Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Міліцыя абяцае знайсьці злодзея, які скраў крыжы ў «віцебскіх Курапатах»


У верасьні зьніклі пяць крыжоў, усталяваных мясцовымі актывістамі ў памяць пра невядомых ахвяраў, парэшткі якіх знаходзяць у лесе каля вёскі Хайсы. Чатыры крыжы знойдзены: два зь іх адшукалі самі актывісты, яшчэ два — міліцыя.

Заяву пра зьнікненьне крыжоў падаваў у міліцыю сябар Кансэрватыўна-Хрысьціянскай партыі БНФ Ян Дзяржаўцаў. Ён распавёў пра тое, як вядзецца сьледзтва:

«Пасьля таго, як была пададзена заява, 5 кастрычніка міліцыянты павезьлі мяне ў лес і склалі пратакол. Я распавёў, што гэта былі драўляныя крыжы, асьвячаныя сьвятаром. І што ў Мазалаўскім сельсавеце нам сказалі, нібыта распараджэньняў іх зьнішчыць не давалі. Хоць супрацоўніца Кацярына Каралёва ўвесь час паўтарала падчас сустрэчы, што мы ня мелі права іх усталёўваць. Што яна казала міліцыі, я ня ведаю. Але празь некалькі дзён, калі мы зь сябрамі зноў паехалі ў той лес, каб паглядзець на працу пошукавага батальёну, які праводзіць эксгумацыю парэшткаў, два крыжы зь пяці знайшліся».

Крыжы ўбачыў у балоцістай нізіне актывіст Сяргей Каваленка. Ён выцягнуў іх з багны і ўсталяваў на ранейшае месца.

Ян Дзяржаўцаў зьвярнуўся ў міліцыю ўжо другі раз. Распавёў, што два крыжы адшукаліся. І міліцыянты зноў павезьлі актывіста ў лес пад Хайсамі. Цяпер — каб паспрабаваць знайсьці астатнія крыжы, гаворыць спадар Дзяржаўцаў:

«Я паказаў, дзе ляжалі два крыжы. Міліцыянт запісаў мае словы. І пачаліся пошукі. Ня ведаю, чаму гэта не было зроблена першы раз, калі мы прыяжджалі, але цяпер міліцыя шукала крыжы са мной разам. Знайшлі яшчэ два з чатырох. Я паказаў, дзе яны стаялі — там жа засталіся сьвечкі і кветкі. Усталявалі іх наноў. Я запытаўся, ці распачала міліцыю справу па маёй заяве. Аказалася, што не. Справу чамусьці не заводзілі, аднак распачалі праверку. І вось цяпер, падчас іхнае праверкі, чатыры крыжы знайшліся. Міліцыя кажа, што абавязкова будуць шукаць пяты. А таксама таго вандала, які павыдзіраў крыжы зь зямлі зь невядомымі мне мэтамі — ці проста скраў, ці знарок іх схаваў у лесе»

Прадстаўнікі аддзелу міліцыі Віцебскага раёну і раённага сьледчага камітэту распачалі праверку ў справе крыжоў у пачатку месяца. Гэтаксама ў кастрычніку ў лесе пачаў працу пошукавы батальён, выкліканы старшынём сельсавету Леанідам Дубінам. Актывісты неаднаразова зьвярталіся да яго з прапановамі прыбраць і добраўпарадкаваць участак лесу, дзе здаўна знаходзяць чалавечыя парэшткі. Чыноўнік на гэта не пагаджаецца. Пазыцыя ўладаў незразумелая, лічыць Ян Дзяржаўцаў. Яна паўтараюць вэрсію наконт таго, што чалавечыя парэшткі ў лесе належаць ахвярам Другой сусьветнай вайны. Тады чаму ў год Перамогі сельсавет не паклапаціўся аб ушанаваньні іхнай памяці належным чынам?

Актывіст мае іншае меркаваньне, якое грунтуецца на ўспамінах старажылаў бліжэйшых вёсак. Яны кажуць, што ў гэтых мясьцінах у 1937–39 гадах праводзіліся «сталінскія расстрэлы» — тут масава зьнішчалі мірных грамадзянаў. Сярод парэштак шмат чарапоў з кулявымі адтулінамі. А побач — шмат фрагмэнтаў абутку, у тым ліку жаночага і дзіцячага. Цяпер парэшткі і рэчавыя доказы зьбірае ў цыратовыя мяхі адмысловы пошукавы батальён. Ад актывістаў тым часам прынцыпова хаваюць вынікі экспэртызы, якую рабілі яшчэ летась на замову сьледчага камітэту.

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG