Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Хто ў Беларусі хоча ў дэпутаты. Лічбы


Палата прадстаўнікоў, архіўнае фота

У Беларусі ідзе рэгістрацыя прэтэндэнтаў на ўдзел у выбарах у Палату прадстаўнікоў і Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу. Да 13 кастрычніка будзе ісьці рэгістрацыя ў верхнюю палату, да 17-га — у ніжнюю.

Што вядома цяпер пра «кандыдатаў у кандыдаты» ў Палату прадстаўнікоў:

  • 703 чалавекі выстаўленыя кандыдатамі на 110 крэслаў ніжняй палаты;
  • 424 зь іх — ад партыяў, 272 — праз збор подпісаў; 128 — ад працоўных калектываў (119 чалавек скарысталася двума спосабамі, адзін — трыма);
  • 174 «кандыдаты ў кандыдаты» — жанчыны, 51 — маладзейшы за 30 гадоў;
  • 107 кандыдатаў — больш за ўсіх астатніх — выставіла Лібэральна-дэмакратычная партыя, якая ўхваляе палітыку дзяржавы;
  • 56 кандыдатаў выставіла апазыцыйная Аб’яднаная грамадзянская партыя, 54 — праўладная Камуністычная партыя, па 43 — праўладная Рэспубліканская партыя працы і справядлівасьці і апазыцыйная Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада), па 33 — апазыцыйныя партыі БНФ і «Справядлівы сьвет», 20 — пазыцыйная Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада, 16 — праўладная Беларуская патрыятычная партыя, 7 — апазыцыйная партыя «Зялёныя», 6 — праўладная Рэспубліканская партыя, 1 — праўладная Сацыял-спартовая партыя;
  • 58 з «кандыдатаў у кандыдаты» цяпер працуюць у мясцовых саветах;
  • 34 — дзейныя дэпутаты Палаты прадстаўнікоў (гэта значыць, траціна дзейных будзе спрабаваць застацца на наступны тэрмін, як і хацеў Лукашэнка);
  • 176 чалавек балятуюцца ў Менску;
  • 71 чалавек працуе ў дзяржаўных органах, 8 — у праваахоўных органах, войску ці сфэры надзвычайных сытуацыяў, 31 — беспрацоўны, 48 — пэнсіянэры.

А ў Савет Рэспублікі:

  • 8 кандыдатаў ад кожнай вобласьці і Менску, а таксама 8 кандыдатаў асабіста ад Аляксандра Лукашэнкі выстаўлены на 64 месцы ў верхняй палаце;
  • 9 кандыдатаў цяпер зьяўляюцца «сэнатарамі» — значыць, толькі 14% могуць пайсьці на новы тэрмін і ў новым Савеце Рэспублікі ня будзе ў тым ліку цяперашняга старшыні Міхаіла Мясьніковіча.

Парлямэнцкія выбары-2019 у Беларусі. Што варта ведаць

Выбары ў Палату прадстаўнікоў сёмага скліканьня — ніжнюю палату Нацыянальнага сходу — пройдуць 17 лістапада. Датэрміновае галасаваньне будзе ісьці ад 12 да 16 лістапада.

  • Агулам у Палату прадстаўнікоў абіраецца 110 дэпутатаў. Дэпутаты ніжняй палаты выбіраюцца паводле выбарчых акругаў, а не партыйных сьпісаў. Праўладная «Белая Русь» прапаноўвала выбіраць прынамсі палову дэпутатаў паводле партыйных сьпісаў (як, напрыклад, ва Ўкраіне), але ўлады гэтую ідэю адхілілі.
  • Галасаваць на выбарах у Палату маюць права усе паўналетнія грамадзяне Беларусі. Галасаваньне добраахвотнае і ня можа быць прымусовым. Скардзіцца на прымус да галасаваньня можна ў пракуратуру ці ў райвыканкамы.
  • Цяперашнія выбары адбываюцца датэрмінова, хоць фармальна датэрміновымі ня лічацца. Тэрмін паўнамоцтваў дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў — 4 гады. Але калі паміж выбарамі 2012 і 2016 гадоў прайшло 1449 дзён (3 гады, 11 месяцаў і 19 дзён), то паміж выбарамі 2016 і 2019-га пройдзе ўсяго 1162 дні (3 гады, 2 месяцы і 6 дзён).
  • Выбары ў Савет Рэспублікі — верхнюю палату Нацыянальнага сходу — адбудуцца 7 лістапада без удзелу звычайных беларусаў. Па 8 дэпутатаў ад вобласьці і яшчэ 8 ад Менску выберуць на абласных сходах дэпутаты гарадзкіх і раённых саветаў, яшчэ 8 дэпутатаў мае права прызначаць (але звычайна прызначае ня ўсіх) асабіста Аляксандар Лукашэнка.
  • Лукашэнка першапачаткова прапаноўваў правесьці выбары ў Палату на 7 лістапада — Дзень Кастрычніцкай рэвалюцыі. Старшыня ЦВК Лідзія Ярмошына тлумачыла, што гэтак ня варта рабіць. Урэшце на гэты дзень прызначылі выбары ў Савет Рэспублікі.
  • Фракцый у Палаце прадстаўнікоў няма. Апазыцыя амаль не трапляе ў Нацыянальны сход. Так, у Палаце прадстаўнікоў шостага скліканьня толькі 2 са 110 дэпутатаў — не прыхільнікі Лукашэнкі: Ганна Канапацкая з Аб’яднанай грамадзянскай партыі і беспартыйная Алена Анісім, старшыня Таварыства беларускай мовы. У Савеце Рэспублікі апазыцыі няма.
  • Нацыянальны сход дзейнічае з 1996 году — пасьля таго як Лукашэнка распусьціў Вярхоўны Савет XIII скліканьня. Выбары дэпутатаў Нацыянальнага сходу першага скліканьня не праводзіліся, Лукашэнка проста прызначыў туды ляяльных яму дэпутатаў Вярхоўнага Савету.
  • Нацыянальны сход амаль не распрацоўвае законапраектаў (часьцей гэта робяць міністэрствы і ведамствы) і амаль ніколі не галасуе супраць. Рэкорд шостага скліканьня Палаты прадстаўнікоў — 10 галасоў (9%) супраць звужэньня паўнамоцтваў сваёй палаты.
  • Краіны Заходняй Эўропы і ЗША не прызнавалі свабоднымі і дэмакратычнымі ніякія выбары і рэфэрэндумы ў Беларусі пасьля 1994 году. На ўсіх выбарах назіральнікі адзначалі шматлікія парушэньні, пасьля давалі рэкамэндацыі, але Лукашэнка прасіў яго «не павучаць».
  • На выбары 17 лістапада зьбіраюцца выстаўляць кандыдатаў прынамсі 7 апазыцыйных партыяў і шэраг рухаў. На ранейшых выбарах далёка ня ўсіх апазыцыянэраў рэгістравалі кандыдатамі або чальцамі выбарчых камісій.
  • Выбары каштуюць бюджэту каля 23 млн беларускіх рублёў. Лукашэнка кажа, што выбары «павінны прайсьці як сьвята», а Нацыянальны сход мае стаць «дыскусійнай пляцоўкай для дыялёгу дэпутатаў з рознымі поглядамі». Старшыню ЦВК Лідзію Ярмошыну «палохала цішыня» вакол выбараў, а 99% беларусаў лічаць, што ня могуць паўплываць на органы ўлады.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG