Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Нечаканы Скарына: ці належаў ён да залатой моладзі ВІДЭА


Ці належаў Скарына да залатой моладзі
пачакайце

No media source currently available

0:00 0:01:58 0:00

500 гадоў беларускага кнігадрукаваньня: новыя ацэнкі, новыя факты, новыя загадкі. Кожны дзень да 6 жніўня — чарговая частка цыклю.

У рэаліях XV-XVI стагодзьдзяў сын селяніна ня меў шанцаў атрымаць адукацыю і выбіцца ў людзі. Гэта маглі зрабіць толькі дзеці шляхты або заможных мяшчан.

Беларусам пашанцавала, што дзед і бацька Скарыны мелі дастаткова ініцыятывы і энэргіі, каб стаць прадпрымальнікамі і зарабіць немалы для таго часу капітал. Старэйшаму сыну Івану належала пераняць бацькоўскую справу, а малодшы Францішак пайшоў у навуку.

Лука Скарына меў дастаткова грошай, каб паслаць сына спачатку ў віленскую школу, а пасьля і ў кракаўскі ўнівэрсытэт. У тыя часы ўнівэрсытэты ня бралі са студэнтаў плату за навучаньне. У некаторых выпадках трэба было ўнесьці толькі невялікі ўступны ўзнос. Гэтак Скарына ў 1504 годзе заплаціў у скарбонку кракаўскага ўнівэрсытэту тры літоўскія грошы. Затое здымаць жыльлё і харчавацца студэнтам трэба было за ўласны кошт. А гэта было ня танна, асабліва для тых, хто прыехаў па навуку ў чужую краіну. Але Скарыны на гэта сродкі мелі.

Калі ня браць валоданьні брата Івана ў Вільні, Познані і Гданьску, а паглядзець толькі на полацкія ўладаньні нашчадкаў Лукі, то і яны ўражваюць. У 1535 годзе сям’я Скарынаў, у тым ліку і сам першадрукар, валодалі домам у Полацкім замку, што было асабліва пачэсна, а таксама домам у Вялікім пасадзе побач з дамамі чатырох бурмістраў. На зямельных пляцах Скарынаў у горадзе жыло больш за 20 мяшчан, пры тым што на пляцах бурмістра Мартына Шчыта жыло пяць месьцічаў, а бурмістра Давыда Панкова — сем.

Мелі Скарыны і маёнтак за горадам зь вялікім домам, зь вёскай, з падданымі сялянамі, з бортнымі промыслам, з ворнай зямлёй і паляўнічымі ўгодзьдзямі.

Трэба разумець, што малады Францішак Скарына належаў да гарадзкога патрыцыяту, вырас з пачуцьцём уласнай годнасьці і гонару за сваю сям’ю. Гэтыя пачуцьці пазьней трансфармаваліся ў гонар за радзіму і пачуцьцё нацыянальнай годнасьці, якія штурхнулі юнака ў далёкія падарожжы і прывялі да вялікіх дасягненьняў.

Жыцьцё не даруе пасіўнасьці і ўзнагароджвае энэргічных і актыўных. Як казаў Хрыстос, «хто мае, таму дадасца, а хто ня мае — у таго аднімецца».

Падзякуем сям’і асьветніка за актыўнасьць і прадпрымальнасьць. Калі казаць сучаснай мовай, малады Францішак Скарына належаў да залатой моладзі старой сталіцы Беларусі — Полацку.

Колькі ўнівэрсытэтаў ён скончыў

Дзе ён натхніўся на выданьне кніг

Ці быў ён гуманістам

Ці быў ён заснавальнікам усходнеславянскага друку

За што мы яго шануем

Глядзець камэнтары (3)

Гэтая дыскусія закрытая.
XS
SM
MD
LG