысуд), Алег Харошка (другі прысуд).

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія № 4, 246035, Гомель, вул. Антошкіна, 3. Кацярыне Андрэеўне Бахвалавай
2 лістапада 1993
Ксенія Луцкіна

Ксенія Луцкіна, журналістка, за кратамі з 22 сьнежня 2020

Да канца жніўня 2020 году Ксенія Луцкіна працавала спэцыяльным карэспандэнтам Белтэлерадыёкампаніі. Потым удзельнічала ў страйку, звольнілася на знак пратэсту і далучылася да Каардынацыйнай рады. Яе затрымалі разам зь іншымі фігурантамі «справы „Прэс-клюбу“» 22 сьнежня 2020. Першапачатковае абвінавачваньне — пасобніцтва ва ўхіленьні ад сплаты падаткаў.

Луцкіна ня выйшла на волю разам з чатырма сябрамі «Прэс-клюбу» 19 жніўня 2021 года. Стала вядома, што супраць Луцкінай, якая адмовілася пісаць прашэньне аб памілаваньні на імя Лукашэнкі, распачалі новую крымінальную справу. У зьняволеньні ў журналісткі абвастрыліся праблемы са здароўем — пачала расьці пухліна ў галаўным мозгу, абвастрылася бранхіяльная астма.

28 верасьня 2022 Менскі гарадзкі суд прысудзіў Ксеніі 8 гадоў калёніі за «змову ці іншыя дзеяньні, учыненыя з мэтай захопу дзяржаўнай улады».

Праваабаронцы прызналі Ксенію Луцкіну палітзьняволенай. Дома жанчыну чакае непаўналетні сын.

Прысуд: 8 гадоў калёніі агульнага рэжыму паводле ч.1 артыкулу 357 Крымінальнага кодэксу («Змова ці іншыя дзеяньні, учыненыя з мэтай захопу дзяржаўнай улады»).

Судзьдзя: Тацьцяна Фалькоўская.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
14 лютага
Андрэй Аляксандраў

Андрэй Аляксандраў, журналіст, за кратамі з 12 студзеня 2021

Андрэй Аляксандраў, 43 гады, перастаў выходзіць на сувязь 12 студзеня. Амаль суткі родныя і калегі ня ведалі пра яго месцазнаходжаньне. Потым стала вядома, што Андрэя і ягоную дзяўчыну Ірыну Злобіну затрымалі як падазраваных паводле крымінальнай справе аб масавых беспарадках. Намесьнік міністра ўнутраных спраў заявіў, што яны фінансавалі ўдзельнікаў пратэстаў «у тым ліку шляхам аплаты штрафаў, кампэнсацыяў утрыманьня ў ЦІП і ІЧУ». Праваабаронцы цьвердзяць, што гэта законная дабрачынная дзейнасьць.

30 чэрвеня журналісту выставілі яшчэ адно абвінавачаньне — у «здрадзе дзяржаве», за што пагражае да 15 гадоў пазбаўленьня волі.

За паэзію з-за кратаў Андрэй Аляксандраў стаў адным зь ляўрэатаў прэміі турэмнай літаратуры імя Францішка Аляхновіча.

1 верасьня 2022 Аляксандраў і Злобіна ўзялі шлюб у менскім СІЗА-1.

6 кастрычніка 2022 Менскі абласны суд прысудзіў Аляксандраву 14 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле шэрагу абвінавачаньняў, у тым ліку за «падрыхтоўку асоб для ўдзелу ў беспарадках» і за «здараду дзяржаве». Ірына Злобіна атрымала 9 гадоў калёніі агульнага рэжыму.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Прысуд: 14 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму (артыкул 342 Крымінальнага кодэкса («Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх»), арт. 243 КК («Ухіленьне ад выплаты сум падаткаў, збораў»), арт. 361-1 КК («Стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім»), арт. 356 КК «Здрада дзяржаве»).)

Судзьдзя: Вячаслаў Тулейка.

за кратамі ўжо
ПК №1, 211446, горад Наваполацак, вуліца Тэхнічная, 8, Полацкі раён, Віцебская вобласьць
27 студзеня 1978
Дзяніс Івашын

Дзяніс Івашын, журналіст-расьсьледавальнік, за кратамі з 12 сакавіка 2021

Рэдактара-валянтэра міжнароднай расьсьледвальнай супольнасьці InformNapalm і пазаштатнага карэспандэнта газэты «Новы час» Дзяніса Івашына супрацоўнікі КДБ затрымалі 12 сакавіка ў ягонай кватэры ў Горадні. Журналіста абвінавацілі ва «ўмяшаньні ў дзейнасьць супрацоўніка ўнутраных спраў» і ў «здарадзе дзяржаве».

Блізкія мяркуюць, што затрыманьне было зьвязана з расьсьледаваньнем Івашына пра службу былых украінскіх беркутаўцаў у МУС Беларусі.

Пасьля месяца закрытага судовага працэсу 14 верасьня 2022 Дзянісу Івашыну прысудзілі 13 год і 1 месяц калёніі ўзмоцненага рэжыму і штраф 22 800 беларускіх рублёў.

Журналіст адмовіўся ад супрацы са сьледзтвам і не прызнаў сябе вінаватым. На яго ўсяляк ціснулі ў ізалятары падчас сьледзтва.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Прысуд: 13 год і 1 месяц калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле арт. 365 Крымінальнага кодэкса («Умяшаньне ў дзейнасць супрацоўніка ўнутраных спраў») і арт. 356 («Здрада дзяржаве»).

Судзьдзя: Судзьдзя: Валеры Раманоўскі.

за кратамі ўжо
ПК №15, 213105, Магілёў, аграгарадок Вейна, Слаўгарадзкая шаша, 183
6 чэрвеня 1979
Анджэй Пачобут

Анджэй Пачобут, журналіст, за кратамі з 25 сакавіка 2021

25 сакавіка, у разгар беларуска-польскага дыпляматычнага канфлікту, у Горадні прайшлі ператрусы ў сяброў непрызнанага афіцыйным Менскам Саюзу палякаў у Беларусі. Генпракуратура распачала крымінальную справу за «распальваньне нацыянальнай і рэлігійнай варожасьці». Сярод арыштаваных лідэраў арганізацыі і вядомы журналіст 47-гадовы Анджэй Пачобут. СПБ, а таксама ўрад Польшчы заявілі, што перасьлед ёсьць «актам запалохваньня ўсёй польскай меншасьці ў Беларусі».

Абвінавачаньне: Частка 3 артыкула 130 Крымінальнага кодэксу («распальваньне рэлігійнай і нацыянальнай варажнечы» і «рэабілітацыю нацызму»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
16 красавіка 1973
Людміла Чэкіна

Людміла Чэкіна, генэральны дырэктар Tut.by, за кратамі з 18 траўня 2021

Людмілу Чэкіну затрымалі зь іншымі фігурантамі «справы Tut.by» за нібыта ўхіленьне ад выплаты падаткаў у асабліва буйным памеры.

Праваабаронцы прызналі Чэкіну палітычнай зьняволенай.

Абвінавачаньне: дакладна не вядомае.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
13 ліпеня 1973
Марына Золатава

Марына Золатава, галоўная рэдактарка парталу Tut.by, за кратамі з 18 траўня 2021

Нязьменнага галоўнага рэдактара Tut.by (з 2004 году) Марыну Золатаву затрымалі разам з 14 іншымі фігурантамі «справы Tut.by» 18 траўня. 31 траўня стала вядома, што яе абвінавачваюць у саўдзеле ва ўхіленьні ад выплаты падаткаў у асабліва буйным памеры. Журналістка знаходзіцца ў СІЗА №1, суд пакінуў у сіле меру стрыманьня ў выглядзе ўзяцьця пад варту.

Усяго затрымалі 15 чалавек, асацыяваных з Tut.by, у тым ліку і супрацоўнікаў рэдакцыі, якія ў сваёй працы не зьвязаныя з эканамічнай дзейнасьцю кампаніі, выплатай падаткаў і юрыдычнымі аспэктамі працы. Сайт Tut.by заблякаваны за публікацыю «забароненай заканадаўствам інфармацыі».

Праваабаронцы прызналі Золатаву палітычнай зьняволенай.

Абвінавачаньне: частка 1 артыкулу 16 і частка 2 артыкулу 243 Крымінальнага кодэксу (саўдзел у злачынстве і ўхіленьне ад сплаты падаткаў у асабліва буйным памеры).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
6 лістапада 1977
Аляксандар Івулін

Аляксандар Івулін, журналіст «Трыбуны», блогер, за кратамі з 3 чэрвеня 2021

Журналіста спартовага партала «Трыбуна», які таксама вядзе папулярны YouTube-канал «ЧестнОК» і гуляе за футбольны клюб «Крумкачы», 4 чэрвеня асудзілі на 30 сутак арышту нібыта за сьцяг на акне (судзьдзя — Юлія Блізьнюк).

За дзень да вызваленьня Івуліна стала вядома, што на свабоду ён ня выйдзе, бо стаў падазраваным у крымінальнай справе аб нібыта масавых беспарадках.

9 ліпеня стала вядома, што Івуліну выставілі абвінавачаньне ў «масавых беспарадках» за нібыта перакрыцьцё дарожнага руху.

