Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Human Rights Watch пацьвердзіла, што ў Марыюпалі ў выніку расейскіх абстрэлаў загінулі ня менш за 8 тысяч украінцаў


Целы загінулых мірных жыхароў хаваюць у брацкай магіле на ўскраіне Марыупалю, 9 сакавіка 2022 году
Целы загінулых мірных жыхароў хаваюць у брацкай магіле на ўскраіне Марыупалю, 9 сакавіка 2022 году

Экспэрты арганізацыі мяркуюць, што гэта не канчатковыя высновы, а колькасьць загінулых можа быць істотна вышэйшай, бо ў некаторых магілах хавалі па некалькі целаў, а парэшткі іншых заставаліся пад заваламі зьнішчаных будынкаў.

Міжнародная праваабарончая арганізацыя Human Rights Watch (HRW) ідэнтыфікавала 17 падразьдзелаў расейскіх і афіляваных з Расеяй вайсковых сіл, якія дзейнічалі ў Марыюпалі ў сакавіку і красавіку 2022 году, калі ў горадзе адбываліся жорсткія баявыя дзеяньні.

Як адзначаецца ў чарговай справаздачы арганізацыі, экспэрты змаглі таксама ідэнтыфікаваць 10 асобаў, якія нясуць крымінальную адказнасьць за ваенныя злачынствы, зьвязаныя з абстрэламі, блякаваньнем гуманітарнай дапамогі і эвакуацыі, а таксама з прымусовым перамяшчэньнем мясцовых жыхароў у Расею і на акупаваныя ёй тэрыторыі.

Справаздача грунтуецца на 240 інтэрвію зь перасяленцамі з Марыюпалю, а таксама на аналізе больш за 850 фота- і відэаматэрыялаў, дакумэнтаў і спадарожнікавых здымкаў.

У прыватнасьці, вывучэньне гэтых матэрыялаў дазволіла прыйсьці да высновы, што з сакавіка 2022 году да лютага 2023 году ў Марыюпалі пахавалі больш за 10 000 чалавек. Дасьледчыкі пасьля параўнаньня гэтых зьвестак з даваенным узроўнем сьмяротнасьці падлічылі, што сама меней 8 тысяч чалавек загінулі ад баявых дзеяньняў або з прычын, зьвязаных з вайной. У той жа час колькасьць загінулых цывільных і вайсковых па-ранейшаму застаецца невядомай.

Экспэрты арганізацыі мяркуюць, што гэта не канчатковыя высновы, а колькасьць загінулых можа быць істотна вышэйшай, бо ў некаторых магілах хавалі па некалькі целаў, а парэшткі іншых заставаліся пад заваламі зьнішчаных будынкаў.

«Нягледзячы на складанасьці расьсьледаваньня ваенных злачынстваў на тэрыторыях, якія сталі недаступнымі праз расейскую акупацыю, мы і нашы партнэры цягам двух гадоў намагаемся раскрыць праўду пра жахлівыя злачынствы, учыненыя расейскімі вайскоўцамі ў Марыюпалі. Гэтае расьсьледаваньне накіраванае на тое, каб на гэтыя злачынствы ніколі не забыліся, а вінаватыя паўсталі перад правасудзьдзем», — сказаў Раман Аўраменка, выканаўчы дырэктар арганізацыі Truth Hounds, якая таксама ўдзельнічала ў падрыхтоўцы справаздачы HRW.

У справаздачы задакумэнтавалі 14 расейскіх атак, у тым ліку абстрэлы двух лякарняў, гарадзкога драматычнага тэатру, харчовага складу, пункту разьмеркаваньня гуманітарнай дапамогі, супэрмаркету і жылых дамоў, у якіх жыхары хаваліся ад абстрэлаў. Human Rights Watch і Truth Hounds не знайшлі ніякіх доказаў прысутнасьці на гэтых аб’ектах або побач зь імі ўкраінскіх вайскоўцаў, што сьведчыць аб незаконнасьці іх абстрэлаў.

У канцы 2023 году экспэрты Human Rights Watch накіравалі расейскаму ўраду высновы сваёй справаздачы і пералік пытаньняў, але такі не атрымалі адказу.

Да вайны ў Марыюпалі жыло больш як 400 тысяч грамадзян, і прыкладна 120 тысяч жыхароў заставаліся ў акупаваным горадзе па стане на травень 2023 году. У выніку расейскіх абстрэлаў з пачатку поўнамаштабнага ваеннага ўварваньня ў Марыюпалі маглі загінуць да 25 000 украінцаў і сотні тысяч выехаць. Апроч таго, украінскія ўлады паведамлялі аб дэпартацыі з гораду 50 тысяч украінцаў на расейскую тэрыторыю.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе па просьбе груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах абласьцей. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам.
  • Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб'екты, расейцы бамбяць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяр масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў.
  • Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый у Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якія Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка даў інтэрвію расейскай прапагандыстцы Вользе Скабеевай, зь якога вынікала, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 1 жніўня Лукашэнка сказаў, што больш як палова тактычнай ядзернай зброі, якую заплянавана разьмясьціць на беларускай тэрыторыі, ужо «завезена і разгрупавана» па краіне. Ён ня раз заяўляў, што ўжыве ядзерную зброю ў выпадку агрэсіі супраць Беларусі.
  • У чэрвені 2023 году ўкраінскія войскі пачалі контранаступальныя апэрацыі на ўсходзе і поўдні краіны. Расейскія войскі падрыхтавалі добра ўмацаваныя лініі абароны, таму прасоўваньне контранаступу ішло са значнымі стратамі.
  • 3 верасьня ўкраінскі брыгадны генэрал Аляксандар Тарнаўскі заявіў, што Ўзброеныя сілы Ўкраіны прарвалі першую лінію абароны на запароскім кірунку, на якую расейцы выдаткавалі больш за ўсё рэсурсаў.
  • У канцы 2023 і на пачатку 2024 расейцы правялі некалькі масавых абстрэлаў украінскіх гарадоў, у Дніпры, Кіеве, Харкаве і іншых месцах дзясяткі людзей загінулі і атрымалі раненьні. Украінскі бок у адказ абстраляў расейскі Белгарад, некалькі чалавек загінулі.
  • Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG