Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Лета Мікалая Халезіна: «Дазваляем сабе выходзіць да мора з бутэлькай добрага віна»


Натальля Каляда і Мікалай Халезін. Фота: Belarus Free Theatre.

Мастацтва адпачынку: адказы і парады.

Мікалай Халезін — беларускі журналіст і сцэнарыст, драматург, мастацкі кіраўнік Беларускага свабоднага тэатру. Працаваў журналістам у газэтах «Імя», «Наша свабода», быў намесьнікам галоўнага рэдактара газэты «Навіны», адным з членаў арганізацыйнага камітэта грамадзянскай ініцыятывы «Хартыя’97». Быў стваральнікам і мастацкім кіраўніком цэнтру сучаснага мастацтва «VITA NOVA». У 2005 годзе разам з сваёй жонкай Натальляй Калядой заснавалі Беларускі Свабодны тэатар. Мікалай Халезін — аўтар пʼесаў, уладальнік шэрагу прэстыжных міжнародных культурніцкіх прэміяў і прызоў на драматургічных конкурсах.

Як вы праводзіце гэтае лета?

Уручэньне прэміі Вацлава Гаўла Беларускаму Свабоднаму театру. Oslo Freedom Forum.
Уручэньне прэміі Вацлава Гаўла Беларускаму Свабоднаму театру. Oslo Freedom Forum.

Гэта адзін з самых напружаных і насычаных летніх сэзонаў у маім жыцьці. Адыгралі спэктакль «Пакаленьне Jeans» у Амстэрдаме і «Час жанчын» ў Осла, на ўручэньні Беларускаму Свабоднаму тэатру Прызу Вацлава Гаўла. Завяршылі здымачны пэрыяд дакумэнтальнага фільму з рабочай назвай Return Ticket, над якім працуем паўгода і прэмʼера якога адбудзецца гэтай восеньню. Правялі чарговы сэт праекту Kitchen Revolution у Лёндане. Прайшлі пітчынг новага тэатральнага праекту A WoMan у Амстэрдаме на Сымпозіюме выканаўчых мастацтваў, куды нас адабралі ў ліку 10 ляўрэатаў зь некалькіх соцень праектаў з усяго сьвету.

Пасьля завяршеньня спэктакля Burning Doors у Таронта. Вакаліст "Бумбокса" Андрэй Хлыўнюк, Наталья Каляда і акторы Свабоднага театру.
Пасьля завяршеньня спэктакля Burning Doors у Таронта. Вакаліст "Бумбокса" Андрэй Хлыўнюк, Наталья Каляда і акторы Свабоднага театру.

Адыгралі сэт спэктаклю Burning Doors на найбуйнейшым канадзкім фэстывалі мастацтваў Luminata у Таронта. Правялі там сама першы раўнд працы над канадзкім мʼюзыклам, які восеньню будзем адаптаваць для камэрцыйнага пракату па сьвеце.

Разам з украінскім гуртом «Бумбокс» правялі акцыю «Канцэрт для выкрадзенай зямлі» у Каланчаку, на лініі разьмежаваньня з Крымам.

Грымёрка ў Аўстраліі.
Грымёрка ў Аўстраліі.

А пасьля ўсяго гэтага вылецелі ў Аўстралію, дзе правялі курс заняткаў са студэнтамі Monash University, адыгралі 9 спэктакляў «Пакаленьне Jeans», а цяпер працуем над пастаноўкай спэктаклю Trustees ў Malthouse Theatre, сусьветная прэмʼера якога адбудзецца 3 кастрычніка ў Мэльбурне.

Адпачыць сёлета не атрымліваецца, таму выкарыстоўваем для аднаўленьня любую вольную хвіліну.

Які ваш найлепшы летні ўспамін зь дзяцінства?

Кожнае лета, пачынаючы з самага нараджэньня, я праводзіў на гастролях з бацькам. Ён быў вельмі пасьпяховым сьпеваком, і зь ім я абʼехаў практычна ўвесь Савецкі Саюз. Успамінаў пра гэтыя паездкі так шмат, што нават нашы ўласныя гастролі па ўсім сьвеце не ў стане выцесьніць тыя дзіцячыя ўражаньні са сьвядомасьці.

Але самае галоўнае, мабыць, гэта тое, што ў гэтых паездках я ўвесь час кантактаваў з музыкамі, якія працавалі з татам, і менавіта яны, разам са старэйшым братам Юрам, зрабілі сурʼёзны ўплыў на фармаваньне майго густу, і не толькі музычнага.

Што вы заўсёды бераце з сабой?

Практычна ўсё жыцьцё я праводжу ў паездках, а таму падрыхтоўка да яе — гэта замацаваны рытуал, які вывераны нават штохвілінна. На зборы для паездкі да 5 дзён мне неабходна каля 15-20 хвілін; на зборы для паездкі на доўгі пэрыяд, больш за месяц — каля гадзіны. Ёсьць неабходны набор, у які ўваходзяць: дакумэнты, гаджэты, кабэлі, сеткавыя адаптары, рабочыя нататнікі, пры неабходнасьці — поўны або няпоўны камплект фотаабсталяваньня.

У маім выпадку, гэтае пытаньне зададзенае некарэктна — варта пытацца яшчэ і «каго?», або «хто бярэ з сабой вас?». Справа ў тым, што ўсе арганізатары — няхай гэта будуць фэсты, гастролі, канфэрэнцыі або форумы — выдатна ведаюць, што мы ніколі не перамяшчаемся паасобку. Розьніца толькі ў тым, ці едзем мы ўдваіх з Наташай, ці бярэм з сабой яшчэ дачок. У першым выпадку фінансаваньне нашага прыезду цалкам на плячах арганізатараў^; у другім — усе паездкі дачок з намі мы аплачваем самі. Гэтае правіла, якога мы прытрымліваліся заўсёды: калі ёсьць магчымасьць паказваць дзецям сьвет ва ўсёй яго разнастайнасьці, гэта варта рабіць. Асабліва, калі яны ў стане не назіраць яго ў якасьці турыстаў, а акунацца ў прафэсійнае жыцьцё.

Чаму каштоўнаму вы навучыліся?

Гэта вельмі вялікае пытаньне, на якое складана адказваць у фармаце невялікага інтэрвію. Так выйшла ў жыцьці, што я не атрымаў ніякай адукацыі і вымушаны быў самаадукоўвацца на працягу практычна ўсяго жыцьця. З часам гэта ўвайшло ў звычку, і цяпер, калі я сустракаю чалавека, які больш за мяне прасунуўся ў нейкай сфэры дзейнасьці, я імкнуся «забраць» у яго ўсё, што ён гатовы мне аддаць.

Магу прывесьці адзін прыклад. Цяпер мы працуем над спэктаклем з аўстралійскімі акторамі, зь якіх адна акторка — яе завуць тамі — паходжаньнем абарыгенка. Тут, у Мэльбурне, цяпер заканчваецца зіма і пачалі цьвісьці фруктовыя дрэвы. Падчас рэпэтыцыі адзін з актораў сказаў пра тое, што сёлета вясна пачалася рана, і дрэвы ўжо зацьвітаюць, а Тамі адказала, што ўсё адбываецца якраз своечасова. А потым патлумачыла, што ў абарыгенаў год падзяляецца не на 4 пары, як прынята лічыць, а на 6. І тая пара, якая цяпер, доўжыцца ўсяго адзін месяц, а завецца ён, у перакладзе на ангельскую — orchard (гэта значыць, «сад»), і цьвіценьне дрэваў для гэтай пары году абсалютна арганічнае. Такія гісторыі вучаць таму, што глядзець на працэс трэба з розных ракурсаў, калі спрабуеш усурʼёз зразумець і ўсьвядоміць, што адбываецца.

Якую музыку вы слухаеце, якія кнігі чытаеце?

Кіраўнік Беларускага Свабоднага тэатру Мікалай Халезін і музыка Сяргей Міхалок. Сустрэча ў Адэсе, дзе праходзілі здымкі фільма "Return Ticket".
Кіраўнік Беларускага Свабоднага тэатру Мікалай Халезін і музыка Сяргей Міхалок. Сустрэча ў Адэсе, дзе праходзілі здымкі фільма "Return Ticket".

Мне даводзіцца шмат чытаць і слухаць з пункту гледжаньня прафэсіі, асабліва, калі працую над пастаноўкай. Цяпер гэта вялікі абʼём матэрыялаў па Аўстраліі — і гістарычных, і сучасных. У музыцы — мноства ўсяго, зьвязанага з дэканструкцыяй у розных стылях і кірунках.

Заўсёды спрабуеш знайсьці час для таго, каб нешта пачытаць і паслухаць у адрыве ад прафэсійнай дзейнасьці. З сабой цяпер кніга «Васільеў Parautopia Абдулаева», у якой выбітны тэатральны рэжысэр Анатоль Васільеў досыць падрабязна і шчыра гаворыць аб прафэсіі з кіназнаўцай Зарай Абдулаевай. Даслухваю аўдыёкніжку «Sapiens: Кароткая гісторыя чалавецтва» Юваля Ноя Гарыры, і вельмі хачу перайсьці да яго «Homo Deus: Кароткая гісторыя заўтрашняга дня». Яшчэ з сабой цяпер пастаянна важу раман Альгерда Бахарэвіча «Сабакі Эўропы», спэктакль паводле якога мы плянуем паставіць у наступным сэзоне. Гэты раман неяк вельмі шчыльна мяне захапіў, стварыўшы ўстойлівае адчуваньне, што нічога падобнага ў сучаснай беларускай літаратуры створана да гэтага часу не было.

Калі пра музыку «для сябе», то ў мяне заўсёды з сабой iPod, у які загружана каля сотні гігабайтаў музыкі. Цікава, але вельмі часта я лаўлю сябе на думцы, што падсьвядома ўключаю творы і аўтараў, якія належаць той краіне, у якой я знаходжуся ў дадзены момант. Учора пераслухоўваў аўстралійцаў — Little River Band, Graeham Goble і Midnight Oil. Але да некаторых музыкаў у розныя пэрыяды вяртаюся з пэўным пастаянствам. Цяпер, да прыкладу, вельмі часта ўключаю Kendrick Lamar, The Notorius B. I. G, Einsturzende Neubauten, Scriptonite, Zbigniew Preisner...

Ці адключаеце вы тэлефон і інтэрнэт у адпачынку?

На жаль, я не магу гэтага зрабіць, хоць і марым з Наташай пра гэта — правесьці хоць бы два тыдні па-за інфармацыйным полем. Па-першае, у Менску знаходзіцца наш калектыў, і мы мусім быць у кантакце ў рэжыме 24/7. Нават нягледзячы на тое, што ў Беларусі тэатар кіруецца нашымі «монстрамі» мэнэджмэнту, мы ўсё роўна хвалюемся і ўвесь час каардынуем асноўную працу паміж беларускім і брытанскім офісамі.

А па-другое, чым даўжэй ты пасьпяхова працуеш у індустрыі, тым больш кантактаў, кантрактаў і абавязацельстваў зьвязваюць цябе са сьветам. І большасьць зь іх патрабуе хуткай камунікацыйнай рэакцыі. У нашай сфэры мала хто можа дазволіць сабе «выходзіць з працэсу» на вялікія пэрыяды — занадта шчыльная камунікацыйнае асяродзьдзе i занадта вялікай колькасьці апэратыўных рашэньняў яна патрабуе.

Што вы дазваляеце сабе толькі ў адпачынку?

На жаль, ён выпадае вельмі рэдка, але калі выпадае — дазваляю сабе спаць столькі, колькі захачу; валяцца ў шэзьлёнгу пакуль не надакучыць і займацца тым, на што не хапае часу ў звычайным жыцьці — да прыкладу, пісаць ня тое, што неабходна паводле кантракту, а тое, што хочацца. Ну, і фантазіраваць, вядома — на любыя тэмы, а ня толькі на зададзеныя. Таму з адпачынку мы вяртаемся зь яшчэ большай колькасьцю ідэй, чым у нас было да яго. Яшчэ дазваляем сабе выходзіць да мора з бутэлькай добрага віна ў любы час — хоць удзень, хоць на заходзе сонца, хоць уначы. І гаварыць не аб працы, а пра тое, пра што марым.

Ваша парада на адпачынак

Дазваляйце сабе адпачываць! Сьвет нікуды ня дзенецца, пакуль вы будзеце марыць, гледзячы на захад сонца з келіхам у руцэ. І калі ўжо вы назіраеце захад, абняўшы каханага партнэра, ніколі ня піце віно ці шампанскае з папяровых ці плястыкавых кубачкаў — папрасіце келіхі ў гатэлі, вас заўсёды зразумеюць. Гэта занадта дарагія хвіліны ў жыцьці, каб не атрымліваць ад іх максымум задавальненьня. І менавіта яны застаюцца з вамі на ўсё жыцьцё.

Лета Юліі Цімафеевай: Заўсёды маю з сабой фотаапарат

Лета Віктара Марціновіча: «Кідайце ўсё і да бліжэйшага месца з вадой і соснамі»

Лета Глеба Лабадзенкі: «Я зразумеў, што Беларусь бясконцая»

Лета Міхала Сьцепанюка: «Паспрабаваць адключыцца ад усіх фэйсбукаў»

Лета Сьвятланы Алексіевіч: «Абажаю жыць у сябе за горадам»

Лета Альгерда Бахарэвіча: «Вандроўкі робяць нас свабоднымі. Bu samoje!»

Лета Алеся Дзянісава: «Dzieciuki запісваюць новы альбом»

Лета Ганны Кандрацюк: «У падарожжа бяру малітоўнік і мапу»

Лета Тацяны Караткевіч: «За дзень накручваю на ровары ад 20 да 50 кілямэтраў»

Лета Кацярыны Сумаравай: «Не ўяўляю адпачынак без этудніка і палотнішчаў»

Лета Джона Пазьняка: «Навучыўся пакаваць у валізку ня больш за 8 кг»

Лета Вальжыны Морт: «Які ў сыцылійскіх бюракратаў прыгожы почырк!»

Лета Юрыя Зісера: «Алексіевіч можна бясконца чытаць і перачытваць»

Лета Анатоля Лябедзькі: «Застаюцца ўспаміны, хто клайпэдзкі дурань, хто палангаўскі»

Лета Аляксандра Класкоўскага: «Зноў круцім пэдалі»

Лета Аляксандра Мілінкевіча: «У Берштах інтэрнэт хутчэйшы, чым у Варшаўскім ўнівэрсытэце»

Лета Аляксея Хацкевіча: «Мне дастаткова спальніка і банкаўскай карткі»

Лета Міхаэля Сэндэра: «Кароткі адпачынак — не адпачынак, а стрэс»

Лета Сяргея Далідовіча: «Пакінуўшы спорт, трэную дачок»

Лета Барыса Штэрна: «Я б параіў падарожнікам Лёндан»

Лета Меліты Станюты: «Бяз кнігі за мяжой — як бяз пашпарта»

Лета Паўліны Цімохінай: «Дазвольце сабе рабіць тое, што хочаце»

Лета Анастасіі Царук: «Раніцай бегаю ад 5 да 9 кілямэтраў»

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

Яшчэ на гэтую тэму

XS
SM
MD
LG