19 студзеня 2022 Івуліну прысудзілі 2 гады турмы. Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Прысуд: 2 гады калёніі агульнага рэжыму паводле ч. 1 арт. 342 Крымінальнага кодэксу Беларусі («Арганізацыя групавых дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак»).

Судзьдзя: Сяргей Шаціла.

Пракурор: Анастасія Маліко.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №22, 225295, Івацэвіцкі раён, ст. Даманава, а/я 20
10 жніўня 1992
Валерыя Касьцюгова

Валерыя Касьцюгова, палітоляг, журналістка, за кратамі з 30 чэрвеня 2021 году

Валерыю Касьцюгову, заснавальніцу і шматгадовую рэдактарку сайта экспэртнай супольнасьці «Наше мнение» і ўкладальніцу выданьня «Белорусский ежегодник», затрымалі 30 чэрвеня 2021 году. На яе завялі крымінальную справу па першай частцы 357-га артыкула («Змова або іншыя дзеяньні, учыненыя з мэтай захопу дзяржаўнай улады»), 6-й частцы 16-га артыкула («Саўдзел у злачынстве») і 3-й частцы 361-га артыкула («Заклікі да дзеяньняў, накіраваных на шкоду зьнешняй бясьпецы Беларусі, яе сувэрэнітэту, тэрытарыяльнай недатыкальнасьці, нацыянальнай бясьпецы і абараназдольнасьці»). Дэталі справы не разгалошваюцца, адвакат пад падпіскай аб невыдаваньні.

Падчас зьняволеньня памёр бацька Валерыі Касьцюговай. Праваабаронцы прызналі яе палітзьняволенай.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
30 снежня 1967
Андрэй Скурко

Андрэй Скурко, кіраўнік аддзелу рэклямы і маркетынгу «Нашай Нівы», за кратамі з 8 ліпеня 2021

Андрэя затрымалі разам зь іншымі супрацоўнікамі выданьня 8 ліпеня. У ягонай кватэры прайшоў ператрус. Андрэя Скурко судзілі разам з Ягорам Марціновічам як службовых асобаў выдавецкага прадпрыемства за аплату камунальных паслуг па тарыфах для фізычных, а не юрыдычных асоб.

Праваабаронцы прызналі Андрэя Скурко палітвязьнем.

Прысуд: 2,5 года калёніі агульнага рэжыму паводле часткі 2 арт. 216 Крымінальнага кодэкса («Прычыненьне маёмаснай шкоды без прыкмет крадзяжу, учыненае групай асобаў па папярэдняй змове або ў буйным памеры»).

Судзьдзя: Анжэла Касьцюкевіч.

Пракурор: Мікалай Дзяцел.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №15, 213105, Магілёў, п/а Вейна, Слаўгарадзкая шаша, 183
12 сакавіка 1978
Ягор Марціновіч

Ягор Марціновіч, галоўны рэдактар «Нашай Нівы», за кратамі з 8 ліпеня 2021

Ягора Марціновіча затрымалі разам зь іншымі супрацоўнікамі выданьня 8 ліпеня. Першапачаткова «нашаніўцаў» затрымалі па справе аб групавых дзеяньнях, якія груба парушаюць грамадзкі парадак (ч.1 артыкул 342 Крымінальнага кодэксу). Мінінфармацыі пастанавіла заблякаваць сайт nn.by. У рэдакцыі і кватэры галоўнага рэдактара прайшлі ператрусы. Па інфармацыі «Нашай Нівы», пры затрыманьні Марціновіча пабілі. Падчас допыту ў Сьледчым камітэце яму выклікалі хуткую дапамогу.

Працэс над Ягорам Марціновічам і Андрэем Скурко праходзіў у судзе Заводзкага раёна Менску. 15 сакавіка 2022 ім прысудзілі 2,5 года турмы паводле «эканамічнага» артыкула за аплату камунальных паслуг па тарыфах для фізычных, а не юрыдычных асоб. «Менскводаканал» і «Менскэнэрга», якім нібыта нанесьлі ўрон журналісты, ня мелі прэтэнзій да абвінавачаных, бо тыя цалкам кампэнсавалі шкоду.

Праваабаронцы прызналі Ягора Марціновіча палітвязьнем.

Прысуд: 2,5 года калёніі агульнага рэжыму паводле часткі 2 арт. 216 Крымінальнага кодэкса («Прычыненьне маёмаснай шкоды без прыкмет крадзяжу, учыненае групай асобаў па папярэдняй змове або ў буйным памеры»).

Судзьдзя: Анжэла Касьцюкевіч.

Пракурор: Мікалай Дзяцел.

за кратамі ўжо
ВК №2, 213800, Бабруйск, вул. Сікорскага, 1а
3 верасьня 1988
Дзьмітры Наважылаў

Дзьмітры Наважылаў, былы гендырэктар агенцтва БелаПАН, за кратамі з 18 жніўня 2021

У 1990-х Дзьмітры Наважылаў працаваў разам з Паўлам Шараметам карэспандэнтам ОРТ у Беларусі, пасьля быў кіраўніком карпункту расейскага тэлеканалу «Первый». З 2015 года – у БелаПАН. Пасьля сьмерці заснавальніка агенцтва Алеся Ліпая ў жніўні 2018 г. Наважылаў стаў выканаўцам абавязкаў, а потым і гендырэктарам. У студзені 2021-га Наважылаў звольніўся на ўласнае жаданьне, аднак 18 жніўня да яго прыйшлі зь ператрусам і затрымалі. Падазраваны паводле ч.1 арт. 342 КК, Наважылаў ня выйшаў на волю пасьля трох сутак у ізалятары на Акрэсьціна.

6 кастрычніка 2022 Менскі абласны суд прысудзіў Наважылаву 6 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле абвінавачаньня ў стварэньні і дзейнасьці «экстрэмісцкага фармаваньня» і ў нявыплаце падаткаў.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Прысуд: 6 гадоў у калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле артыкулу 361-1 Крымінальнага кодэкса («Стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім») і арт. 243 КК (Ухіленьне ад выплаты сум падаткаў, збораў).

Судзьдзя: Вячаслаў Тулейка.

за кратамі ўжо
СІЗА № 2, 210026, Віцебск, вул. Гагарына, д. 2
12 жніўня 1972
Ірына Леўшына

Ірына Леўшына, гендырэктар і галоўны рэдактар агенцтва БелаПАН, за кратамі з 18 жніўня 2021

Ірына Леўшына прыйшла ў БелаПАН у верасьні 1992 году на запрашэньне свайго аднакурсьніка заснавальніка агенцтва Алеся Ліпая. З 2004 году яна – галоўны рэдактар, з 22 студзеня 2021 году – яшчэ і дырэктар кампаніі. У 2018 годзе Леўшына была адной з фігурантак «справы БелТА», паводле якой журналістаў вінавацілі ў несанкцыянаваным доступе да інфармацыі дзяржагенцтва.

Нягледзячы на папярэджаньні аб пагрозе, Ірына Леўшына вырашыла працаваць у Беларусі да апошняга. 18 жніўня ў 6 цяперашніх і былых супрацоўнікаў БелаПАН прайшлі ператрусы ў рамках крымінальнай справы за арганізацыю і падрыхтоўку беспарадкаў ці ўдзел у іх. Леўшыну затрымалі на 72 гадзіны, пасьля якіх яна ня выйшла на волю.

6 кастрычніка 2022 Менскі абласны суд прысудзіў Леўшынай 4 гады калёніі агульнага рэжыму паводле абвінавачаньня ў стварэньні і дзейнасьці «экстрэмісцкага фармаваньня». У апошнім слове журналістка назвала абвінавачаньне «поўным трызненьнем».

Праваабаронцы прызналі яе палітзьняволенай.

Прысуд: 4 гады ў калёніі агульнага рэжыму паводле артыкулу 361-1 Крымінальнага кодэкса («Стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім»).

Судзьдзя: Вячаслаў Тулейка.

за кратамі ўжо
СІЗА № 3, 246003, Гомель, вул. Кніжная, д. 1а
29 лістапада 1965
Іна Можчанка

Іна Можчанка, былая супрацоўніца БелТА, за кратамі з 29 верасьня 2021

Да затрыманьня Іна Можчанка працавала кіраўніцай сэктара працы з электроннай інфармацыяй аддзела падтрымкі і разьвіцьця інтэрнэт-рэсурсаў дзяржаўнага інфармагенцтва БелТА. Падставай для затрыманьня жанчыны сталі падзеі 28 верасьня 2021 году. На забойства супрацоўніка КДБ Федасюка і ІТ-спэцыяліста Андрэя Зельцара Можчанка адрэагавала допісамі ў сацсетках. Ужо 29 верасьня да яе прыйшлі сілавікі.

7 верасьня 2022 Берасьцейскі абласны суд прысудзіў Іне Можчанка 3 гады ў калёніі агульнага рэжыму за «абразу прадстаўніка ўладаў» і «распальваньне варожасьці ці варажнечы».

Праваабаронцы прызналі журналістку палітзьняволенай. КДБ уключыў яе ў спіс «асобаў, якія маюць дачыненне да тэрарыстычнай дзейнасці».

Прысуд: 3 гады ў калёніі ва ўмовах агульнага рэжыму паводле артыкула 369 Крымінальнага кодэкса («Абраза прадстаўніка ўлады») і арт. 130 («Распальваньне варожасьці ці варажнечы»).

Судзьдзя: Вера Філонік.

Пракурор: Аляксандр Бацюшка.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія № 4, 246035, Гомель, вул. Антошкіна, 3.
29 траўня 1977
Генадзь Мажэйка

Генадзь Мажэйка, журналіст «Комсомольской правды в Беларуси», за кратамі з 1 кастрычніка 2021

У канцы верасьня на сайце газэты «Комсомольская правда в Беларуси» зьявілася нататка Генадзя Мажэйкі са станоўчым выказваньнем аднаклясьніцы забітага супрацоўнікамі КДБ праграміста Андрэя Зельцара пра яго. Мажэйку затрымалі ў ноч на 2 кастрычніка, пасьля чаго зьмясьцілі ў ізалятар на Акрэсьціна ў Менску, у яго дома правялі ператрус. Беларускія сілавікі сьцьвярджаюць, што затрымалі Мажэйку ў Менску, але ёсьць і інфармацыя, што журналіста «КП» выкралі з Масквы.

11 кастрычніка Мажэйку выставілі абвінавачаньні ў распальваньні сацыяльнай варажнечы і абразе прадстаўніка ўлады. Да яго ў жодзінскае СІЗА не пускалі адваката, спасылаючыся на карантын, а таксама не прымалі перадачы. У канцы сьнежня стала вядома аб пераводзе журналіста ў менскае СІЗА-1.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Абвінавачаньне: Артыкул 369 Крымінальнага кодэксу (Абраза прадстаўніка ўлады), артыкул 130 (Распальваньне варожасьці).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
11 траўня 1982
Ірына Слаўнікава

Ірына Слаўнікава, журналістка TVP, за кратамі з 30 кастрычніка 2021

Журналістку польскага TVP і былую супрацоўніцу «Белсату» Ірыну Слаўнікаву разам з мужам затрымалі 30 лістапада 2021 года ў менскім аэрапорце па вяртаньні з адпачынку. Двойчы ёй прысудзілі па 15 сутак арышту нібыта за захоўваньне «экстрэмісцкіх матэрыялаў» і за «дробнае хуліганства».

Пазьней стала вядома, што Слаўнікава падазраваная паводле крымінальнага артыкула.

3 жніўня 2022 Гомельскі абласны суд прызнаў журналістку вінаватай у «арганізацыі пратэстаў» і «кіраваньні экстрэмісцкім фармаваньнем» і пакараў яе 5 гадамі зьняволеньня - на 1 год больш, чым прасіў пракурор.

Праваабаронцы прызналі яе палітзьняволенай.

Прысуд: 5 год у калёніі агульнага рэжыму паводле артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак, або актыўны ўдзел у іх) і арт. 361-1 КК (Стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім).

Судзьдзя: Мікалай Доля.

Пракурор: Ірына Падкавырава.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія № 4, 246035, Гомель, вул. Антошкіна, 3. Слаўнікавай Ірыне Аляксандраўне
12 ліпеня 1970
Андрэй Кузьнечык

Андрэй Кузьнечык, журналіст Радыё Свабода, за кратамі з 25 лістапада 2021

25 лістапада Андрэя Кузьнечыка затрымалі каля дому, у кватэры ўчынілі ператрус, забраўшы грошы, тэхніку і іншыя прадметы. Кузьнечыка зьмясьцілі ў ізалятар на Акрэсьціна. Яму двойчы прысудзілі па 10 сутак арышту нібыта за «дробнае хуліганства».

23 сьнежня стала вядома, што супраць журналіста распачалі крымінальную справу. Сям’я і грамадзкасьць даведаліся пра сутнасьць абвінавачваньня толькі праз паўгоду пасьля затрыманьня.

8 чэрвеня 2022 Магілёўскі абласны суд пакараў Андрэя Кузьнечыка 6 гадамі пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму за «стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня». Закрыты працэс правялі за некалькі гадзін, акалічнасьці справы невядомыя.

Сваёй віны ён не прызнаў. За дзень да затрыманьня Кузьнечык напісаў своеасаблівы маніфэст, у якім патлумачыў сваё рашэньне застацца ў Беларусі, нягледзячы на пагрозы.

У верасьні 2022 МУС уключыла Кузьнечыка ў «Пералік асобаў, датычных да экстрэмісцкай дзейнасьці».

Праваабаронцы прызналі журналіста палітвязьнем.

Прысуд: 6 гадоў зьняволеньня ў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле артыкулу 361-1 Крымінальнага кодэксу («Стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім»).

Судзьдзя: Ігар Шведаў.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія № 1, 211440, Наваполацк, Тэхнічная, 8
29 сьнежня 1978
Сяргей Сацук

Сяргей Сацук, журналіст, рэдактар «Ежедневника», за кратамі з 8 сьнежня 2021 году

Аднаго з пачынальнікаў журналістыкі расьсьледаваньняў у Беларусі арыштавалі 8 сьнежня 2021 пасьля вобшуку дома і допыту ў Сьледчым камітэце ў справе паводле артыкула 430 Крымінальнага кодэксу (атрыманне хабару).

25 сакавіка 2020 года Сацука ўжо затрымлівалі ў гэтай жа справе. Праваабарончыя арганізацыі заявілі тады пра «наяўнасьць палітычнага матыву ў перасьледзе журналіста, накіраванага на прымус да спыненьня або зьмяненьня характару яго дзейнасьці па распаўсюджваньні інфармацыі аб карупцыі». 4 красавіка 2020 генпракурор Беларусі адмяніў рашэньне аб узяцьці пад варту Сяргея Сацука.

У чэрвені 2022 стала вядома, што журналіста вінавацяць яшчэ і ў распальваньні варажнечы (арт. 130 КК) і перавышэньні ўлады альбо службовых паўнамоцтваў (арт. 426 КК). Якіх канкрэтна дзеяньняў рэдактара тычацца абвінавачаньні, невядома.

26 кастрычніка Менскі гарадзкі суд прыгаварыў Сяргея Сацука да 8 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму. Таксама яму прысудзілі сумарны штраф звыш 28 тысяч рублёў. Паводле Беларускай асацыяцыі журналістаў, прысуд Сацуку — помста за ягоныя рэзанансныя расьсьледаваньні.

Праваабаронцы прызналі журналіста палітвязьнем.

Прысуд: 8 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле артыкулаў 430 Крымінальнага кодэкса («Атрыманьне хабару»), 130 («Распальваньне варожасьці ці варажнечы»), 426 («Перавышэньне ўлады ці службовых паўнамоцтваў»).

Судзьдзя: Сьвятлана Бандарэнка.

за кратамі ўжо
Турма №4, 212011, г. Магілёў, вул. Крупскай, 99А. Сацуку Сяргею Віктаравічу
15 красавіка 1968
Дзьмітры Лукша

Дзьмітры Лукша і Паліна Палавінка

Дзьмітры Лукша, карэспандэнт тэлеканала «Хабар24» (Казахстан), за кратамі з 11 сакавіка 2022

Дзьмітрыя Лукшу затрымалі 11 сакавіка пасьля ператрусу ў кватэры ў Менску. Падставай нібыта стаў ягоны сюжэт на казахстанскім тэлеканале «Хабар 24». Раней Лукша шмат гадоў працаваў у Белтэлерадыёкампаніі, быў вядоўцам праграмы «Зона X», удзельнічаў у стварэньні ў тым ліку і прапагандысцкіх перадач.

Спачатку мужчыну абвінавацілі нібыта ў абразе прадстаўніка ўлады. Пасьля стала вядома, што яго вінавацяць ва ўдзеле ў масавых беспарадках і дыскрэдытацыі Рэспублікі Беларусь.

2 сьнежня 2022 Менскі гарадзкі суд прысудзіў Дзьмітрыю Лукшу 4 гады калёніі і штраф у 16 тысяч рублёў. Ягоная жонка Паліна Палавінка, затрыманая ў чэрвені ў той жа справе, атрымала 2,5 года калёніі і штраф у 3200 рублёў, а апэратар Канстанцін Ніканораў — 3 гады «хатняй хіміі» і штраф 3 200 рублёў.

Праваабаронцы прызналі Дзьмітрыя Лукшу і Паліну Палавінку палітвязьнямі.

Прысуд: 4 гады калёніі ва ўмовах агульнага рэжыму паводле артыкулу 342 Крымінальнага кодэкса («Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх») і артыкула 369-1 КК («Дыскрэдытацыя Рэспублікі Беларусь»).

Судзьдзя: Натальля Бугук.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
31 ліпеня 1989
Юры Ганцарэвіч

Юры Ганцарэвіч, журналіст Intex-Press, за кратамі з 27 красавіка 2022

29 красавіка журналіста баранавіцкага выданьня Intex-Press Юрыя Ганцарэвіча асудзілі на 10 сутак арышту. Празь некалькі дзён прапагандысцкія тэлеграм-каналы паведамілі, што журналіст нібыта дасылаў здымкі расейскай ваеннай тэхнікі ў незалежныя СМІ, прызнаныя ўладамі «экстрэмісцкімі».

6 траўня Ганцарэвіча абвінавацілі ў «садзейнічаньні экстрэмісцкай дзейнасьці». У рэдакцыі Intex-Press прайшоў ператрус.

14 ліпеня журналісту прысудзілі 2,5 гады зьняволеньня ў калёніі агульнага рэжыму.

Праваабаронцы прызналі Юрыя Ганцарэвіча палітвязьнем.

Прысуд: 2 гады і 6 месяцаў пазбаўленьня волі ў калёніі агульнага рэжыму паводле арт. 361-4 Крымінальнага кодэкса («Садзейнічаньне экстрэмісцкай дзейнасьці»).

Судзьдзя: Мікалай Грыгаровіч.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №3, 211300, Віцебская вобласьць, Віцебскі раён, п. Віцьба. Ганцарэвічу Юрыю Юр’евічу
Канстанцін Залатых

Канстанцін Залатых, дырэктар «Белорусы и рынок», за кратамі з 18 траўня 2022

Дырэктара штотыднёвай газэты «Белорусы и рынок» затрымалі 18 траўня 2022 года пасьля вобшуку ў рэдакцыі. У чэрвені яму выставілі крымінальнае абвінавачаньне за нібыта распальваньне варажнечы.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Абвінавачаньне: частка 2 артыкулу 130 Крымінальнага кодэкса («Распальваньне расавай, нацыянальнай, рэлігійнай альбо любой іншай сацыяльнай варажнечы ці варожасьці»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2. Залатых Канстанціну Ўладзіміравічу
Аляксандар Любянчук

Аляксандар Любянчук, журналіст, за кратамі з 26 траўня 2022

Аляксандра Любянчука, які апроч журналістыкі займаўся дабрачыннасьцю, ладзіў турыстычныя паходы і аднаўляў гісторыка-культурную спадчыну Наваградчыны, затрымалі пасьля ператрусу ў вёсцы Крывічы Івейскага раёну 26 траўня 2022. Якое менавіта абвінавачаньне яму выставілі, было невядома да самага суду. 27 кастрычніка Менскі гарадзкі суд агучыў вырак: 3 гады калёніі за «стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім».

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Прысуд: 3 гады калёніі ва ўмовах агульнага рэжыму паводле артыкула 361-1 Крымінальнага кодэкса («Стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім»).

Судзьдзя: Алена Ананіч.

за кратамі ўжо
Турма №4, 212011, г. Магілёў, вул. Крупскай, 99А. Любянчуку Аляксандру Мікалаевічу
1 верасьня
Юры Гладчук

Юры Гладчук, журналіст abw.by, за кратамі з 16 чэрвеня 2022

Рэдактара спэцпраектаў аўтамабільнага партала «Аўтабізнэс»/abw.by затрымалі 16 чэрвеня 2022 года пасьля вобшукаў. Пазьней стала вядома, што яго перавялі ў СІЗА ў межах крымінальнай справы аб групавых дзеяньнях, якія груба парушаюць грамадзкі парадак.

Праваабаронцы прызналі Юрыя Гладчука палітвязьнем.

Абвінавачаньне: артыкул 342 Крымінальнага кодэксу («Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2. Гладчуку Юрыю Аляксандравічу
Юлія Мудрэўская

Юлія Мудрэўская, галоўная рэдактарка abw.by, за кратамі з 16 чэрвеня 2022

Галоўную рэдактарку аўтамабільнага партала «Аўтабізнэс»/abw.by затрымалі 16 чэрвеня 2022 года пасьля вобшукаў. Пазьней стала вядома, што яе перавялі ў СІЗА ў межах крымінальнай справы аб групавых дзеяньнях, якія груба парушаюць грамадзкі парадак.

Працэс над журналісткай распачаўся ў верасьні 2022, але толькі ў студзені 2023 праваабаронцы даведаліся, што ёй прысудзілі 1,5 года калёніі.

Праваабаронцы прызналі Юлію Мудрэўскую палітзьняволенай.

Прысуд: 1,5 году калёніі паводле артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу («Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх»).

Судзьдзя: Алена Бушава.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №4, 246035, Гомель, вул. Антошкіна, 3, Мудрэўскай Юліі Іванаўне
Іван Мураўёў

Іван Мураўёў, журналіст, за кратамі з 29 жніўня 2022

Апэратара, фатографа і ўласьніка менскай «Кальяннай № 1» Івана Мураўёва затрымалі супрацоўнікі Сьледчага камітэту 29 жніўня 2022 года.

26 сьнежня 2022 Менскі гарадзкі суд агучыў вырак: 2,5 года калёніі агульнага рэжыму за «ўдзел у экстрэмісцкім фармаваньні». Такім палічылі відэаздымкі для расьсьледаваньня тэлеканала «Белсат» пра сям’ю Лукашэнкі.

Прысуд: 2 гады і 6 месяцаў калёніі агульнага рэжыму паводле часткі 3 артыкулу 361-1 Крымінальнага кодэксу («Удзел у экстрэмісцкім фармаваньні»).

Судзьдзя: Алена Шылько.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2. Мураўёву Івану Барысавічу
23 лістапада 1978
Павал Мажэйка

Павал Мажэйка, журналіст, за кратамі з 30 жніўня 2022

Кіраўніка горадзенскага «Цэнтру гарадзкога жыцьця» журналіста Паўла Мажэйку затрымалі 30 жніўня 2022 пасьля чарговага вяртаньня ў Беларусь. У кватэры Паўла і ў яго бацькоў правялі ператрусы.

Празь нейкі час яго перавялі ў СІЗА. Паводле «Вясны«, на Паўла завялі крымінальную справу за рэалізацыю ім свабоды выказваньня меркаваньня.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

за кратамі ўжо
СІЗА турмы №1, 230023, Горадня, вуліца Кірава, 1. Мажэйку Паўлу Іванавічу
Яўген Меркіс

Яўген Меркіс, журналіст, за кратамі з 13 верасьня 2022

Вядомага ў Гомлі журналіста і краязнаўца Яўгена Меркіса затрымалі пасьля ператрусу дома 13 верасьня. Першапачаткова паведамлялася, што перасьлед зьвязаны з заклікамі да санкцый. Пазьней стала вядома, што яго абвінавацілі ў садзейнічаньні экстрэмісцкай дзейнасьці.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Абвінавачаньне: артыкул арт. 361-4 Крымінальнага кодэкса (садзейнічаньне экстрэмісцкай дзейнасьці).

за кратамі ўжо
СІЗА-3. 246003, г. Гомель, вул. Кніжная, 1А. Меркісу Яўгену Аляксандравічу
Дзьмітры Семчанка

Дзьмітры Семчанка, экс-прапагандыст АНТ, за кратамі зь 15 верасьня 2022

Кіраўнік «прэзыдэнцкага пулу», Дзьмітры Семчанка сышоў зь дзяржаўнага тэлеканалу АНТ пасьля жорсткіх разгонаў акцый пратэсту ў жніўні 2020 году. У верасьні таго году ён адбыў 15 дзён арышту за ўдзел у маршы. 15 верасьня 2022 Дзьмітрыя з жонкай Юліяй (пазьней выпусьцілі) затрымалі ў Менску. Дзьмітрыя двойчы арыштоўвалі на 15 сутак за «дробнае хуліганства».

У кастрычніку стала вядома, што Семчанку вінавацяць у «распальваньні нянавісьці». У праўладных тэлеграм-каналах зьявілася «пакаяльнае відэа», дзе Семчанка кажа, што пад яго пастамі ў сацсетках быў «тэкст, які экспэртная камісія палічыла распальваньнем нянавісьці да супрацоўнікаў міліцыі».

Абвінавачаньне: ч. 1 артыкула 130 Крымінальнага кодэкса («Распальваньне расавай, нацыянальнай, рэлігійнай альбо іншай сацыяльнай варожасьці ці варажнечы»).

за кратамі ўжо
сьледчая турма №8, 222163, Жодзіна, вуліца Савецкая, 22А
Ларыса Шчыракова

Ларыса Шчыракова, былая незалежная журналістка, за кратамі з 6 сьнежня 2022

Былую незалежную журналістку з Гомля Ларысу Шчыракову затрымалі 6 сьнежня. Пазьней стала вядома, што супраць яе распачалі крымінальную справу за «дыскрэдытацыю Рэспублікі Беларусі».

Непаўналетняга сына Шчыраковай забралі са школы ў прытулак для моладзі ў дзень затрыманьня маці. Пазьней бацька, які жыў у Расеі, забраў сына з прытулку.

Яшчэ ў 2021 годзе Шчыракова публічна заявіла, што сыходзіць з журналістыкі. Працавала фатографам, дакумэнтуючы беларускія культурныя традыцыі і прапануючы ахвочым этнафотасэсіі.

Абвінавачаньне: Артыкул 369-1 Крымінальнага кодэксу («Дыскрэдытацыя Рэспублікі Беларусі»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 3, 246003, Гомель, вул. Кніжная, д. 1а. Шчыраковай Ларысе Фёдараўне