Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Вечернему Могилеву» не ўдалося давесьці, што ў іх артыкулах няма экстрэмізму

абноўлена

Торба прадстаўніка газэты «Вечерний Могилев» у судзе

Эканамічны суд Менску 16 жніўня прызнаў дзейным рашэньне Рэспубліканскай экспэртнай камісіі, якая прыйшла да высновы, што два артыкулы выданьня «Вечерний Могилев» утрымліваюць прыкметы экстрэмізму. У іх ужываецца мова варожасьці супраць ЛГБТ-супольнасьці.

«Вечерний Могилев» намагаўся прызнаць экспэртнае заключэньне незаконным.

На папярэднім пасяджэньні прадстаўнікі Рэспубліканскай экспэртнай камісіі і Міністэрства інфармацыі заявілі, што не прызнаюць довады, выкладзеныя ў скарзе рэдакцыі.

Яны сказалі, што аспрэчыць высновы камісіі можа судовая экспэртыза, калі суд Ленінскага раёну Магілёва палічыць гэта неабходным.

Не дачакаліся рашэньня

На судовае пасяджэньне прыйшлі прадстаўнікі і прыхільнікі газэты «Вечерний Могилев». У аднаго зь іх на сумцы быў надпіс: «Аборт — гэта забойства!» Перад пачаткам пасяджэньня яны запатрабавалі, каб журналісты іх не фатаграфавалі «нахабна ў рыла». Яны патрабавалі ў журналістаў пасьведчаньні, хоць самі адмаўляліся прадстаўляцца, хапалі журналістаў за рукі і нават абураліся іх прысутнасьцю.

На пачатку працэсу прадстаўнік газэты Станіслаў Леўчанка заявіў адвод судзьдзі, аднак яго хадайніцтва суд не задаволіў.

Станіслаў Леўчанка заявіў, што ў заключэньні экспэртнай камісіі «ўпершыню ў практыцы правапрымяненьня прапісана такая грамадзкая праслойка, як гомасэксуалы, якія цяпер у якасьці сацыяльнай групы могуць разьлічваць на дзяржаўную падтрымку і абарону ў тым, каб насаджаць, прапагандаваць у краіне палавыя вычварэньні».

«Мы лічым, што сваім рашэньнем сябры РЭК падарвалі хрысьціянскія асновы нашага грамадзтва, традыцыйныя сямейныя каштоўнасьці, ідэалёгію беларускай дзяржавы, што дазваляюць сабе ў Беларусі толькі ЛГБТ-актывісты».

Прадстаўнікі газэты пакінулі залю, не дачакаўшыся, калі абвесьцяць рашэньне суду.

Чаму «Вечерний Могилёв» не прызнае заключэньне экспэртаў

Паводле Леўчанкі, па сутнасьці і зьмесьце гэтая папера ня можа быць экспэртным заключэньнем з шэрагу прычын:

  • дакумэнт разглядае сацыялягічныя пытаньні, аднак сярод сябраў камісіі няма экспэртаў у гэтых галінах;
  • няма спасылак на дакумэнты.

«Як вынік, экспэрты робяць абсалютна памылковую выснову, што гаворка ідзе пра выказваньні, якія накіраваныя супраць групы асобаў, якія выдзяляюцца па прыкмеце гомасэксуальнай арыентацыі. Насамрэч у артыкулах газэты, якія разглядаюцца, гаворка ідзе пра асобаў з гомасэксуальнымі паводзінамі альбо ідэнтычнасьцю».

Паводле прадстаўніка газэты, «пераважная большасьць беларускага грамадзтва ня лічыць гомасэксуалізм нормай адносінаў паміж паламі», а вернікі «здаўна выхоўваліся на павазе да традыцыйнай сям’і, якая прадстаўляе саюз мужчыны і жанчыны».

