Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Нафта з Казахстану: віцэ-прэм’ера Крутога ўпаўнаважылі падпісаць дамову ад Беларусі


Мазырскі НПЗ, ілюстрацыйнае фота

Пра цэны і аб’ёмы магчымых паставак пакуль не казалі. Але перамовы ідуць больш за паўгода, беларускі бок хоча пастаўкі бяз мытаў.

Прэм’ер-міністар Беларусі Сяргей Румас даў віцэ-прэм’еру Дзьмітрыю Крутому паўнамоцтвы правесьці перамовы між урадамі Беларусі і Казахстану аб пастаўках казахскай нафты ў Беларусь, уносіць у праект дамовы непрынцыповыя зьмены і падпісаць пагадненьне ад імя беларускага боку. Указ пра тое, што ўрадавыя перамовы трэба весьці, Аляксандар Лукашэнка падпісаў 29 студзеня.

Іншы віцэ-прэм’ер Ігар Ляшэнка 5 лютага казаў, што дамова «ў стадыі высокай гатоўнасьці», і галоўнае нявырашанае пытаньне — ці будзе пастаўка з мытамі, ці без. Беларусь хоча атрымліваць нафту і не плаціць дадатковыя мыты (каб наблізіць выніковую цану да расейскай нафты), Казахстан думае.

Перамовы пра казахскую нафту ідуць больш за паўгода. У мінулым кастрычніку міністар энэргетыкі Казахстану казаў, што ў Беларусь гатовыя паставіць ад 1 да 3,5 мільёнаў тонаў нафты на год (з Расеі Беларусь раней купляла 18 млн т на перапрацоўку і 6 млн т на перапродаж).

Казахскі бок пры гэтым разьлічвае, што Беларусь будзе сама дамаўляцца з Расеяй пра транзыт казахскай нафты. Нафтаправоды, па якіх нафта можа трапіць з Казахстану ў Беларусь, так ці іначай ідуць праз Расею. Варыянт паставак у абыход Расеі (праз Касьпійскае і Чорнае мора, Азэрбайджан, Грузію і Ўкраіну) публічна не абмяркоўваўся.

Дамовы пра пастаўкі нафты з Расеі паводле ранейшых узораў няма — пастаўкі ідуць толькі па паўмільёна тонаў на месяц ад кампаніяў «Сафмар» і «Татнефть». Лукашэнка анансаваў чарговую сустрэчу з Уладзімірам Пуціным 7 лютага («нейкі момант ісьціны наступіў», сказаў кіраўнік Беларусі).

Расея спыніла пастаўкі нафты ў Беларусь. Што здарылася

  • 1 студзеня 2020 году Расея спыніла пастаўкі нафты ў Беларусь, але расейская нафта працягвае паступаць транзытам празь Беларусь у Эўропу.
  • Беларусь і Расея дагэтуль не дамовіліся пра пастаўкі нафты ў 2020 годзе, хоць Лукашэнка і Пуцін вялі перамовы 30 і 31 сьнежня.
  • Прыняты толькі «індыкатыўны балянс»: Расея можа паставіць 24 млн тонаў нафты на год. У 2019-м столькі і паставілі: 18 млн т пайшлі на перапрацоўку, яшчэ 6 млн т на «перамытненьне». Паводле эканаміста Яраслава Раманчука, Беларусі на ўласныя патрэбы хапае 6–7 млн тонаў — астатняе ішло на нафтапрадукты для экспарту або на «перамытненьне».
  • 31 сьнежня 2019 году Лукашэнка даручыў завозіць нафту з партоў Балтыі і залучыць альтэрнатыўныя пастаўкі праз магістральны нафтаправод «Дружба».
  • Пакуль Мазырскі НПЗ пачаў атрымліваць нафту толькі ад кампаніі расейскага алігарха Гуцэрыева — чакаецца пастаўка ўсяго 750 тысячаў тонаў.
  • Беларусь дамовілася пра імпарт 80 тонаў нарвэскай нафты Johan Sverdrup з пастаўкай у літоўскі порт Клайпеда. У Беларусі чакаюць пачатку разгрузкі ўвечары 22 студзеня. Перавалка і транспарт да НПЗ чыгункай будуць каштаваць больш за 20 даляраў за тону.
  • Гатоўнасьць транспартаваць нафту ў Беларусь на пастаяннай аснове ўжо выказалі суседнія Латвія (магчымыя аб’ёмы не абвяшчаліся) і Літва (да 3 млн тонаў на год​). Пры чым Літва гатовая дастаўляць і газ. Па стане на 21 студзеня «Белнафтахім» мае «практычна гатовыя кантракты» на альтэрнатыўныя пастаўкі.
  • Беларускія НПЗ у першай палове студзеня працавалі на леташніх запасах, аб’ёму якіх хапала прыкладна на 20 дзён працы. Экспарт нафтапрадуктаў Беларусь часова прыпыняла ад 1 студзеня, аднавіла ад 21-га.
  • Паводле неафіцыйных зьвестак «Інтэрфаксу», Беларусь прапанавала рэалізаваць варыянт разавай пастаўкі нафты з рэсурсаў незалежных пастаўшчыкоў з мэтай павелічэньня запасаў сыравіны на НПЗ на час правядзеньня перамоваў.
  • Публічна ж Лукашэнка 21 студзеня паставіў задачу зьнізіць пастаўкі нафты з Расеі да 30-40% ад неабходных аб’ёмаў: «працэнтаў 30 мы павінны з Балтыкі завозіць і працэнтаў 30 праз Украіну». Пастаўкі з Казахстану, заявіў ён, заблякавала Расея.
  • Менск і Масква дасюль не ўзгаднілі кампэнсацыю за расейскі падатковы манэўр. У беларускі бюджэт-2020 закладзеныя страты ў памеры 951 млн рублёў.
  • Расея дагэтуль не кампэнсавала Беларусі страты за пастаўкі бруднай нафты ў красавіку 2019 году — толькі 20 студзеня 2020-га дамовіліся пра падыходы і мэтодыку кампэнсацыі.

Беларусь — адзіная краіна ў сьвеце, якая багацее на суседзкай нафце, — эканаміст

Дзе браць нафту, калі не ў Расеі, і колькі страчвае Беларусь ад прыпыненьня паставак? Тлумачым разам з экспэртам

Усё пачалося з Пуціна. Кароткая гісторыя нафтагазавых канфліктаў Беларусі і Расеі

Ці ўратуе Беларусь эўрапейская нафта? Разьбіраемся з экспэртамі

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG