Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Гісторыя будаўніцтва Беларускай АЭС у 10 фактах

Дзесяць гадоў таму БелАЭС плянавалі запусьціць ужо ў 2016. Пасьля тэрміны здачы станцыі пераносілі тройчы.

1. Сьнежань 2008. Выбар Астравецкай пляцоўкі і першыя тэрміны здачы АЭС

Вывучэньне пляцовак для будоўлі атамнай электрастанцыі ў Беларусі вялося з пачатку 1990-х гадоў. Тады Акадэмія навук вызначыла прыкладна 70 месцаў, дзе можна было б пабудаваць станцыю. Але далей за гэта справа не дайшла. Ізноў пра будаўніцтва Беларускай АЭС загаварылі толькі ў 2006 годзе. Аднавілася праца для падбору пляцовак, іх колькасьць скарацілася да чатырох: Краснапалянскай, Кукшынаўскай, Астравецкай і Верхнядзьвінскай (рэзэрвовай). У сьнежні 2008 году было агучанае рашэньне будаваць АЭС менавіта ля Астраўца. Тады ж упершыню назвалі і тэрміны здачы: 2016 год для першага рэактара і 2018 для другога.

2. Ліпень 2010. Будаўніцтва адкладаецца «на няпэўны тэрмін».

Пачаткова беларускія ўлады дапускалі, што ў будаўніцтве Астравецкай АЭС могуць прыняць удзел ЗША, Францыя, Кітай, Чэхія альбо Расея. «Удзел амэрыканцаў у будаўніцтве АЭС я выключаю з палітычных матываў. Калі да фінансаваньня будаўніцтва АЭС падключыцца Кітай, маю сумневы, што Расея будзе ўдзельнічаць у рэалізацыі праекту», — заяўляў расейскі амбасадар Сурыкаў. У выніку «Росатом» быў абраны асноўным партнэрам, але перамовы ішлі не без складанасьцяў. Як паведамляла агенцтва «Інтэрфакс» са спасылкай на крыніцу ў беларускім урадзе, бакі не маглі дамовіцца наконт стварэньня сумеснай кампаніі, якая займалася б продажам электраэнэргіі з будучай АЭС. «Гэтая ўмова катэгарычна не задавальняе беларускі бок», — гаварыў суразмоўца агенцтва.

​3. Кастрычнік 2011. Падпісаньне кантракту аб будаўніцтве Астравецкай АЭС

11 кастрычніка быў падпісаны кантракт аб будаўніцтве Астравецкай АЭС. Удзельнікамі падпісаньня сталі «Дырэкцыя будаўніцтва атамнай электрастанцыі» зь беларускага боку і таварыства «Атомстройэкспорт» з расейскага. Паводле кантракту Астравецкая АЭС мела быць пабудаваная да 2018 году, а Расея выдзяляла Беларусі крэдыт у 10 млрд даляраў, які меў пакрыць 90% выдаткаў. Такім чынам, яе агульны кошт на кастрычнік 2011 году ацэньваўся ў больш за 11 мільярдаў даляраў.

4. Верасень 2011. Пачатак будаўнічых працаў і перанос тэрмінаў здачы АЭС.

У верасьні на месцы будаўніцтва АЭС зьявіліся бульдозэры. У сакавіку таго ж году паміж урадамі Беларусі і Расеі падпісанае пагадненьне аб будаўніцтве АЭС, у якім тэрміны здачы станцыі пераносіліся на 2017 год для першага рэактара і 2018 — для другога.

​5. Лістапад 2013. Указ Лукашэнкі аб Астравецкай АЭС. Другі перанос тэрмінаў здачы будоўлі.

Дакумэнт з назвай «Аб узьвядзеньні Беларускай атамнай станцыі» быў падпісаны 2 лістапада. Пра тэрміны завяршэньня будаўніцтва пісалі так: «Ажыцьцявіць у 2013–2020 гадах будаўніцтва Беларускай атамнай электрастанцыі (далей — АЭС) на зямельным участку ў Астравецкім раёне Горадзенскай вобласьці». Тэрміны што да кожнага з рэактарных блёкаў не ўдакладняліся.

6. Люты 2015. Заява Міністэрства энэргетыкі: «Тэрміны здачы БелАЭС зьмяняцца ня будуць».

Міністар энэргетыкі Беларусі Ўладзімер Патупчык на прэс-канфэрэнцыі заявіў, што тэрміны здачы Астравецкай АЭС больш зьмяняцца ня будуць. Паводле міністра, першы блёк АЭС павінен пачаць працу ў 2018 годзе, другі — у 2020.

​7. Сакавік 2015. Закрытае паседжаньне Савету рэспублікі, на якім абмяркоўваліся тэрміны здачы станцыі.

Пытаньне «Аб ратыфікацыі пратаколу аб унясеньні зьменаў у пагадненьне паміж урадам Рэспублікі Беларусі і ўрадам Расейскай Фэдэрацыі аб супрацоўніцтве ў будаўніцтве на тэрыторыі Рэспублікі Беларусі атамнай электрастанцыі ад 15 сакавіка 2011 году» разглядалася за закрытымі дзьвярыма, журналістаў на яго не дапусьцілі.

8. Ліпень 2016. Інцыдэнт з корпусам першага рэактара БелАЭС

Аб здарэньні падчас мантажу корпусу да першага рэактарнага блёку Астравецкай АЭС стала вядома не адразу. Спачатку інфармацыя зьявілася ў сетках, афіцыйна «Росатом» прызнаў здарэньне амаль празь месяц — толькі на пачатку жніўня. У выніку Беларусь прыняла рашэньне замяніць корпус рэактара. «Нават калі ёсьць найменшыя пашкоджаньні або драпіны, мы ад гэтага корпусу павінны адмовіцца. І расейцы кажуць, што калі беларусы адмовяцца ад гэтага корпусу, то яны прывязуць іншы і ўсталююць. Вось і ўвесь інцыдэнт», — расказваў 4 жніўня Аляксандар Лукашэнка.

​9. Верасень 2016. Росатом паведамляе аб пераносе тэрмінаў здачы першага рэактара на 2019 год

«Гэта адкідвае нас прынамсі на паўгода, а то і больш, у тэрмінах уводу блёку... Цяпер акурат мы ўзгадняем з замоўцам новы графік, дзе і вызначаецца, наколькі мы зьмяшчаем тэрмін пуску», — расказваў першы намесьнік кіраўніка карпарацыі «Росатом» Аляксандар Лакшын празь месяц пасьля рашэньня Беларусі замяніць пашкоджаны корпус рэактара.

У лістападзе першы намесьнік віцэ-прэм’ера Ўладзімер Сямашка афіцыйна паведаміў, што праз інцыдэнт з пашкоджаным корпусам першы блёк Астравецкай АЭС будзе здадзены ў 2019 годзе.

10. Ліпень 2017. Усю Астравецкую АЭС плянуецца здаць улетку 2020 году

«Мы ўчора працавалі ўвесь дзень на станцыі, абмеркавалі стан справаў. Гатовыя далажыць падрабязна... Мы зыходзім з абавязаньняў „Росатома“ усю станцыю ўвесьці ва ўжытак улетку 2020 году», — заявіў на сустрэчы з Лукашэнкам генэральны дырэктар «Росатома» Аляксей Ліхачоў. Канкрэтных тэрмінаў уводу ў эксплюатацыю асобных блёкаў АЭС публічна не называлі.

​
XS
SM
MD
LG