«Гвалт над сумленьнем нашага грамадзтва ў гэтым пытаньні недапушчальны і незаконны, — сказаў прадстаўнік газэты. — Намі адрынаецца незаконная спроба экспартаваць у Беларусь амаральныя стандарты паводзінаў, беспадстаўна ўзводзячы іх у прававую форму».

Станіслаў Леўчанка сказаў, што заключэньне РЭК «наўпрост закранае пытаньні нацыянальнай дэмаграфічнай бясьпекі і правоў грамадзян».

«У процівагу законным палажэньням заключэньне РЭК прызнае гомасэксуалістаў, якія не падзяляюць традыцыйныя сямейныя каштоўнасьці, паўнавартаснай сацыяльнай групай і тым самым прызнае дзейнасьць такой групы сацыяльна значнай. А прапаганду (у тым ліку сярод дзяцей) поглядаў, якія ідуць уразрэз зь сямейнымі каштоўнасьцямі, — законнай і апраўданай, — сказаў Станіслаў Леўчанка.

Аднак прадстаўнікі зацікаўленага боку адхілілі прэтэнзіі з боку рэдакцыі газэты, што заключэньне незаконнае. Таксама яны сказалі, што карысталіся ў сваіх высновах расейскімі мэтадалёгіямі.

У працэсе выступілі два адмыслоўцы (хоць прадстаўнікі газэты былі супраць гэтага) — першы намесьнік дырэктара па навуковай працы Цэнтру дасьледаваньняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Аляксандар Лукашанец і загадчык катэдры псыхалёгіі і пэдагагічнага майстэрства Рэспубліканскага інстытуту вышэйшай школы Аляксандар Сізанаў.

Лукашанец пра слова «пэдэраст»

Аляксандар Лукашанец мусіў выказацца адносна таго, што РЭК аднесла слова «пэдэраст» да вульгарызмаў.

У залі прысутнічаў Аляксандар Лукашанец — беларускі мовазнаўца, акадэмік НАН
У залі прысутнічаў Аляксандар Лукашанец — беларускі мовазнаўца, акадэмік НАН

«Вульгарызмамі зьяўляюцца словы рускай мовы, якія ў слоўніках літаратурнай мовы маюць адмысловую пазнаку. Яны маюць пэўную эмацыянальную нэгатыўную ацэнку. Зь лінгвістычнага пункту гледжаньня і норм сучаснай рускай літаратурнай мовы слова „пэдэраст“ не зьяўляецца вульгарызмам».

Паводле Лукашанца, для пэўных асобаў гэты тэрмін можа мець «нэгатыўны складнік з пункту гледжаньня свайго значэньня, паколькі абазначае пэўную катэгорыю асобаў, якіх ня ўсе прымаюць, як мы маглі пачуць на гэтым паседжаньні».

«Натуральна, што ў кантэксьце яно можа быць выкарыстана ня толькі ў прамым, але і ў пераносным значэньні, як напрыклад, ні да чога не прыдатны чалавек».

Паводле Лукашанца, у газэтным артыкуле гэтае слова ўжыта ў прамым значэньні.

Апроч слова «пэдэраст», там было ўжыта і слова «підар».

«Слова „підар“ зьяўляецца стылістычна зьніжаным. У слоўніку Макіенкі „Русское сквернословие“ яно вызначана як вульгарнае».

Аляксандар Сізанаў выказаўся адносна тэрміну «канфліктагенны патэнцыял», які выкарыстаны ў заключэньні РЭК. Паводле экспэрта, ён азначае «здольнасьць ствараць канфлікты».

Аляксандар Сізанаў, кіраўнік катэдры псыхалёгіі і пэдагагічнага майстэрства Рэспубліканскага інстытуту вышэйшай школы
Аляксандар Сізанаў, кіраўнік катэдры псыхалёгіі і пэдагагічнага майстэрства Рэспубліканскага інстытуту вышэйшай школы

Як лічыць Аляксандар Сізанаў, усё залежыць ад сытуацыі.

«Для крымінальніка ў камэры, яны там бяз мату слова ня скажуць, а тым больш слова „підар“, гэта нармальнае слова».

Чаму да выданьня «Вечерний Могилёв» столькі ўвагі

«Вечерний Могилев» шмат разоў займаў першыя пазыцыі ў рэйтынгах мовы варожасьці ў байнэце, якія складалі «Журналісты за талерантнасьць».

Прадстаўнікі газэты «Вечерний Могилев» у судзе
Прадстаўнікі газэты «Вечерний Могилев» у судзе

Напрыклад, яшчэ ў 2015 годзе галоўная рэдактарка газэты ставіла ў адзін шэраг п’янства, хуліганства, забойствы і «распаўсюд гомасэксуалізму».

Як у артыкулах знайшлі прыкметы экстрэмізму?

На выданьне ў Міністэрства інфармацыі паскардзіўся актывіст ЛГБТ з Маладэчна Валянцін Цішко. Ён даслаў у ведамства 14 матэрыялаў, у якіх угледзеў гамафобныя выказваньні.

Рэспубліканская экспэртная камісія прыйшла да высновы, што ў двух артыкулах газэты ёсьць «прыкметы праяўленьня экстрэмізму». Сваё заключэньне яна накіравала Міністэрству інфармацыі.

Пасьля супрацоўнікі міліцыі зьвярнуліся ў суд Ленінскага раёну Магілёва з заявай, каб матэрыялы прызналі экстрэмісцкімі і ўнесьлі ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў.

Прадстаўнік «Вечернего Могилева» Станіслаў Леўчанка назваў заяву міліцыі неабгрунтаванай, а заключэньне экспэртаў — «палітычнай замовай».

Паводле яго, у публікацыях адсутнічаюць заклікі да зьвяржэньня канстытуцыйнага ладу ды гвалту над асобамі нетрадыцыйнай сэксуальнай арыентацыі, таму «яны ня могуць быць экстрэмісцкімі».

Юрыст Станіслаў Леўчанка — сын галоўнага рэдактара і былы судзьдзя ў судзе Магілёўскага раёну. Калі ён працаваў судзьдзём, то атрымаў вымову за тое, што распаўсюдзіў у СМІ інфармацыю пра інтымнае жыцьцё ўдзельніка працэсу: распавёў журналістам пра грамадзяніна, які зьмяніў пол.

Разгляд справы ў Ленінскім судзе быў прыпынены, бо рэдакцыя абскардзіла высновы экспэртнай камісіі ў Эканамічны суд Менску.

Згаданыя артыкулы газэта выдаліла з сайту.

Суполка «Могилевская дорога жизни» «ЎКантакце», якая падтрымлівае публікацыі «Вечернего Могилева», апублікавала зварот да расейскага пасла ў Беларусі Дзьмітрыя Мезенцава.

Аўтары звароту сьцьвярджаюць, што выснова экспэртнай камісіі мае «антыхрысьціянскі характар, заахвочвае садомскі лад жыцьця і садомскую ідэалёгію». Прадстаўнікоў ЛГБТ-супольнасьці яны называюць «палавымі вычварэнцамі».

Паводле аўтараў звароту, справа ў судзе Ленінскага раёну пачатая таму, што газэта падтрымлівае «„русский мир“, хрысьціянскія і традыцыйныя сямейныя каштоўнасьці».

Сьцісла пра газэту «Вечерний Могилев»

  • Недзяржаўнае інфармацыйна-рэклямнае выданьне. Выходзіць 2 разы на месяц. Рэдакцыя месьціцца ў магілёўскім Доме друку разам зь дзяржаўнымі газэтамі.
  • Паводле маніторынгаў ініцыятывы «Журналісты за талерантнасьць», гэта лідэр па ўжываньні мовы варожасьці.
  • Судовы працэс газэта лічыць палітычнай замовай з боку «голубого лобби». Так гаворыцца ў звароце да чытачоў «Укантакце».

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG