Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Беларускі Кувэйт»: што трэба ведаць пра здабычу нафты на Палесьсі


Першая нафта са сьвідравіны №6 «Рэчыцанафты» пад Рэчыцай. Брыгада буравога майстра Галка, 1964

Беларусь здабывае ўласную нафту ўжо амаль 60 гадоў. «Беларускі Кувэйт» знаходзіцца на Палесьсі. Свабода сабрала некаторыя факты пра гісторыю і значэньне здабычы «чорнага золата» для Беларусі.

Калі навукоўцы ўпершыню заявілі пра беларускую нафту

Упершыню навукоўцы агучылі думку, што ў Беларусі могуць быць паклады нафты, у 1933 годзе.

Першым у навуковым сьвеце пра гэта заявіў геоляг Аляксандар Розін. Падставай для пошукаў нафты сталі дасьледаваньні акадэміка Герасіма Багамолава, які патлумачыў купалападобныя структуры ў паўднёвай частцы краіны наяўнасьцю нафты. А ўжо ў 1957 годзе ўпершыню было сказана пра нафтаносны раён — беларускае Палесьсе.

Нафтаздабыўная вытворчасьць у Рэчыцы
Нафтаздабыўная вытворчасьць у Рэчыцы

Дзе адкрылі першую сьвідравіну

У 1964 годзе ў Беларусі адкрылі першае прамысловае радовішча нафты — яно атрымала назву Рэчыцкае. Першую прамысловую нафту здабылі ўжо праз год брыгады майстроў Валянціна Зайцава і Ўладзімера Галкі. Першапачаткова беларускія нафтавікі здабывалі зь дзьвюх сьвідравінаў за суткі 726 тонаў «чорнага золата».

Рэпрэсіі за адмову здабываць нафту

Падымаць нафтавую «цаліну» ў Беларусі прысылалі людзей з розных куткоў СССР. За адмову ехаць на Палесьсе пагражала нават выключэньне з партыі. Пра гэта сьведчаць успаміны нафтавікоў. Па тых часах выключэньне з партыі было вельмі суровым пакараньнем.

Калі здабылі першы мільён

Першы мільён «чорнага золата» і 2 млн кубамэтраў спадарожнага газу беларускія нафтавікі атрымалі праз 3 гады пасьля пачатку прамысловай здабычы, у 1967 годзе.

Мікалай Сялюк - рабочы разведвальнага ўчастка
Мікалай Сялюк - рабочы разведвальнага ўчастка

Якая здабыча была рэкорднай

У 1975 годзе была зафіксаваная максымальная здабыча за ўсе гады эксплёатацыі беларускіх радовішчаў — 8 млн.

Дарэчы, у Кувэйце за суткі здабываюць 410 тысяч тонаў. То бок беларускую гадавую норму яны атрымліваюць за 4 дні.

Якое самае глыбокае радовішча

У чэрвені 2015 году было завершана сьвідраваньне самага глыбокага радовішча Беларусі. Яго глыбіня — 6 755 мэтраў. Радовішча называецца Перадрэчыцкае.

Агульны эксплюатацыйны фонд у Беларусі складае 809 сьвідравін.

Бурыльшчык Язэп Рудкоўскі
Бурыльшчык Язэп Рудкоўскі

Колькі беларускай нафты здабылі да гэтага часу

Ад пачатку здабычы да нашых дзён у Беларусі здабылі 135 млн тонаў уласнай нафты.

На колькі «палескае чорнае золата» забясьпечвае краіну нафтай

Беларусь купляе ў Расеі 22,5 мільёны, а сама здабывае 1,6 млн. Такім чынам, уласная здабыча складае гэта 7%.

Здабыча ўласнай нафты расьце ці падае

У 2020 годзе «Беларусьнафта» плянуе здабыць 1,7 мільёна тон нафты. Апошнія два гады здабыча ў сярэднім прырастае на 20 тысяч тон за год.

Расея спыніла пастаўкі нафты ў Беларусь. Што здарылася

  • 1 студзеня 2020 году Расея спыніла пастаўкі нафты ў Беларусь, але расейская нафта працягвае паступаць транзытам празь Беларусь у Эўропу.
  • Беларусь і Расея дагэтуль не дамовіліся пра пастаўкі нафты ў 2020 годзе, хоць Лукашэнка і Пуцін вялі перамовы 30 і 31 сьнежня.
  • Прыняты толькі «індыкатыўны балянс»: Расея можа паставіць 24 млн тонаў нафты на год. У 2019-м столькі і паставілі: 18 млн т пайшлі на перапрацоўку, яшчэ 6 млн т на «перамытненьне». Паводле эканаміста Яраслава Раманчука, Беларусі на ўласныя патрэбы хапае 6–7 млн тонаў — астатняе ішло на нафтапрадукты для экспарту або на «перамытненьне».
  • 31 сьнежня 2019 году Лукашэнка даручыў завозіць нафту з партоў Балтыі і залучыць альтэрнатыўныя пастаўкі праз магістральны нафтаправод «Дружба».
  • Пакуль Мазырскі НПЗ пачаў атрымліваць нафту толькі ад кампаніі расейскага алігарха Гуцэрыева — чакаецца пастаўка ўсяго 750 тысячаў тонаў.
  • Беларусь дамовілася пра імпарт 80 тонаў нарвэскай нафты Johan Sverdrup з пастаўкай у літоўскі порт Клайпеда. У Беларусі чакаюць пачатку разгрузкі ўвечары 22 студзеня. Перавалка і транспарт да НПЗ чыгункай будуць каштаваць больш за 20 даляраў за тону.
  • Гатоўнасьць транспартаваць нафту ў Беларусь на пастаяннай аснове ўжо выказалі суседнія Латвія (магчымыя аб’ёмы не абвяшчаліся) і Літва (да 3 млн тонаў на год​). Пры чым Літва гатовая дастаўляць і газ. Па стане на 21 студзеня «Белнафтахім» мае «практычна гатовыя кантракты» на альтэрнатыўныя пастаўкі.
  • Беларускія НПЗ у першай палове студзеня працавалі на леташніх запасах, аб’ёму якіх хапала прыкладна на 20 дзён працы. Экспарт нафтапрадуктаў Беларусь часова прыпыняла ад 1 студзеня, аднавіла ад 21-га.
  • Паводле неафіцыйных зьвестак «Інтэрфаксу», Беларусь прапанавала рэалізаваць варыянт разавай пастаўкі нафты з рэсурсаў незалежных пастаўшчыкоў з мэтай павелічэньня запасаў сыравіны на НПЗ на час правядзеньня перамоваў.
  • Публічна ж Лукашэнка 21 студзеня паставіў задачу зьнізіць пастаўкі нафты з Расеі да 30-40% ад неабходных аб’ёмаў: «працэнтаў 30 мы павінны з Балтыкі завозіць і працэнтаў 30 праз Украіну». Пастаўкі з Казахстану, заявіў ён, заблякавала Расея.
  • Менск і Масква дасюль не ўзгаднілі кампэнсацыю за расейскі падатковы манэўр. У беларускі бюджэт-2020 закладзеныя страты ў памеры 951 млн рублёў.
  • Расея дагэтуль не кампэнсавала Беларусі страты за пастаўкі бруднай нафты ў красавіку 2019 году — толькі 20 студзеня 2020-га дамовіліся пра падыходы і мэтодыку кампэнсацыі.

Беларусь — адзіная краіна ў сьвеце, якая багацее на суседзкай нафце, — эканаміст

Дзе браць нафту, калі не ў Расеі, і колькі страчвае Беларусь ад прыпыненьня паставак? Тлумачым разам з экспэртам

Усё пачалося з Пуціна. Кароткая гісторыя нафтагазавых канфліктаў Беларусі і Расеі

Ці ўратуе Беларусь эўрапейская нафта? Разьбіраемся з экспэртамі

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG