Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Гэта ты яго давёў!» Чаму саслужыўцы Коржыча ня вераць у вэрсію з самагубствам


Ілюстрацыйнае фота. Суд ў дачыненьні да трох вайскоўцаў у справе аб гібелі салдата Коржыча, 8 жніўня

На працэсе ў справе аб сьмерці салдата ў Печах апыталі больш як паўсотню яго саслужыўцаў. Ніхто зь іх не сказаў, што Коржыч быў схільны да самагубства.

Суд па справе Коржыча. Коратка

Абвінавачанымі ў «справе Коржыча» прызнаныя трое сяржантаў зь ягонай роты, якія, паводле сьледзтва, давялі салдата да самагубства. Антона Вяжэвіча і Ягора Скуратовіча вінавацяць ва злоўжываньні ўладай, атрыманьні хабару і перавышэньні службовых паўнамоцтваў. Яўгена Бараноўскага ў дадатак да гэтага ў крадзяжы.

Маці Аляксандра Коржыча Сьвятлана лічыць, што яе сын стаў ахвяраю забойства. Прычынай злачынства, перакананая яна, стала нежаданьне сына плаціць сяржантам грошы за знаходжаньне ў мэдычнай роце. Саслужыўцы загінулага салдата, апытаныя пракурорам і суддзёй, таксама ня вераць у самагубства.

Пацярпелымі ў справе, акрамя сваякоў Аляксандра Коржыча, прызнаныя больш за 50 яго былых саслужыўцаў.

Сяржанты абвінавачвалі ў сьмерці Коржыча адзін аднаго

Масавыя затрыманьні сяржантаў у Печах пачаліся празь некалькі дзён пасьля таго, як у падвале мэдычнай роты быў знойдзены труп Коржыча.

Некаторыя зь яго саслужыўцаў бачылі, як зьмяніліся паводзіны сяржантаў роты. Яны кажуць, што праявы нястатутных адносінаў адразу ж спыніліся, прыйшлося здаць на захоўваньне выкупленыя мабільныя тэлефоны. Адзін з саслужыўцаў, Уладзіслаў Казубоўскі, расказаў, як стаў сьведкам эмацыйнай размовы абвінавачаных сяржантаў. Яны абмяркоўвалі сьмерць Коржыча.

«Празь некалькі дзён пасьля таго, што здарылася (сьмерці Аляксандра Коржыча. — РС), я выпадкова пачуў урывак размовы Бараноўскага зь Вяжэвічам (абвінавачаныя ў давядзеньні Коржыча да самагубства сяржанты яго роты. — РС). Вяжэвіч сказаў Бараноўскаму нібы паўжартам: „Гэта ты вінаваты. Ты яго давёў“.

На гэта Бараноўскі цалкам сур’ёзна адказаў Вяжэвічу: „Не! Гэта ты вінаваты. Ты давёў!“. Затым я выйшаў і ня чуў, чым скончылася размова. Яны не называлі прозьвішча Коржыча, але было зразумела, што менавіта сяржанты абмяркоўваюць».

Таксама з паказаньняў саслужыўцаў вынікае, што абодва абвінавачаныя сяржанты былі аднымі з апошніх, хто бачыў Аляксандра Коржыча жывым. І Вяжэвіч, і Бараноўскі ахоўвалі яго ў апошнія дні жыцьця ў мэдычнай роце.

«Коржыч ніколі ня скардзіўся на дзедаўшчыну, у яго не было дэпрэсіі»

Пра тое, што загінулы салдат ня скардзіўся іншым на зьдзекі сяржантаў, гавораць амаль усе апытаныя саслужыўцы. Паводле іх, Коржыча ніхто ў Печах не зьбіваў больш, чым іншых навабранцаў. Ён, нават хутчэй наадварот, меў бліжэйшыя адносіны з Бараноўскім, і той дазваляў Коржычу ўнікаць цяжкіх працаў і нават заняткаў шыхтовай падрыхтоўкай.

Суд у «справе Коржыча», адзін з абвінавачаных, 8 жніўня
Суд у «справе Коржыча», адзін з абвінавачаных, 8 жніўня

«Нармальны быў хлопец, у канфлікты ён ні з кім не ўступаў, камунікаваў нармальна зь іншымі салдатамі, — расказаў на судзе Раман Аскерка, адзін з двух салдатаў, якія мелі найбліжэйшыя стасункі з загінулым. — Я не сказаў бы, што ў Аляксандра былі канфлікты зь сяржантамі.

З Бараноўскім нармальныя ён меў дачыненьні. Аднойчы я бачыў, як Вяжэвіч сказаў Коржычу набыць вафлі, але колькі разоў такое паўтаралася, я не ведаю. Коржыч ня скардзіўся на гэта».

Паводле Аскеркі, ніякіх прыкметаў дэпрэсіі ў сябра ён таксама не заўважыў. Да пачатку верасьня 2017 году паводзіны Коржыча нічым не адрозьніваліся ад паводзінаў іншых салдатаў роты. Сытуацыя зьмянілася пасьля таго, як Коржыч тыдзень правёў у мэдычным пункце з прастудай.

Са словаў адразу некалькіх таварышаў па службе, адтуль ён вярнуўся «іншым чалавекам». Коржыч замкнуўся ў сабе і амаль перастаў камунікаваць з саслужыўцамі. Аднак такія яго паводзіны яны схільныя тлумачыць не дэпрэсіяй, а дрэнным самаадчуваньнем.

«Аднойчы Коржыч падышоў да мяне і сказаў: „Мне даюць нейкія таблеткі, і мне ад іх вельмі дрэнна“, — расказаў у судзе таварыш па службе Коржыча Сяргей Шылко. — Ён папрасіў мяне схадзіць зь ім у мэдычны пункт і паглядзець, што гэта за лекі. Калі мы разам прыйшлі ў пункт, я пабачыў, што Коржычу даюць валяр’янку. Паспрабаваў пераканаць яго, што нічога страшнага ў ёй няма».

Вайскоўцы ў Печах, архіўнае фота
Вайскоўцы ў Печах, архіўнае фота

«Ён ня мог павесіцца сам»

Памяшканьне, у якім знайшлі труп Коржыча, знаходзіцца ў падвале будынку мэдычнай роты (невялікі асобны шпіталь на тэрыторыі часткі ў Печах. — РС). Паводле апытаных на судзе салдатаў, у падвал мэдычнай роты часам даводзілася спускацца пацыентам, якія мелі лёгкія хваробы і маглі заступаць у нарады для прыбіраньня тэрыторыі.

У падвале, зусім побач з тым самым памяшканьнем, захоўваўся рыштунак для прыбіраньня. Аднак ніхто з салдатаў ніколі ня быў у пакоі, дзе знайшлі цела. Таксама ўсе, хто ляжаў у мэдычнай роце адначасова з Коржычам, адмаўляюць, што ён мог ведаць пра тое памяшканьне. Увесь час знаходжаньня ў мэдычнай роце Коржыч правёў у асобнай палаце пад аховай і ня мог заступаць у нарады, бо лічыўся цяжкім хворым.

«Я дагэтуль не магу зразумець, як Коржыч мог павесіцца, — расказаў на судзе яго таварыш па службе Сяргей Шылко. — Чалавек, які з такой увагай ставіўся да свайго здароўя. У яго заўсёды была самая поўная аптэчка. Коржыч набываў сабе новыя берцы, як толькі бачыў мазоль на назе. Я не магу паверыць, што такі чалавек мог пайсьці і сам павесіцца. Я ня веру ў гэта».

Дома ў маці Аляксандра Коржыча, архіўнае фота
Дома ў маці Аляксандра Коржыча, архіўнае фота

Пра пільную ўвагу Коржыча да свайго здароўя расказваюць і іншыя яго саслужыўцы. На працэсе стала вядома, што ён ня толькі сам купляў лекі, але і прасіў родных прысылаць іх яму поштай. Апошнюю пасылку, дзе таксама былі мэдыкамэнты, Коржыч так і не атрымаў. Яна прыйшла тады, калі ён знаходзіўся ў мэдычнай частцы.

«Падчас выпіскі з мэдычнай роты выглядаў нармальна»

Салдаты, якія разам зь сяржантамі ахоўвалі Коржыча ў мэдычнай роце ў апошнія дні яго жыцьця, расказалі на судзе пра ягоны стан. Пацярпелы Юркевіч нёс варту ля палаты Коржыча разам зь сяржантам Вяжэвічам. Ён расказаў, што загінулы гаварыў пра канфлікт з дактарамі - яны нібыта не хацелі прызнаваць яго хворым. Паводле Юркевіча, гэта і стала прычынай зьмяшчэньня Коржыча ў асобную палату - маўляў, лекары такім чынам хацелі пакараць салдата.

«Ізалятар у мэдычнай роце (палата Коржыча лічылася ізалятарам. — РС) -- жахлівае месца, – расказаў Юркевіч. – Стол, крэсла, два ложкі, дзьверы – адны мэталічныя, другія драўляныя. На вокнах краты. Мне самому ад знаходжаньня там стала не па сабе».

Салдат кажа, што ў апошнія дні перад выпіскай Коржычу стала відавочна лепш. Ён ахвотна наведваў сталоўку, прасіў купляць яму прадукты і цыгарэты. Ужо на працэсе нечакана высьветлілася, што сярод пацярпелых ёсьць салдат, які размаўляў з Аляксандрам Коржычам у меркаваны дзень яго сьмерці.

«У канцы верасьня я ляжаў у мэдычным пункце і мяне накіравалі ў мэдычную роту здаваць аналізы, — расказаў Міхаіл Казачэнка. — Аналізы мы здавалі разам з Коржычам, побач зь ім стаялі ў чарзе. Пасьля аналізаў Коржычу сказалі, што яго выпісваюць з мэдычнай роты. Ён нармальна выглядаў. Пасьля нас усіх разам пашыхтавалі ісьці з мэдычнай роты ў мэдычны пункт. Коржыч стаў у самым канцы шыхту, я быў у пачатку, побач зь сяржантам. Калі мы выходзілі, Коржыч быў з намі. А калі прыйшлі на месца, ён зьнік. Агулам нас там было каля 15 чалавек. Сяржант, які нас вёў, ня зь ліку абвінавачаных. Ён ня мог бачыць, што Коржыча больш няма ў шыхце».

Паводле паказаньняў старэйшага лейтэнанта Ермачэнкі, які ў справе аб сьмерці Аляксандра Коржыча праходзіць сьведкам, інфармацыя аб выпісцы Коржыча з мэдычнай роты павінна была паступіць у мэдычную частку, адкуль Коржыча мусілі забраць у ягоную роту адказныя днявальныя альбо сяржанты. Чаму гэтага не адбылося, пакуль застаецца невядомым.

Абвінавачаныя ў сьмерці Коржыча сяржанты Бараноўскі, Вяжэвіч і Скуратовіч адмовіліся даваць паказаньні на самым пачатку працэсу. У апытаньні пацярпелых шарагоўцаў і сьведкаў зрэдку ўдзельнічае толькі Вяжэвіч, які некалькі разоў задаваў салдатам удакладняльныя пытаньні і аднойчы прасіў прабачэньня за зьдзекі ў былога падначаленага. Мяркуецца, што сяржантаў апытаюць пасьля сьведкаў. Калі яны паўторна адмовяцца даваць паказаньні суду, пракурор зачытае іхныя сьведчаньні, дадзеныя падчас сьледзтва.

Справа Аляксандра Коржыча. Што важна ведаць

3 кастрычніка 2017 году 21-гадовага радавога Аляксандра Коржыча знайшлі ў пятлі са зьвязанымі нагамі і надзетай на галаву майкай ў склепе мэдроты вайсковай часткі ў Печах пад Барысавам. Некалькі саслужыўцаў Коржыча на паседжаньні паведамілі, што чулі, быццам майка была абматаная скотчам.

5 кастрычніка ў якасьці першапачатковай вэрсіі сьледзтва назвала суіцыд, але сваякі і сябры Аляксандра Коржыча з гэтай вэрсіяй не пагадзіліся і перадалі ў рэдакцыю Свабоды фатаздымкі ягонага цела са сьлядамі прыжыцьцёвых траўмаў.

Што такое Печы і чаму адтуль шмат кепскіх навінаў?

Справа атрымала вялікі рэзананс у грамадзтве, яна знаходзілася на асабістым кантролі ў Аляксандра Лукашэнкі. Расьсьледаваньне цягнулася каля 9 месяцаў.

Асноўныя факты пра справу Аляксандра Коржыча. Відэа
пачакайце

No media source currently available

0:00 0:01:58 0:00

У выніку сьледзтва прыйшло да высновы, што Аляксандра Коржыча давялі да самагубства таварышы па службе, абвінавачаньні прад’яўленыя больш як 15 асобам. Сьвятлана Коржыч катэгарычна ня згодная з высновамі сьледзтва. На думку жанчыны, яе сына забілі, а прычынай гэтага стала нежаданьне Коржыча плаціць таварышам па службе грошы.

Пацярпелымі ў справе, акрамя сваякоў Аляксандра Коржыча, прызнаныя больш за 50 яго былых саслужыўцаў.

Пяць рэчаў, якія трэба ведаць пра справу Аляксандра Коржыча

Гвалтоўная сьмерць у Печах салдата Аляксандра Коржыча атрымала ў грамадзтве вялікі рэзананс. Былыя салдаты тэрміновай службы пачалі расказваць пра свой досьвед дзедаўшчыны і гвалту ў войску. Стала пашырацца інфармацыя пра іншыя выпадкі сьмерці маладых салдат.

Пасьля здарэньня ў вайсковай частцы ў Печах апыталі 18 тысяч дэмабілізаваных вайскоўцаў на прадмет нестатутных дачыненьняў падчас службы ў войску.

У першым паўгодзьдзі ў Беларусі асудзілі 28 асобаў паводле крымінальных спраў аб нестатутных адносінах. Усе судовыя пастановы набылі законную сілу.

Беларускае войска імя Аляксандра Коржыча. Храналёгія падзей

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG