Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Дэмсілы Беларусі патрабуюць адкласьці пуск АЭС


Астравецкая АЭС

Прадстаўнікі васьмі дэмакратычных арганізацый Беларусі запатрабавалі ад уладаў адкласьці пуск Беларускай АЭС да вырашэньня шэрагу ключавых праблем.

У дакумэнце пад назвай «Пазыцыя дэмакратычных сіл Беларусі па Астравецкай АЭС» чатыры разьдзелы — аб праблемах у галінах:

  • бясьпекі;
  • эканомікі;
  • экалёгіі і культурнай спадчыны;
  • правоў чалавека, нацыянальнай бясьпекі і міжнародных адносін.

Праблемы ў галіне бясьпекі называюцца наступныя:

  • адсутнасьць ня толькі стратэгіі, але і прымальных бясьпечных рашэньняў па абыходжаньні з адпрацаваным палівам;
  • адсутнасьць у праекце АЭС прыстанцыйнай пляцоўкі сухога захоўваньня адпрацаванага ядзернага паліва;
  • адсутнасьць пагадненьня паміж Беларусьсю і Расеяй аб перапрацоўцы адпрацаванага паліва;
  • шэраг істотных праблемаў бясьпекі, выяўленых у выніку эўрапейскай партнэрскай праверкі і грамадзкай экспэртызы стрэс-тэстаў;
  • неадпаведнасьць расейскага праекту АЭС-2006 сучасным падыходам да бясьпекі і рэкамэндацыям МАГАТЭ і WENRA;
  • шэраг здарэньняў падчас будаўніцтва АЭС, у тым ліку з корпусам рэактара першага энэргаблёка.

Прадстаўнікі дэмсіл зьвяртаюць увагу на эканамічныя аспэкты:

  • незапатрабаванасьць электраэнэргіі БелАЭС як на зьнешнім, так і на ўнутраным рынку;
  • адсутнасьць актуальных дадзеных пра эканамічную мэтазгоднасьць праекту;
  • істотны ўнёсак у павелічэньне зьнешняга доўгу Беларусі.

АЭС, пры будаўніцтве якой былі парушаныя правы грамадзян і міжнародныя экалягічныя канвэнцыі, узмоцніць залежнасьць Беларусі ад Расеі і згуляе пэўную ролю ў так званай паглыбленай беларуска-расейскай інтэграцыі, адзначаюць палітыкі.

Да таго ж Астравецкая АЭС — крыніца трансгранічных спрэчак з суседнімі краінамі (напрыклад, зь Літвой).

У дакумэнце падкрэсьліваецца, што «заплянаваны пуск Астравецкай АЭС

  • стварае непрымальныя рызыкі для людзей і прыроды Беларусі і суседніх краінаў, а таксама для эканамічнай і фінансавай устойлівасьці Беларусі;
  • пагражае нацыянальнай незалежнасьці, сувэрэнітэту краіны;
  • рыхтуецца ва ўмовах безадказнасьці і непразрыстасьці».

Дакумэнт падпісалі прадстаўнікі Партыі БНФ, АГП, Беларускай партыі «Зялёныя», БСДП (Грамада), аргкамітэту па стварэньні партыі БХД, рухаў «За Свабоду» і «Наш дом», незарэгістраванай Беларускай партыі жанчын «Надзея».

Цалкам дакумэнт апублікаваны на сайце партыі БНФ.

Што варта ведаць пра БелАЭС

  • Беларуская АЭС ад 2011 году ўзводзіцца пад Астраўцом, што ў Горадзенскай вобласьці, у 22 км ад мяжы зь Літвой, у каля 50 км ад Вільні і 125 км ад Менску.
  • Запуск першага энэргаблёку заплянаваны на сьнежань 2019 году, другога — на ліпень 2020-га. Першапачаткова запуск плянаваўся на год раней, Аляксандар Лукашэнка заяўляў, што тэрміны сарвала Расея.
  • Для яе будаўніцтва выбраны праект АЭС-2006 — тыпавы расейскі праект атамнай станцыі новага пакаленьня з выкарыстаньнем вода-вадзянога энэргетычнага рэактара ВВЭР-1200. Паводле падобнага праекту расейцы ўжо збудавалі Цяньваньскую АЭС у Кітаі, але менавіта такіх станцыяў яшчэ не запускалі.
  • Астравецкая АЭС узводзіцца расейцамі — дзяржаўнай кампаніяй «Росатом» — за кошт крэдыту Расеі. Беларусь пазычыла да 10 млрд даляраў для фінансаваньня 90% кошту будаўніцтва двух энэргаблёкаў АЭС. Пагашэньне крэдыту пачынаецца праз 6 месяцаў з даты ўводу ў эксплёатацыю АЭС, але не пазьней за 1 красавіка 2021 году. Беларусь просіць Расею падоўжыць крэдыт на 10 гадоў.
  • 100% паліва для БелАЭС будзе з Расеі. Але беларускае Мінэнэрга заяўляе, што «АЭС — гарантыя энэргетычнай бясьпекі Беларусі».
  • На станцыі будуць два энэргаблёкі з рэактарамі ВВЭР-1200 (В-491) магутнасьцю да 1200 МВт кожны. То бок праектная магутнасьць АЭС — 2,4 тысячы МВт. Калі АЭС запрацуе на поўную магутнасьць, станцыя дасьць 18 мільярдаў кіляват-гадзін на год — палову таго, колькі цяпер спажывае Беларусь. Куды падзець лішкі энэргіі, пакуль ня вырашылі. Суседнія краіны не зацікавіліся пакупкай электраэнэргіі зь БелАЭС, а Літва заклікае байкатаваць энэргію са станцыі.
  • Літва ня раз ставіла пад сумнеў абраньне для будаўніцтва АЭС астравецкай пляцоўкі. Краіна называла 10 прычынаў не будаваць БелАЭС. Літва пратэстуе супраць БелАЭС на найвышэйшым дзяржаўным узроўні, выказвае пратэсты ў міжнародных структурах. Літву падтрымлівае прэзыдэнтка Эстоніі.
  • Пляцоўка Астравецкай АЭС была прызнаная небясьпечнай яшчэ ў 1993 годзе. Тады было знойдзена 7 прыдатных пляцовак, 15 умерана прыдатных і 6 непрыдатных. Астравецкая пляцоўка трапіла ў лік апошніх.
  • Улады і чыноўнікі Беларусі нясьпешна рэагуюць на паведамленьні пра інцыдэнты на будаўніцтве ўласнай атамнай станцыі. Звычайна пра здарэньні на БелАЭС афіцыйна расказваюць пасьля таго, як зьвесткі пра іх зьяўляюцца ў СМІ — так, пра падзеньне корпуса рэактара расказалі толькі пасьля міжнароднага ціску. Урэшце корпус, які ўпаў, замянілі (расейцы зьбіраюцца выкарыстаць яго на іншай АЭС). Новы выпадкова стукнулі аб слуп, але пашкоджаньняў ня выявілі, вырашылі не мяняць корпус другі раз.
  • Адпрацаванае ядзернае паліва зь БелАЭС застанецца ў Беларусі. Эколягі сьцьвярджаюць, што Беларусь выбірае самы дарагі і небясьпечны спосаб захоўваць адпрацаванае паліва з АЭС

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

Вам можа яшчэ спадабацца

XS
SM
MD
LG