Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Алег Грузьдзіловіч

чацьвер 12 сьнежань 2019

Архіў
сьнежань 2019
пан аўт сер чац пят суб няд
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5
Аляксей Сінькевіч

Былы старшы прапаршчык в/ч 3214 Аляксей Сінькевіч не прызнаў сябе вінаватым у забойстве бізнэсоўца Сяргея Мяцельскага. Апошняга забілі ў верасьні 2016 году пад Бярэзаньню (Беразіно), а цела спалілі ва ўласным аўтамабілі.

Сінькевіч кажа, што ніколі ня знаў забітага, не вымагаў у яго 440 тысяч даляраў і ніколі ня быў на дарозе, дзе адбылося забойства. Працэс аб забойстве Сяргея Мяцельскага пачаўся 1 ліпеня ў Менскім абласным судзе.

Аляксей Сінькевіч заявіў, што яго агаварыў ягоны знаёмы Расьціслаў Сьветчыкаў. Ён расказаў суду, што спачатку сьледчыя ўгаворвалі яго даць паказаньні на Сьветчыкава як на забойцу.

«Мне казалі, што ён яўна вінаваты, толькі трэба яго даціснуць, каб прызнаўся». Паводле Сінькевіча, гэта яму казаў намесьнік начальніка Галоўнага ўпраўленьня барацьбы з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй МУС Уладзімер Ціхіня. У абмен на лжывыя паказаньні нібыта яму абяцалі падтрымку.

Расьціслаў Сьветчыкаў
Расьціслаў Сьветчыкаў

Па словах Сінькевіча, спачатку ён адмовіўся, але потым пагадзіўся, калі даведаўся, што Сьветчыкаў ужо паказаў на яго як на забойцу.

«Але думаю, ён таксама невінаваты і яго прымусілі даць такія паказаньні. Мяцельскага, хутчэй за ўсё, забіў нехта зь ягонага круга. Інакш бы чаго той пусьціў незнаёмага ў свой аўтамабіль? Але гэтую справу ўжо ня хочуць расьсьледаваць па-сапраўднаму. Ім трэба было не раскрыць справу, а закрыць яе, бо яна была на кантролі Лукашэнкі, трэба было адрапартаваць».

Аляксей Сінькевіч заявіў суду, што прасіў сьледчых прайсьці праверку на паліграфе, але яму адмовілі, як і Расьціславу Сьветчыкаву. Ён і цяпер гатовы прайсьці такую праверку, каб пацьвердзіць, што не вінаваты ні ў забойстве, ні ў тым, што вымагаў грошы і спаліў аўтамабіль Мяцельскага.

Пачалося са справы мэнэджара Андрэя Касяка

Паводле сьледчых, раскрыць справу аб забойстве бізнэсоўца зь Бярэзані Сяргея Мяцельскага ім удалося пасьля другой справы — аб забойстве менскага мэнэджара Андрэя Касяка. Яно адбылося крыху больш як празь месяц пасьля забойства Мяцельскага.

Высьветлілася, што Андрэя Касяк меў справы зь Сяргеем Мяцельскім і нібыта пазычыў яму 440 тысяч даляраў. Сьледзтва мяркуе, што Андрэй Касяк наняў Сьветчыкава і Сінькевіча, каб вярнуць пазыку. У 2018 годзе суд прызнаў абодвух вінаватымі ў забойстве Андрэя Касяка і асудзіў да 23 і 24 гадоў зьняволеньня адпаведна.

Але Сінькевіч з рашэньнем суду не пагадзіўся і падаў апэляцыйную скаргу ў Вярхоўны суд. Падчас чаканьня разгляду скаргі да Сінькевіча, паводле яго, прыходзілі міліцыянты з ГУБАЗіКа і прапаноўвалі ў абмен на супрацоўніцтва паслабленьне пакараньня з 24 да 16 гадоў. Пасьля таго, як Уладзімер Ціхіня нібыта даў яму «слова афіцэра», ён напісаў яўку з павіннай, у якой прызнаў, што атрымаў ад Сьветчыкава замову на забойства бізнэсмэна. Пра тое, што гаворка ідзе пра Мяцельскага, даведаўся пазьней. Гэта было ў кастрычніку 2018 году. Усе далейшыя паказаньні пісаліся пад дыктоўку сьледчых, казаў Сінькевіч. Але ў выніку яго падманулі, а «слова афіцэра» абярнулася новым судом.

Што расказаў пра сябе Аляксей Сінькевіч?

Займаўся пэйнтболам і каля пасёлка Сокал меў пэйнтбольную пляцоўку.

З 1994 да 2006 году служыў у спэцназе, у васковай частцы 3214, у званьні старшага прапаршчыка ў танкавым батальёне.

«Адказваў за побыт і харчаваньне вайскоўцаў, як мама ў сямʼі». Паводле Сінькевіча, навыкамі рукапашнага бою ён не валодаў, меў толькі 3-і юнацкі разрад у стральбе з дробнакалібэрнай вінтоўкі. «Страляў з пісталетаў Макарава, Сьцечкіна, Глюка ды з розных мадыфікацый аўтамата Калашнікава, але ніколі не страляў з паляўнічай стрэльбы.

Паводле сьледзтва, Сяргей Мяцельскі быў застрэлены з абрэза паляўнічага ружжа стрэлам у шыю і правы бок галавы шротам і карцеччу.

Сінькевіч расказаў, што ягоны сын Уладзіслаў перастаў падтрымліваць зь ім кантакты. «Магчыма, пакрыўдзіўся. Яму ў гэтай справе давялося 3 месяцы адбыць у СІЗА», — сказаў суду Аляксей Сінькевіч. Таксама праз гэтую справу ў абвінавачанага нібыта разладзіліся стасункі з братам Васілём.

Аляксею Сінькевічу пагражае сьмяротнае пакараньне. Але на працэс у Менскі абласны суд, дзе яго судзяць, ніхто са сваякоў не прыйшоў.

Сінькевіч сказаў, што ў пачатку 2019 году прыняў іслам. У судзе Аляксей Сінькевіч надзеў на галаву цюбецейку.

Як пазнаёміліся Сьветчыкаў і Сінькевіч

Як кажа Расьціслаў Сьветчыкаў, зь Сінькевічам яны пазнаёміліся ў 2012 годзе ў трэнажорнай залі. Пасябравалі, некалькі разоў сустракаліся, і пры чарговай сустрэчы, па словах Сьветчыкава, Сінькевіч распавёў яму, што, акрамя кіраўніцтва ў пэйнт-клюбе, ён займаецца яшчэ выбіваньнем даўгоў. «Нядаўна аднаму мужыку пракалоў сьпіцай нагу, каб вярнуў доўг», — пахваліўся Сінькевіч.

Пра гэтыя здольнасьці свайго знаёмага Расьціслаў Сьветчыкаў згадаў, калі пачаў працаваць кіроўцам у бізнэсмэна Андрэя Касяка. У адзін зь дзён Сьветчыкаў вазіў свайго шэфа ў аэрапорт на сустрэчу зь «нейкім палкоўнікам ці генэралам ФСБ». Паводле Сьветчыкава, пасьля той сустрэчы Андрэй Касяк сказаў, што патрэбны адмысловец, які можа выбіць доўг з аднаго чалавека, які «вінен гэтым сур’ёзным людзям». Потым ён даведаўся пра суму доўгу — амаль 500 тысяч даляраў. За працу госьці з Расеі абяцалі перадаплату 20 тысяч даляраў, а потым астатняе. Колькі — Сьветчыкаў ня чуў. Але тады Сьветчыкаў і згадаў пра знаёмства з былым спэцназаўцам Сінькевічам.

Паводле паказаньняў Сьветчыкава, у жніўні 2016 году ён двойчы вазіў свайго шэфа Андрэя Касяка ў Беразіно на сустрэчы зь Сяргеем Мяцельскім, які і быў тым чалавекам, што нібыта завінаваціўся расейцам паўмільёна даляраў.

«Яны размаўлялі, і я чуў, як Мяцельскі пярэчыў, што нічога нікому ня вінен», — згадаў Сьветчыкаў. Таксама падсудны згадаў, як нейкая Алена Сьвірская перадавала Андрэю Касяку файл з дакумэнтамі, якія нібыта сьведчылі пра доўг Мяцельскага. Але перамовы Касяка зь Мяцельскім выніку не далі, і тады ён загадаў Сьветчыкаву падключыць да справы Сінькевіча. «Загадаў мне выконваць усе ягоныя даручэньні».

Аляксей Сінькевіч
Аляксей Сінькевіч

Спачатку, паводле Сьветчыкава, Сінькевіч таксама паспрабаваў дамовіцца зь Мяцельскім. Яны прыехалі да бізнэсмэна ў Беразіно, размова адбылася, але скончылася сваркай. Паводле Сьветчыкава, Сінькевіч пагражаў Мяцельскаму, папярэджваў, што можа «згарэць дом ці аўто, можа нешта здарыцца з жонкай ці дзецьмі». Але і гэта не падзейнічала, і 26 верасьня яны зноў раніцай паехалі ў Беразіно.

Сьветчыкаў высадзіў Сінькевіча непадалёк ад дома Мяцельскага, а праз 40 хвілін той вярнуўся.

«Падбег. Куртка навыварат, на галаве шапка, кінуў яе ў торбу, у торбе быў нейкі прадмет. Сказаў мне ехаць, я здаў назад, думаў праехаць міма дома Мяцельскага, але Сінькевіч загадаў ехаць іншай дарогай. Калі мы выехалі за горад, я бачыў, што ўдалечыні гарыць аўтамабіль. Сінькевіч загадаў націснуць газ. Мы пранесьліся міма, з машыны яшчэ ішоў вялікі дым. Я зразумеў адразу, што гэта была „Аўдзі 5“ Мяцельскага. Раней я яе бачыў, калі прыяжджалі да яго з Касяком», — казаў суду Расьціслаў Сьветчыкаў. Ён кажа, што спытаў у Сінькевіча, што адбылося, а той усьміхнуўся: «А як доўг выбіваецца? Сядзі і маўчы».

Далей яны паехалі да Андрэя Касяка.

У чым прызнае сваю віну Расьціслаў Сьветчыкаў?

Ён кажа, што на загад Андрэя Касяка напярэдадні паездкі зь Сінькевічам у Беразіно памяняў нумары на іхнім аўтамабілі. «Каб нас не адсачылі па нумарах». Разумеў, што паездка можа быць зьвязаная зь незаконнай дзейнасьцю, прызнаў Сьветчыкаў.

Калі яны прыехалі да Андрэя Касяка, Сінькевіч перадаў яму фотаапарат са словамі: «Усё сам убачыш». Пасьля гэтага загадаў адвезьці Сінькевіча дамоў і памяняць нумары на аўто.

«Калі я забіраў Касяка дамоў, той быў вельмі незадаволены. На наступны дзень у інтэрнэце я ўбачыў навіну пра тое, што пад Беразіно забілі чалавека. Мне стала ўсё зразумела. Потым Касяк загадаў мне замяніць колы на аўтамабілі. Я так і зрабіў».

Паводле Расьціслава Сьветчыкава, 4 лістапада бізнэсмэн Андрэй Касяк быў забіты. Напярэдадні, паводле Сьветчыкава, Касяк мусіў сустрэцца з Аляксеем Сінькевічам, які патрабаваў «канчаткова зь ім разьлічыцца». Да гэтага Сьветчыкаў чуў, як Касяк расьпякаў Сінькевіча: «Ты чалавека забіў, навошта? Ты адкажаш».

Працэс па справе аб забойстве бізнэсмэна Мяцельскага працягнецца 2 ліпеня.

Ілюстрацыйнае фота

10 сьнежня, калі ў сьвеце адзначалі 70 год Дэклярацыі правоў чалавека, па Менску віселі сьцягі Судана, бо прыехаў іхны прэзыдэнт і па сумяшчальніцтве дыктатар Амар аль-Башыр.

Ва ўсім сьвеце аль-Башыр — ізгой, непажаданая асоба, бо ён, як лічаць многія, пачынальнік грамадзянскай вайны, у якой загінулі тысячы чалавек. Выдачы аль-Башыра патрабуе Міжнародны крымінальны суд у Гаазе. Але ў Беларусі ён доўгачаканы госьць. Пагадзіцеся, гэта пэўны сыгнал дэмакратычнаму сьвету, дзе яшчэ працягваюць верыць у здольнасьць беларускага рэжыму выправіцца.

Але тое вонкавыя прыкметы. А як па сутнасьці, можна было пабачыць 10 сьнежня ў Цэнтральным судзе Менску.

У гэты дзень у суд мусілі прывезьці актора-пачаткоўца студыі Свабоднага тэатру, якога раней затрымалі за антыміліцэйскі пэрформанс. Аднадумцы чакалі яго з раніцы і ўсё не маглі дачакацца. І чым даўжэй чакалі, тым большая станавілася «група падтрымкі». Міліцыянты, якія мусілі прывезьці затрыманага на суд, відаць, гэта ўцямілі. Магчыма, яны западозрылі, што ў судзе рыхтуецца новая акцыя, бо яўна зрабілі прэвэнтыўныя захады. Якія? А вось паглядзіце, што адбывалася далей.

А далей, блізу 16 гадзіны да суду пад’ехала міліцэйская «Газэль», зь якой выйшаў доўгачаканы актор, а далей, адзін за адным, зьявіліся іншыя ўдзельнікі масоўкі, усяго 12 затрыманых. Усе былі ў кайданках, прычым счэпленыя імі ў два ланцугі па чацьвёра і яшчэ два па двое.

Каго прывезьлі ў суд Цэнтральнага раёну? Вось мужчына сярэдняга веку глядзіць сумна-сарамлівым позіркам праз дарагія акуляры, другі ў паўпаліто пасьпяховага бізнэсоўца, яшчэ адзін выглядае як замежнік, а вось рабочы ў памаранчавай форме — няйнакш затрымалі адразу з працы. Сярод пяці жанчын сама меней дзьве былі цалкам прыстойнага выгляду, з фрызурамі і ў модных ботах.

Усе яны выйшлі з «буханкі», разьмялі ногі-рукі, аднак здымаць зь іх кайданкі ніхто і не падумаў. Даўгі міліцыянт зь дзьвюма зоркамі на пагонах пагнаў людзей праз галоўны ўваход зь вяртушкай спачатку ўніз, на цокальны паверх, дзе паставіў у шэраг тварам да сьцяны.

Праз паўгадзіны тыя самыя два ланцугі па чацьвёра і два па двое пацягнуліся па крутой лесьвіцы на другі паверх. Калі хто забыў кніжныя выявы чорных нявольнікаў зь вяроўкамі на шыі — гэта тое, што можна было бачыць 10 сьнежня ў Цэнтральным судзе. Гэтым разам, праўда, наверсе людзей пасадзілі на лавы ў закутку калідора, але кайданкаў так і не зьнялі. І паміж сабой не расчапілі.

Каб зачыніць вакно, бо дзьмула, з лавы падняліся адразу два «нявольнікі». На абурэньне наведніка суду адносна кайданкоў прапаршчык адказаў, што затрыманыя могуць зьбегчы, таму і такія захады. «Вось вы ня бачылі, а я добра гэта ведаю», — прагучаў ад яго жалезны аргумэнт. Тым часам міма працокала абцасамі пракурорка. Нуль увагі на счэпленых кайданкамі людзей. Нібы такое тут кожны дзень.

Прайшло яшчэ хвілін 20, і суд пачаўся. Праўда, перад гэтым даўгі прапаршчык нарэшце зьняў з затрыманых кайданкі, але зноў выстраіў усіх уздоўж калідора тварам да сьцяны і забараніў паварочвацца. Толькі той, з выглядам замежніка, усё круціў галавой ды лупаў вачыма.

Судзіў адміністрацыйна затрыманых адзін і той жа малады судзьдзя. Людзі заходзілі ў залю па жывой чарзе — і ўжо праз 1–2 хвіліны куляй выскоквалі на калідор, большасьць з усьмешкамі на тварах. Толькі першы атрымаў 5 сутак арышту і адразу зноў быў закаваны ў кайданкі. Аказалася, раней ён меў судзімасьць. Астатнія радаваліся штрафам, як дзеці. Вакол іх лілі сьлёзы шчасьця сваякі. Адна базавая, дзьве, зноў адна... Выдатна!

Суд Цэнтральнага раёну Менску
Суд Цэнтральнага раёну Менску

А за што ж іх штрафавалі?

У тых, хто выходзіць з суду шчасьлівы, што не давядзецца вяртацца ў кутузку, няцяжка распытаць пра дэталі. Але адзін з затрыманых адказаць ня змог — той, які выглядаў замежнікам. Аказалася, ён уцякач з Сырыі. Пра яго распавяла жонка, якая была на судзе над мужам перакладчыцай. Яшчэ ў пятніцу яго забралі на вуліцы супрацоўнікі ДАІ за тое, што перайшоў ня там дарогу. Нічога ня змог патлумачыць, бо амаль не разумее па-расейску, дык яму аформілі непадпарадкаваньне міліцыі. Тры дні чалавек адбыў на Акрэсьціна, хоць, пэўна ж, маглі па адрасе выклікаць жонку. Сырыец выходзіў зь беларускага суду з вырачанымі вачыма. Што ён пра нас думаў, можна толькі ўявіць.

У мужчыны з акулярамі сытуацыя была падобная. Перайшоў ня там дарогу, спынілі міліцыянты. Стаў абурацца, дык забралі пад пратакол, бо крыху быў нападпітку.

Рабочы ў памаранчавых штанах пацьвердзіў здагадку пра сябе. Прыйшоў дадому, сеў выпіваць. Суседзі выклікалі міліцыю. Забралі. Але каб зьбягаць? «Ды вы што?»

Адна з жанчын падзялілася сваім болем. «У мяне з мужам цёркі. Як пасяджу зь сяброўкамі, выклікае на мяне міліцыю. Але каб кайданкі — гэта ўпершыню».

Другая жанчына, са шнарам на твары, дадала: «Нас закавалі яшчэ ў Цэнтральным райаддзеле і гэтак павезьлі ў машыне ў суд. Як мы туды ўпіхнуліся, не перадаць!»

Пытаюся, чаму не абураліся, не пратэставалі? Бо кайданкі — гэта ж спэцсродак, яго дазволена ўжываць толькі ў выключных выпадках ды адносна самых «крымінальных элемэнтаў». Дзівіцца, адкуль такі разумны: «Вы што? Будзе толькі горш!»

Яшчэ з назіраньняў у судзе Цэнтральнага раёну: ніхто з сваякоў адміністрацыйна затрыманых, а ў судзе тых сваякоў было, можа, дзесяць, ані пікнуў наконт таго, што іх родных трымаюць як нявольнікаў — з рукамі ў кайданках, ды яшчэ скаванымі ў жывы ланцуг. Нават калі абурыліся іншыя наведнікі, сваякі маўчалі. Такая жыцьцёвая пазыцыя: хай нехта іншы за нас скардзіцца, пратэстуе, змагаецца за нашы правы, а нам дастаткова чакаць і спадзявацца на цуд. І гэта таксама твар беларускага грамадзтва. Тут кайданкі ня толькі на злачынцах — яны і на ахоўніках, на людзях нібыта вольных, на ўсім грамадзтве.

Дарэчы, Дэклярацыя правоў чалавека, якая адзначыла 70 год, утрымлівае, сярод іншага, і параграф аб праве грамадзянаў на супраціў прыгнёту і несправядлівасьці. Пэўна, менавіта з-за гэтага параграфа Дэклярацыю ў свой час не падпісала кіраўніцтва СССР, на шмат гадоў адрэзаўшы сваіх грамадзянаў, у тым ліку беларусаў, ад шляху цывілізацыі і дэмакратыі. Так, мы дагэтуль пажынаем тыя плады, але і самі мала што робім для рэальных зьменаў.

І вернемся ў Цэнтральны суд. Ніякіх забурэньняў ці мастацкіх апазыцыйных імпрэз 10 сьнежня там, вядома ж, не адбылося, і запалоханыя «адміністрацыйна затрыманыя» з суду ўцякаць, вядома ж, не зьбіраліся. І суд на наступны дзень даў актору за пэрформанс супроць міліцыі ўсяго толькі штраф, хоць яго і пратрымалі тры дні ў вязьніцы. Дык навошта тады некаму ў галаву прыйшла гэтая ідэя — надзець людзям на рукі кайданкі, ды яшчэ і счапіць іх у ланцуг? Навошта было паказваць сьвету свой сапраўдны, «адэкватны» твар у такі дзень? Лепшы пэрформанс супроць саміх сябе прыдумаць цяжка.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG