Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Назіральнікам не дазволілі прысутнічаць пры праверках сапраўднасьці подпісаў выбарнікаў


Ілюстрацыйнае фота. Палчас парлямэнцкіх выбараў 2016 году

Назіральнікам у большасьці выпадкаў адмовілі ў назіраньні за працэдурай праверкі сапраўднасьці подпісаў выбарнікаў у падпісных лістах, заяўляюць прадстаўнікі кампаніі «Праваабаронцы за свабодныя выбары».

На мінулым тыдні прайшлі пасяджэньні акруговых выбарчых камісій (АВК), на якіх абмяркоўвалі арганізацыю працы выбаркамаў па праверцы подпісаў выбарнікаў, якія падалі вылучэнцы для рэгістрацыі кандыдатамі ў дэпутаты.

«У большасьці выпадкаў назіральнікам было адмоўлена ў назіраньні за працэдурай праверкі сапраўднасьці подпісаў выбарнікаў у падпісных лістах», — гаворыцца ў штотыднёвай аналітычнай справаздачы па выніках назіраньня прадстаўнікоў «Беларускага Хэльсынскага камітэту» і праваабарончага цэнтру «Вясна» за ходам выбарчай кампаніі ў Палату прадстаўнікоў.

Праваабаронцы таксама адзначаюць, што 10 кастрычніка ЦВК прыняла пастанову № 63, якая вызначае пералік дакумэнтаў, па якіх выдаецца бюлетэнь для галасаваньня. У параўнаньні з мінулымі выбарамі, за кошт работнікаў дзяржаўных арганізацый пашырана кола асоб, якія могуць атрымаць бюлетэнь не па пашпарце. Раней бюлетэнь выдавалі грамадзяніну па пасьведчаньні дзяржаўнага служачага, цяпер фармулёўка больш шырокая — работнікі дзяржаўных органаў (арганізацый).

7 кастрычніка завяршыўся этап вылучэньня кандыдатаў у дэпутаты. Назіральнікі адзначаюць тэндэнцыю да павелічэньня прадстаўніцтва дзейных парлямэнтароў і мясцовай улады. І хоць агульная колькасьць вылучаных кандыдатаў павялічылася ў параўнаньні зь мінулай кампаніяй, апазыцыйных прадстаўнікоў стала менш, канстатуюць праваабаронцы.

Таксама назіральнікі кампаніі зафіксавалі «асобныя матэрыялы, якія маюць прыкметы датэрміновай агітацыі ў дачыненьні да праўладных вылучэнцаў».

Парлямэнцкія выбары-2019 у Беларусі. Што варта ведаць

Выбары ў Палату прадстаўнікоў сёмага скліканьня — ніжнюю палату Нацыянальнага сходу — пройдуць 17 лістапада. Датэрміновае галасаваньне ідзе ад 12 да 16 лістапада.

  • Агулам у Палату прадстаўнікоў абіраецца 110 дэпутатаў. Дэпутаты ніжняй палаты выбіраюцца паводле выбарчых акругаў, а не партыйных сьпісаў. Праўладная «Белая Русь» прапаноўвала выбіраць прынамсі палову дэпутатаў паводле партыйных сьпісаў (як, напрыклад, ва Ўкраіне), але ўлады гэтую ідэю адхілілі.
  • Галасаваць на выбарах у Палату маюць права усе паўналетнія грамадзяне Беларусі. Галасаваньне добраахвотнае і ня можа быць прымусовым. Скардзіцца на прымус да галасаваньня можна ў пракуратуру ці ў райвыканкамы. Калі маеце доказы прымусу да галасаваньня — пішыце нам.
  • Цяперашнія выбары адбываюцца датэрмінова, хоць фармальна датэрміновымі ня лічацца. Тэрмін паўнамоцтваў дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў — 4 гады. Але калі паміж выбарамі 2012 і 2016 гадоў прайшло 1449 дзён (3 гады, 11 месяцаў і 19 дзён), то паміж выбарамі 2016 і 2019-га пройдзе ўсяго 1162 дні (3 гады, 2 месяцы і 6 дзён).
  • Лукашэнка першапачаткова прапаноўваў правесьці выбары ў Палату на 7 лістапада — Дзень Кастрычніцкай рэвалюцыі. Старшыня ЦВК Лідзія Ярмошына тлумачыла, што гэтак ня варта рабіць. Урэшце на гэты дзень прызначылі выбары ў Савет Рэспублікі.
  • Выбары ў Савет Рэспублікі — верхнюю палату Нацыянальнага сходу — прайшлі 7 лістапада без удзелу звычайных беларусаў. Па 8 дэпутатаў ад вобласьці і яшчэ 8 ад Менску выбралі на абласных сходах дэпутаты гарадзкіх і раённых саветаў, яшчэ 8 дэпутатаў мае права прызначаць (але звычайна прызначае ня ўсіх) асабіста Аляксандар Лукашэнка. Ніводную кандыдатуру не адхілілі.
  • Фракцый у Палаце прадстаўнікоў няма. Апазыцыя амаль не трапляе ў Нацыянальны сход. Так, у Палаце прадстаўнікоў шостага скліканьня толькі 2 са 110 дэпутатаў — не прыхільнікі Лукашэнкі: Ганна Канапацкая ад Аб’яднанай грамадзянскай партыі і беспартыйная Алена Анісім, старшыня Таварыства беларускай мовы. У Савеце Рэспублікі апазыцыі няма.
  • Нацыянальны сход дзейнічае з 1996 году — пасьля таго як Лукашэнка распусьціў Вярхоўны Савет XIII скліканьня. Выбары дэпутатаў Нацыянальнага сходу першага скліканьня не праводзіліся, Лукашэнка проста прызначыў туды ляяльных яму дэпутатаў Вярхоўнага Савету.
  • Нацыянальны сход амаль не распрацоўвае законапраектаў (часьцей гэта робяць міністэрствы і ведамствы) і амаль ніколі не галасуе супраць. Рэкорд шостага скліканьня Палаты прадстаўнікоў — 10 галасоў (9%) супраць звужэньня паўнамоцтваў сваёй палаты.
  • Краіны Заходняй Эўропы і ЗША не прызнавалі свабоднымі і дэмакратычнымі ніякія выбары і рэфэрэндумы ў Беларусі пасьля 1994 году. На ўсіх выбарах назіральнікі адзначалі шматлікія парушэньні, пасьля давалі рэкамэндацыі, але Лукашэнка прасіў яго «не павучаць».
  • На выбары 17 лістапада выстаўлялі кандыдатаў прынамсі 7 апазыцыйных партыяў і шэраг рухаў. На ранейшых выбарах далёка ня ўсіх апазыцыянэраў рэгістравалі кандыдатамі або чальцамі выбарчых камісій.
  • На пачатак датэрміновага галасаваньня з 560 зарэгістраваных засталося 516 кандыдатаў. 33 самі зьнялі свае кандыдатуры, яшчэ адносна 13 скасавалі рэгістрацыю за парушэньні (6 зь іх — ад апазыцыйнай «Эўрапейскай Беларусі»). Ніводнай безальтэрнатыўнай акругі няма
  • Выбары каштуюць бюджэту каля 23 млн беларускіх рублёў. Лукашэнка кажа, што выбары «павінны прайсьці як сьвята», а Нацыянальны сход мае стаць «дыскусійнай пляцоўкай для дыялёгу дэпутатаў з рознымі поглядамі». Старшыню ЦВК Лідзію Ярмошыну «палохала цішыня» вакол выбараў, а 99% беларусаў лічаць, што ня могуць паўплываць на органы ўлады.
  • На тыдзень выбараў праваахоўнікі перайшлі на ўзмоцнены варыянт нясеньня службы.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG