За кратамі, бо журналісты

За кратамі бо журналісты

З пачаткам выбарчай кампаніі 2020 года ўлады Беларусі пачалі вайну супраць журналістаў і незалежных мэдыя. Іх пазбаўляюць акрэдытацый, б’юць, страляюць у іх гумовымі кулямі, затрымліваюць, саджаюць на «суткі» і заводзяць на іх крымінальныя справы. З таго часу журналістаў затрымлівалі больш за 500 разоў. Беларуская асацыяцыя журналістаў адсочвае ўсе выпадкі перасьледу журналістаў і супрацоўнікаў СМІ. Вось тыя, хто знаходзіцца ў зьняволеньні пад крымінальным перасьледам.

Ігар Лосік

Ігар Лосік, фрылансэр-кансультант Радыё Свабода, за кратамі з 25 чэрвеня 2020

Ігара Лосіка затрымалі 25 чэрвеня ў ягонай кватэры ў Баранавічах. Там правялі ператрус і адвезьлі Ігара ў Менск. У той жа дзень стала вядома, што адміністратара папулярнага тэлеграм-каналу абвінавачваюць у «падрыхтоўцы да парушэньня грамадзкага парадку». З таго часу ён знаходзіўся ў розных ізалятарах, апошнія месяцы — у турме №8 у Жодзіне.

Цягам 41 дня (з 15 сьнежня 2020 па 25 студзеня 2021) трымаў галадоўку на знак пратэсту супраць выстаўленьня новых абвінавачаньняў у падрыхтоўцы да ўдзелу ў масавых беспарадках.

14 сьнежня 2021 года Гомельскі абласны суд на закрытым паседжаньні ў СІЗА-3 прыгаварыў Лосіка да 15 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму. Камэнтуючы прысуд праз жонку Дар‘ю, Ігар расказаў, што ў яго справе не было ніводнай экспэртызы і ніводнага паста, які б даказваў яго віну па прад’яўленых артыкулах.

Дома яго чакае дачка Паўліна, якой неўзабаве споўніцца тры гады.

Праваабаронцы прызналі Лосіка палітычным зьняволеным.

Прысуд: 15 гадоў пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле часткі 1 артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу («падрыхтоўка да парушэньня грамадзкага парадку») і часткі 2 артыкула 293 («падрыхтоўка да ўдзелу ў масавых беспарадках»).

Судзьдзя: Мікалай Доля.

за кратамі ўжо
СІЗА № 3, 246003, г. Гомель, вул. Кніжная, 1а
20 траўня 1992
Дар’я Чульцова

Дар’я Чульцова, журналістка «Белсату», за кратамі з 15 лістапада 2020

Дар’ю Чульцову затрымалі разам з Кацярынай Андрэевай у кватэры на «плошчы Пераменаў». 15 лістапада яны працавалі там падчас пратэставай акцыі.

Пасьля 7 сутак адміністрацыйнага арышту Дар’я ня выйшла на волю. Ён выставілі крымінальны артыкул 342: арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак. 18 лютага ёй прысудзілі 2 гады пазбаўленьня волі ў калёніі агульнага рэжыму.

Прысуд: 2 гады ў калёніі агульнага рэжыму паводле артыкула 342 Крымінальнага кодэкса (арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак).

Судзьдзя: Натальля Бугук.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №4, 246035, г. Гомель, вул. Антошкіна, 3
20 лютага 1997
Кацярына Андрэева

Кацярына Андрэева, журналістка «Белсату», за кратамі з 15 лістапада 2020

Кацярыну Андрэеву (Бахвалаву) затрымалі 15 лістапада ў кватэры на «плошчы Пераменаў», адкуль яна вяла стрым для тэлеканалу «Белсат». У кватэры выламалі дзьверы, унутр забеглі дзесяць спэцназаўцаў і загадалі зьбіраць рэчы. На якой падставе яе затрымліваюць, Кацярыне не патлумачылі.

Андрэеву асудзілі на 7 сутак за «ўдзел у несанкцыянаванай акцыі і непадпарадкаваньне». Яна не прызнала віны і абвінаваціла міліцыянтаў, якія складалі пратакол, у лжэсьведчаньні. Потым яе абвінавацілі ў арганізацыі і падрыхтоўцы дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак.

18 лютага ёй прысудзілі 2 гады пазбаўленьня волі ў калёніі агульнага рэжыму.

Прысуд: 2 гады ў калёніі агульнага рэжыму паводле 342 Крымінальнага кодэкса (арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак).

Судзьдзя: Натальля Бугук.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №4, 246035, г. Гомель, вул. Антошкіна, 3. Кацярыне Андрэеўне Бахвалавай
2 лістапада 1993
Ксенія Луцкіна

Ксенія Луцкіна, журналістка, за кратамі з 22 сьнежня 2020

Да канца жніўня 2020 году Ксенія Луцкіна працавала спэцыяльным карэспандэнтам Белтэлерадыёкампаніі. Потым удзельнічала ў страйку, звольнілася на знак пратэсту і далучылася да Каардынацыйнай рады. Яе затрымалі разам зь іншымі фігурантамі справы 22 сьнежня 2020. Першапачатковае абвінавачваньне – пасобніцтва ва ўхіленьні ад сплаты падаткаў.

Луцкіна ня выйшла на волю разам з чатырма сябрамі «Прэс-клюбу» 19 жніўня 2021 года. Яго заснавальніца Юлія Слуцкая паведаміла, што Ксенія і яе апэратар Дзяніс Сакалоўскі ня маюць дачыненьня да дзейнасьці арганізацыі. Стала вядома, што супраць Луцкінай, якая адмовілася пісаць прашэньне аб памілаваньні на імя Лукашэнкі, распачалі новую крымінальную справу нібыта за змову з мэтай захопу ўлады.

Праваабаронцы прызналі Ксенію Луцкіну палітзьняволенай.

Абвінавачаньне: частка 6 артыкулу 16 Крымінальнага кодэксу (саўдзел у злачынстве) і частка 2 артыкулу 243 Крымінальнага кодэксу (ухіленьне ад сплаты падаткаў у асабліва буйным памеры). Артыкул 357 (Змова ці іншыя дзеяньні, учыненыя з мэтай захопу дзяржаўнай улады).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
14 лютага
Андрэй Аляксандраў

Андрэй Аляксандраў, журналіст, за кратамі з 12 студзеня 2021

Андрэй Аляксандраў, 43 гады, перастаў выходзіць на сувязь 12 студзеня. Амаль суткі родныя і калегі ня ведалі пра яго месцазнаходжаньне. Потым стала вядома, што Андрэя і ягоную дзяўчыны Ірыну Злобіну затрымалі як падазраваных паводле крымінальнай справе аб масавых беспарадках. Намесьнік міністра ўнутраных спраў заявіў, што яны фінансавалі ўдзельнікаў пратэстаў «у тым ліку шляхам аплаты штрафаў, кампэнсацыяў утрыманьня ў ЦІП і ІЧУ». Праваабаронцы цьвердзяць, што гэта законная дабрачынная дзейнасьць.

30 чэрвеня журналісту выставілі яшчэ адно абвінавачаньне — у «здрадзе дзяржаве», за што пагражае да 15 гадоў пазбаўленьня волі.

За паэзію з-за кратаў Андрэй Аляксандраў стаў адным зь ляўрэатаў прэміі турэмнай літаратуры імя Францішка Аляхновіча.

Абвінавачаньне: часткі 1, 2 артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу («Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак»), частка 1 артыкулу 356 КК («Здрада дзяржаве»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
27 студзеня 1978
Дзяніс Івашын

Дзяніс Івашын, журналіст-расьсьледавальнік, за кратамі з 12 сакавіка 2021

Рэдактара-валянтэра міжнароднай расьсьледвальнай супольнасьці InformNapalm і пазаштатнага карэспандэнта газэты «Новы час» Дзяніса Івашына супрацоўнікі КДБ затрымалі 12 сакавіка ў ягонай кватэры ў Горадні. Журналіста вінавацяць па 365-м крымінальным артыкуле — «Умяшаньне ў дзейнасьць супрацоўнікаў органаў унутраных спраў». Блізкія мяркуюць, што гэта зьвязана з апошнім ягоным расьсьледаваньнем пра службу былых украінскіх беркутаўцаў у МУС Беларусі.

Журналіст адмовіўся ад супрацы са сьледзтвам і не прызнае сябе вінаватым.

Абвінавачаньне: Арт. 365 Крымінальнага кодэксу («Умяшаньне ў дзейнасьць супрацоўніка ўнутраных спраў»).

за кратамі ўжо
турма № 1, 230023, Гродна, вул. Кірава, д. 1
6 чэрвеня 1979
Анджэй Пачобут

Анджэй Пачобут, журналіст, за кратамі з 25 сакавіка 2021

25 сакавіка, у разгар беларуска-польскага дыпляматычнага канфлікту, у Горадні прайшлі ператрусы ў сяброў непрызнанага афіцыйным Менскам Саюзу палякаў у Беларусі. Генпракуратура распачала крымінальную справу за «распальваньне нацыянальнай і рэлігійнай варожасьці». Сярод арыштаваных лідэраў арганізацыі і вядомы журналіст 47-гадовы Анджэй Пачобут. СПБ, а таксама ўрад Польшчы заявілі, што перасьлед ёсьць «актам запалохваньня ўсёй польскай меншасьці ў Беларусі».

Абвінавачаньне: Частка 3 артыкула 130 Крымінальнага кодэксу («распальваньне рэлігійнай і нацыянальнай варажнечы» і «рэабілітацыю нацызму»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
16 красавіка 1973
Людміла Чэкіна

Людміла Чэкіна, генэральны дырэктар Tut.by, за кратамі з 18 траўня 2021

Людмілу Чэкіну затрымалі зь іншымі фігурантамі «справы Tut.by» за нібыта ўхіленьне ад выплаты падаткаў у асабліва буйным памеры.

Праваабаронцы прызналі Чэкіну палітычнай зьняволенай.

Абвінавачаньне: дакладна не вядомае.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
13 ліпеня 1973
Алена Талкачова

Алена Талкачова, журналістка парталу Tut.by, за кратамі з 18 траўня 2021

Палітычную аглядальніцу Алену Талкачову затрымалі разам з 14 іншымі фігурантамі «справы Tut.by» 18 траўня. 31 траўня стала вядома, што яе абвінавачваюць у саўдзеле ва ўхіленьні ад выплаты падаткаў у асабліва буйным памеры. Журналістка знаходзіцца ў СІЗА №1, суд пакінуў у сіле меру стрыманьня ў выглядзе ўзяцьця пад варту.

Праваабаронцы прызналі Талкачову палітычнай зьняволенай.

Абвінавачаньне: частка 1 артыкулу 16 і частка 2 артыкулу 243 Крымінальнага кодэксу (саўдзел у злачынстве і ўхіленьне ад сплаты падаткаў у асабліва буйным памеры).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
20 ліпеня 1989
Марына Золатава

Марына Золатава, галоўная рэдактарка парталу Tut.by, за кратамі з 18 траўня 2021

Нязьменнага галоўнага рэдактара Tut.by (з 2004 году) Марыну Золатаву затрымалі разам з 14 іншымі фігурантамі «справы Tut.by» 18 траўня. 31 траўня стала вядома, што яе абвінавачваюць у саўдзеле ва ўхіленьні ад выплаты падаткаў у асабліва буйным памеры. Журналістка знаходзіцца ў СІЗА №1, суд пакінуў у сіле меру стрыманьня ў выглядзе ўзяцьця пад варту.

Усяго затрымалі 15 чалавек, асацыяваных з Tut.by, у тым ліку і супрацоўнікаў рэдакцыі, якія ў сваёй працы не зьвязаныя з эканамічнай дзейнасьцю кампаніі, выплатай падаткаў і юрыдычнымі аспэктамі працы. Сайт Tut.by заблякаваны за публікацыю «забароненай заканадаўствам інфармацыі».

Праваабаронцы прызналі Золатаву палітычнай зьняволенай.

Абвінавачаньне: частка 1 артыкулу 16 і частка 2 артыкулу 243 Крымінальнага кодэксу (саўдзел у злачынстве і ўхіленьне ад сплаты падаткаў у асабліва буйным памеры).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
6 лістапада 1977
Аляксандар Івулін

Аляксандар Івулін, журналіст «Трыбуны», блогер, за кратамі з 3 чэрвеня 2021

Журналіста спартовага партала «Трыбуна», які таксама вядзе папулярны YouTube-канал «ЧестнОК» і гуляе за футбольны клюб «Крумкачы», 4 чэрвеня асудзілі на 30 сутак арышту нібыта за сьцяг на акне (судзьдзя — Юлія Блізьнюк).

За дзень да вызваленьня Івуліна стала вядома, што на свабоду ён ня выйдзе, бо стаў падазраваным у крымінальнай справе аб нібыта масавых беспарадках.

9 ліпеня стала вядома, што Івуліну выставілі абвінавачаньне ў «масавых беспарадках» за нібыта перакрыцьцё дарожнага руху.

19 студзеня 2022 Івуліну прысудзілі 2 гады турмы. Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Прысуд: 2 гады калёніі агульнага рэжыму паводле ч. 1 арт. 342 Крымінальнага кодэксу Беларусі («Арганізацыя групавых дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак»).

Судзьдзя: Сяргей Шаціла.

Пракурор: Анастасія Маліко.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №22, 225295, Івацэвіцкі раён, ст. Даманава, а/я 20
10 жніўня 1992
Валерыя Касьцюгова

Валерыя Касьцюгова, палітоляг, журналістка, за кратамі з 30 чэрвеня 2021 году

Валерыю Касьцюгову, заснавальніцу і шматгадовую рэдактарку сайта экспэртнай супольнасьці «Наше мнение» і ўкладальніцу выданьня «Белорусский ежегодник», затрымалі 30 чэрвеня 2021 году. На яе завялі крымінальную справу па першай частцы 357-га артыкула («Змова або іншыя дзеяньні, учыненыя з мэтай захопу дзяржаўнай улады»), 6-й частцы 16-га артыкула («Саўдзел у злачынстве») і 3-й частцы 361-га артыкула («Заклікі да дзеяньняў, накіраваных на шкоду зьнешняй бясьпецы Беларусі, яе сувэрэнітэту, тэрытарыяльнай недатыкальнасьці, нацыянальнай бясьпецы і абараназдольнасьці»). Дэталі справы не разгалошваюцца, адвакат пад падпіскай аб невыдаваньні.

Падчас зьняволеньня памёр бацька Валерыі Касьцюговай. Праваабаронцы прызналі яе палітзьняволенай.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
30 снежня 1967
Андрэй Скурко

Андрэй Скурко, кіраўнік аддзелу рэклямы і маркетынгу «Нашай Нівы», за кратамі з 8 ліпеня 2021

Андрэя затрымалі разам зь іншымі супрацоўнікамі выданьня 8 ліпеня. У ягонай кватэры прайшоў ператрус. Андрэя Скурко судзілі разам з Ягорам Марціновічам як службовых асобаў выдавецкага прадпрыемства за аплату камунальных паслуг па тарыфах для фізычных, а не юрыдычных асоб.

Праваабаронцы прызналі Андрэя Скурко палітвязьнем.

Прысуд: 2,5 года калёніі агульнага рэжыму паводле часткі 2 арт. 216 Крымінальнага кодэкса («Прычыненьне маёмаснай шкоды без прыкмет крадзяжу, учыненае групай асобаў па папярэдняй змове або ў буйным памеры»).

Судзьдзя: Анжэла Касьцюкевіч

Пракурор: Мікалай Дзяцел

за кратамі ўжо
Турма №4, г. Магілёў, 212011, вул. Крупскай, 99а
12 сакавіка 1978
Ягор Марціновіч

Ягор Марціновіч, галоўны рэдактар «Нашай Нівы», за кратамі з 8 ліпеня 2021

Ягора Марціновіча затрымалі разам зь іншымі супрацоўнікамі выданьня 8 ліпеня. Першапачаткова «нашаніўцаў» затрымалі па справе аб групавых дзеяньнях, якія груба парушаюць грамадзкі парадак (ч.1 артыкул 342 Крымінальнага кодэксу). Мінінфармацыі пастанавіла заблякаваць сайт nn.by. У рэдакцыі і кватэры галоўнага рэдактара прайшлі ператрусы. Па інфармацыі «Нашай Нівы», пры затрыманьні Марціновіча пабілі. Падчас допыту ў Сьледчым камітэце яму выклікалі хуткую дапамогу.

Працэс над Ягорам Марціновічам і Андрэем Скурко праходзіў у судзе Заводзкага раёна Менску. 15 сакавіка 2022 ім прысудзілі https://www.svaboda.org/a/31753956.html 2,5 года турмы паводле «эканамічнага» артыкула за аплату камунальных паслуг па тарыфах для фізычных, а не юрыдычных асоб. «Менскводаканал» і «Менскэнэрга», якім нібыта нанесьлі ўрон журналісты, ня мелі прэтэнзій да абвінавачаных, бо тыя цалкам кампэнсавалі шкоду.

Праваабаронцы прызналі Ягора Марціновіча палітвязьнем.

Прысуд: 2,5 года калёніі агульнага рэжыму паводле часткі 2 арт. 216 Крымінальнага кодэкса («Прычыненьне маёмаснай шкоды без прыкмет крадзяжу, учыненае групай асобаў па папярэдняй змове або ў буйным памеры»).

Судзьдзя: Анжэла Касьцюкевіч

Пракурор: Мікалай Дзяцел

за кратамі ўжо
ВК №2, 213800, Бабруйск, вул. Сікорскага, 1а
3 верасьня 1988
Сяргей Гардзіевіч,

Сяргей Гардзіевіч, журналіст інтэрнэт-выданьня «Першы рэгіён», за кратамі з 2 жніўня 2021

22 сьнежня 2020 года АМАп затрымаў драгічынскага карэспандэнта «Першага рэгіёна» па дарозе ў Берасьце на падставе крымінальнай справы за «абразу прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь». Некалькі месяцаў ён знаходзіўся пад хатнім арыштам, але ад пачатку траўня яму зьмянілі меру стрыманьня на падпіску аб нявыезьдзе.

2 жніўня 2021 году суд Іванаўскага раёну прызнаў Гардзіевіча вінаватым у абразе Лукашэнкі і паклёпе на яго, а таксама ў абразе двух міліцыянтаў у чаце тэлеграм-каналу «Реальный Дрогичин». Прысуд – паўтара года зьняволеньня ў калёніі агульнага рэжыму – двойчы адкладвалі, падсудны траціў прытомнасьць. Журналіст сваёй віны не прызнаў і ў ходзе сьледзтва адмовіўся даваць паказаньні. Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Абвінавачаньне: Артыкул 368 Крымінальнага кодэксу (Абраза прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь).

Судзьдзя: Генадзь Кудласевіч.

за кратамі ўжо
Папраўчая калёнія №17, 213004, Шклоў, вул. 1-я Завадская, 8
Дзьмітры Наважылаў

Дзьмітры Наважылаў, былы гендырэктар агенцтва БелаПАН, за кратамі з 18 жніўня 2021

У 1990-х Дзьмітры Наважылаў працаваў разам з Паўлам Шараметам карэспандэнтам ОРТ у Беларусі, пасьля быў кіраўніком карпункту расейскага тэлеканалу «Первый». З 2015 года – у БелаПАН. Пасьля сьмерці заснавальніка агенцтва Алеся Ліпая ў жніўні 2018 г. Наважылаў стаў выканаўцам абавязкаў, а потым і гендырэктарам. У студзені 2021-га Наважылаў звольніўся на ўласнае жаданьне, аднак 18 жніўня да яго прыйшлі зь ператрусам і затрымалі. Падазраваны паводле ч.1 арт. 342 КК, Наважылаў ня выйшаў на волю пасьля трох сутак у ізалятары на Акрэсьціна.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Абвінавачаньне: Частка 1 артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
12 жніўня 1972
Ірына Леўшына

Ірына Леўшына, гендырэктар і галоўны рэдактар агенцтва БелаПАН, за кратамі з 18 жніўня 2021

Ірына Леўшына прыйшла ў БелаПАН у верасьні 1992 году на запрашэньне свайго аднакурсьніка заснавальніка агенцтва Алеся Ліпая. З 2004 году яна – галоўны рэдактар, з 22 студзеня 2021 году – яшчэ і дырэктар кампаніі. У 2018 годзе Леўшына была адной з фігурантак «справы БелТА», паводле якой журналістаў вінавацілі ў несанкцыянаваным доступе да інфармацыі дзяржагенцтва.

Нягледзячы на папярэджаньні аб пагрозе, Ірына Леўшына вырашыла працаваць у Беларусі да апошняга. 18 жніўня ў 6 цяперашніх і былых супрацоўнікаў БелаПАН прайшлі ператрусы ў рамках крымінальнай справы за арганізацыю і падрыхтоўку беспарадкаў ці ўдзел у іх. Леўшыну затрымалі на 72 гадзіны, пасьля якіх яна ня выйшла на волю.

Праваабаронцы прызналі яе палітзьняволенай.

Абвінавачаньне: Частка 1 артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
29 лістапада 1965
Генадзь Мажэйка

Генадзь Мажэйка, журналіст «Комсомольской правды в Беларуси», за кратамі з 1 кастрычніка 2021

У канцы верасьня на сайце газэты «Комсомольская правда в Беларуси» зьявілася нататка Генадзя Мажэйкі са станоўчым выказваньнем аднаклясьніцы забітага супрацоўнікамі КДБ праграміста Андрэя Зельцара пра яго. Мажэйку затрымалі ў ноч на 2 кастрычніка, пасьля чаго зьмясьцілі ў ізалятар на Акрэсьціна ў Менску, у яго дома правялі ператрус. Беларускія сілавікі сьцьвярджаюць, што затрымалі Мажэйку ў Менску, але ёсьць і інфармацыя, што журналіста «КП» выкралі з Масквы.

11 кастрычніка Мажэйку выставілі абвінавачаньні ў распальваньні сацыяльнай варажнечы і абразе прадстаўніка ўлады. Да яго ў жодзінскае СІЗА не пускалі адваката, спасылаючыся на карантын, а таксама не прымалі перадачы. У канцы сьнежня стала вядома аб пераводзе журналіста ў менскае СІЗА-1.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Абвінавачаньне: Артыкул 369 Крымінальнага кодэксу (Абраза прадстаўніка ўлады), артыкул 130 (Распальваньне варожасьці).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
11 траўня 1982
Ірына Слаўнікава

Ірына Слаўнікава, журналістка, за кратамі з 30 кастрычніка 2021

Ірыну Слаўнікаву разам з мужам Аляксандрам Лойкам затрымалі 30 лістапада ў менскім аэрапорце па вяртаньні з адпачынку. Двойчы ёй прысудзілі па 15 сутак арышту нібыта за захоўваньне «экстрэмісцкіх матэрыялаў» і за «дробнае хуліганства».

26 лістапада стала вядома, што Ірына Слаўнікава падазраваная паводле артыкула 342 Крымінальнага кодэксу («Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, або актыўны ўдзел у іх»).

На пачатку сьнежня Ірыну перавялі зь ЦІП на Акрэсьціна ў СІЗА № 1.

Дасьведчаную журналістку, якая цягам некалькіх дзесяцігодзьдзяў супрацоўнічала зь незалежным СМІ, праваабаронцы прызналі палітзьняволенай.

Абвінавачаньне: Артыкул 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак, або актыўны ўдзел у іх).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
12 ліпеня 1970
Андрэй Кузьнечык

Андрэй Кузьнечык, журналіст Радыё Свабода, за кратамі з 25 лістапада 2021

25 лістапада Андрэя Кузьнечыка затрымалі каля дому, у кватэры ўчынілі ператрус, забраўшы грошы, тэхніку і іншыя прадметы. Кузьнечыка зьмясьцілі ў ізалятар на Акрэсьціна. Яму двойчы прысудзілі па 10 сутак арышту нібыта за «дробнае хуліганства».

23 сьнежня стала вядома, што супраць журналіста распачалі крымінальную справу. Сям’я і грамадзкасьць даведаліся пра сутнасьць абвінавачваньня толькі праз паўгоду пасьля затрыманьня.

8 чэрвеня 2022 Магілёўскі абласны суд пакараў Андрэя Кузьнечыка 6 гадамі пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму за «стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня». Закрыты працэс правялі за некалькі гадзін, акалічнасьці справы невядомыя.

Сваёй віны ён не прызнаў. За дзень да затрыманьня Кузьнечык напісаў своеасаблівы маніфэст, у якім патлумачыў сваё рашэньне застацца ў Беларусі, нягледзячы на пагрозы.

Праваабаронцы прызналі журналіста палітвязьнем.

Прысуд: 6 гадоў зьняволеньня ў калёніі ўзмоцненага рэжыму паводле артыкулу 361-1 Крымінальнага кодэксу («Стварэньне экстрэмісцкага фармаваньня або ўдзел у ім»).

Судзьдзя: Ігар Шведаў

за кратамі ўжо
Турма №4, 212011, Магілёў, вул. Крупскай, 99а
29 сьнежня 1978
Аляксей Кругляк

Аляксей Кругляк, радыёвядоўца радыёстанцыі «Гомель», за кратамі з 2 сьнежня 2021

Аляксея Кругляка, вядомага пад псэўданімам Аляксей Каверын, затрымалі 2 сьнежня 2021 года за нібыта заклік у прафэсійным закрытым чаце «да парушэньня грамадзкага парадку» 12 жніўня 2020 года. Яго зьмясьцілі ў СІЗА. 12 сакавіка Суд Цэнтральнага раёна Гомля асудзіў журналіста на год калёніі агульнага рэжыму.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Прысуд: 1 год у калёніі агульнага рэжыму паводле ч. 1 арт. 342 Крымінальнага кодэксу Беларусі («Арганізацыя групавых дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак»).

Судзьдзя: Віктар Казачак

за кратамі ўжо
СІЗА-3. 246003, Гомель, вул. Кніжная, 1а
26 траўня 1985
Сяргей Сацук

Сяргей Сацук, журналіст, рэдактар «Ежедневника», за кратамі з 8 сьнежня 2021 году

Аднаго з пачынальнікаў журналістыкі расьсьледаваньняў у Беларусі арыштавалі 8 сьнежня 2021 пасьля вобшуку дома і допыту ў Сьледчым камітэце ў справе паводле артыкула 430 Крымінальнага кодэксу (атрыманне хабару).

25 сакавіка 2020 года Сацука ўжо затрымлівалі ў гэтай жа справе. Праваабарончыя арганізацыі заявілі тады пра «наяўнасьць палітычнага матыву ў перасьледзе журналіста, накіраванага на прымус да спыненьня або зьмяненьня характару яго дзейнасьці па распаўсюджваньні інфармацыі аб карупцыі». 4 красавіка 2020 генпракурор Беларусі адмяніў рашэньне аб узяцьці пад варту Сяргея Сацука.

У чэрвені 2022 стала вядома, што журналіста вінавацяць яшчэ і ў распальваньні варажнечы (арт. 130 КК) і перавышэньні ўлады альбо службовых паўнамоцтваў (арт. 426 КК). Якіх канкрэтна дзеяньняў рэдактара тычацца абвінавачаньні, невядома.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
15 красавіка 1968
Алег Грузьдзіловіч

Алег Грузьдзіловіч, журналіст Радыё Свабода, за кратамі з 23 сьнежня 2021

Летам 2020 году Алег вёў папулярныя стрымы з вулічных акцый. Яго пазбавілі акрэдытацыі разам з журналістамі заходніх СМІ. У лістападзе 2020 Грузьдзіловіча арыштавалі на 15 сутак за тое, што асьвятляў акцыю пратэсту для выданьня «Народная воля».

16 ліпеня 2021 Алеага Грузьдзіловіча затрымалі разам яшчэ з дваімі калегамі, у менскім офісе Радыё Свабода тады адбыўся ператрус. Алег галадаў за кратамі, пратэстуючы супраць затрыманьня, нядопуску адваката, адмовіўся даваць паказаньні. Празь 10 дзён яго выпусьцілі пад падпіску аб яўцы.

23 сьнежня 2021 журналіста затрымалі і замянілі яму меру стрыманьня на ўтрыманьне пад вартай, перавялі ў СІЗА № 1 Менску. Яго абвінавацілі ва ўдзеле ў акцыях пратэсту, хоць журналіст меў рэдакцыйнае заданьне ад «Народнай волі».

На судзе пацярпелым бокам у справе выступіў «Менсктранс», які заявіў, што Грузьдзіловіч нібыта нанёс шкоду ім у трох эпізодах: падчас акцый 16 жніўня, 11 і 18 кастрычніка 2020 года, бо ў Менску быў спынены рух. Рэпартэру прад’явілі пазоў на 56 тысяч рублёў.

3 сакавіка ў судзе Савецкага раёну Менска Алегу Грузьдзіловічу вынесьлі прысуд — 1,5 года турмы. У апошнім слове вэтэран беларускай журналістыкі заявіў, што ў Беларусі «ідзе змаганьне ня проста са свабодай слова, а і са свабодай думкі».

Праваабаронцы прызналі Алега Грузьдзіловіча палітвязьнем.

Прысуд: 1,5 года зьняволеньня ў калёніі агульнага рэжыму паводле часткі 1 артыкулу 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак, або актыўны ўдзел у іх).

Судзьдзя: Сяргей Шаціла.

за кратамі ўжо 10 (з улікам 10-ці дзён у ліпені 2021)
Турма №4, 212011, Магілёў, вул. Крупскай, 99а
16 сьнежня 1958
Дзьмітры Лукша

Дзьмітры Лукша, экс-журналіст БТ, за кратамі з 11 сакавіка 2022

Дзьмітрыя Лукшу затрымалі 11 сакавіка пасьля ператрусу ў кватэры ў Менску. Падставай нібыта стаў ягоны сюжэт на казахстанскім тэлеканале «Хабар 24».

Раней Лукша шмат гадоў працаваў у Белтэлерадыёкампаніі, быў вядоўцам праграмы «Зона X», удзельнічаў у стварэньні ў тым ліку і прапагандысцкіх перадач.

Спачатку журналіста абвінавацілі нібыта ў абразе прадстаўніка ўлады. Пасьля стала вядома, што яго вінавацяць ва ўдзеле ў масавых беспарадках і дыскрэдытацыі Рэспублікі Беларусь.

Праваабаронцы прызналі Дзьмітрыя Лукшу палітвязьнем.

Абвінавачаньне: артыкул 342 Крымінальнага кодэкса («Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх»), артыкул 369-1 КК («Дыскрэдытацыя Рэспублікі Беларусь»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
31 ліпеня 1989
Аксана Колб

Аксана Колб, галоўная рэдактарка «Новага часу», за кратамі з 20 красавіка 2022

20 красавіка 2022 ў кватэру да Аксаны Колб прыйшлі сілавікі са шчытамі і кувалдамі, павезьлі яе на допыт у Сьледчы камітэт. Пазьней рэдактарка патэлефанавала блізкім і паведаміла, што яе зьмяшчаюць у ІЧУ да 10 сутак. Праз час стала вядома, што Аксану Колб з ізалятара часовага ўтрыманьня пераводзяць у СІЗА № 1.

22 красавіка сваякі паведамілі, што Колб выставілі абвінавачваньне паводле артыкула 342 часткі 1 Крымінальнага кодэксу — «Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак, або актыўны ўдзел у іх».

Газэта «Новы Час» са жніўня 2021 году не выходзіць у папяровым фармаце, сайт novychas.by быў заблякаваны ўладамі ў кастрычніку 2021 году. Раней журналістку неаднаразова затрымлівалі, праводзілі ў яе ператрусы і канфіскоўвалі тэхніку.

Праваабаронцы прызналі Аксану Колб палітзьняволенай.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2
10 ліпеня 1968
Юры Ганцарэвіч

Юры Ганцарэвіч, журналіст Intex-Press, за кратамі з 27 красавіка 2022

29 красавіка журналіста баранавіцкага выданьня Intex-Press Юрыя Ганцарэвіча асудзілі на 10 сутак арышту. Празь некалькі дзён прапагандысцкія тэлеграм-каналы паведамілі, што журналіст нібыта дасылаў здымкі расейскай ваеннай тэхнікі ў незалежныя СМІ, прызнаныя ўладамі «экстрэмісцкімі».

6 траўня Ганцарэвіча абвінавацілі ў «садзейнічаньні экстрэмісцкай дзейнасьці». У рэдакцыі Intex-Press прайшоў ператрус.

Праваабаронцы прызналі Юрыя Ганцарэвіча палітвязьнем.

Абвінавачаньне: частка 1 артыкула 361-4 Крымінальнага кодэкса («Садзейнічаньне экстрэмісцкай дзейнасьці»).

за кратамі ўжо
СІЗА № 6, 225413, Баранавічы, вул. Брэсцкая, д. 258
Канстанцін Залатых

Канстанцін Залатых, дырэктар «Белорусы и рынок», за кратамі з 18 траўня 2022

Дырэктара штотыднёвай газэты «Белорусы и рынок» затрымалі 18 траўня 2022 года пасьля вобшуку ў рэдакцыі. У чэрвені яму выставілі крымінальнае абвінавачаньне за нібыта распальваньне варажнечы.

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

Абвінавачаньне: частка 2 артыкулу 130 Крымінальнага кодэкса («Распальваньне расавай, нацыянальнай, рэлігійнай альбо любой іншай сацыяльнай варажнечы ці варожасьці»).

за кратамі ўжо
Сьледчая турма № 8, 222163, Жодзіна, вул. Савецкая, 22а
Аляксандар Любянчук

Аляксандар Любянчук, журналіст, за кратамі з 26 траўня 2022

Аляксандра Любянчука затрымалі пасьля ператрусу ў вёсцы Крывічы Івейскага раёну 26 траўня. Журналісту выставілі абвінавачаньні, але дакладны крымінальны артыкул невядомы (адвакат знаходзіцца пад падпіскай аб неразгалошваньні).

Праваабаронцы прызналі яго палітвязьнем.

за кратамі ўжо
СІЗА № 1, 220030, Менск, вул. Валадарскага, д. 2