У Польшчы плянуюць пабудаваць сталую амэрыканскую вайсковую базу

Прэм’ер-міністар Польшчы Дональд Туск (зьлева) і прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп (архіўнае фота)

Варшава і Вашынгтон набліжаюцца да падпісаньня пагадненьня, якое стане пачаткам будаўніцтва сталай вайсковай базы ЗША. Польшча зьбіраецца плаціць па 15 тысяч даляраў штогод за кожнага амэрыканскага вайскоўца на ейнай тэрыторыі, а таксама ўзяць на сябе выдаткі на інфраструктуру, паведаміў Радыё Свабода / Радыё Свабодная Эўропа высокапастаўлены прадстаўнік Міністэрства абароны Польшчы.

Цяпер ідуць перамовы з Пэнтагонам наконт рэалізацыі гэтага пляну. Вырашаецца, дзе разьмясьціцца база і якія якія сілы будуць задзейнічаныя, апавёў намесьнік міністра абароны Павэл Залеўскі ў інтэрвію RFE/RL у Вашынгтоне 25 верасьня.

«Мы абмяркоўваем з Пэнтагонам розныя варыянты рэалізацыі гэтага рашэньня», — сказаў Залеўскі.

Адмовіўшыся ўдакладніць, якія амэрыканскія падразьдзяленьні могуць быць разьмешчаныя і дзе, Залеўскі раскрыў новыя падрабязнасьці польскай прапановы Вашынгтону.

«Мы прапануем амэрыканскім войскам вельмі асаблівыя ўмовы», — сказаў ён.

«Мы пакрыем выдаткі на інфраструктуру. Мы таксама пакрываем выдаткі на кожнага амэрыканскага вайскоўца, разьмешчанага ў Польшчы, у памеры 15 тысяч даляраў на год».

Грошы на гэта пойдуць з польскага бюджэту.

Прэзыдэнт Дональд Трамп 17 верасьня заявіў, што ў справе стварэньня базы Сухапутных войскаў ЗША ў Польшчы дасягнуты прагрэс і што месца ейнага разьмяшчэньня можа быць абвешчанае неўзабаве.

У Польшчы ўжо цяпер нясуць службу тысячы амэрыканскіх вайскоўцаў — але пераважна на ратацыйнай аснове.

Дэталі магчымага сталага разьмяшчэньня войскаў абмяркоўваюцца ў кантэксьце больш шырокага перагляду Вашынгтонам сваёй вайсковай прысутнасьці ў Эўропе, адзначыў Павэл Залеўскі.

«Мы абмяркоўваем розныя варыянты — войскаў, магчымасьцяў, месцаў разьмяшчэньня», — сказаў ён, дадаўшы, што Варшава чакае большай яснасьці пасьля завяршэньня перагляду.

Пэнтагон не адказаў адразу на просьбу пра камэнтар.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Тыдзень з Шрайбманам: Калій для ЗША, новыя вызваленьні, Ціханоўскі супраць Ціханоўскай

«Сталыя базы ствараюць сталыя абавязаньні»

Для Варшавы значэньне сталай базы не абмяжоўваецца колькасьцю разьмешчаных там вайскоўцаў.

«Сталыя базы ствараюць сталыя абавязаньні», — сказаў Залеўскі, дадаўшы, што такое разьмяшчэньне ў меншай ступені залежала б ад зьменаў палітычнай або вайсковай сытуацыі і адначасова пасылала б Маскве непасрэдны сыгнал.

Паводле яго, напад на Польшчу стварыў бы рызыку непасрэднага сутыкненьня расейскіх сілаў з амэрыканскімі вайскоўцамі.

«Гэта пасылае вельмі важны і неадкладны сыгнал [расейскаму] прэзыдэнту [Уладзіміру] Пуціну, што ЗША маюць стратэгічныя інтарэсы ў Польшчы і што напад на Польшчу будзе нападам на ўзброеныя сілы ЗША ў Польшчы», — сказаў Залеўскі.

Ён таксама падкрэсьліў, што сталую прысутнасьць ЗША ня варта разглядаць проста як паслугу Вашынгтону Варшаве.

«Гэтая сталая база — ня вынік нейкага альтруізму», — сказаў ён, а адлюстраваньне «вельмі добра зразуметых амэрыканскіх інтарэсаў».

Польшча імкліва пашырыла свае ўзброеныя сілы і ўклала значныя сродкі ў амэрыканскія сыстэмы ўзбраеньняў. Дзеве краіны таксама паглыбілі энэргетычныя сувязі, у тым ліку праз супрацоўніцтва з амэрыканскімі кампаніямі ў будаўніцтве першай польскай атамнай электрастанцыі.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

У Польшчы адбыўся пажар на наземнай станцыі Starlink, якая забясьпечвае інтэрнэтам Украіну. Падазраюць дывэрсію

Экспэрты ў пытаньнях бясьпекі заявілі, што сталая база ўзмацніла б абавязаньні Вашынгтону перад усходнім флянгам NATO, але папярэдзілі, што ейнае значэньне часткова будзе залежаць ад таго, што адбудзецца з амэрыканскімі сіламі ў іншых частках Эўропы.

«Сталая база ЗША ў Польшчы была б важным сыгналам амэрыканскай прыхільнасьці ўсходняму флянгу NATO, асабліва цяпер, калі Вашынгтон пераглядае сваю шырэйшую вайсковую прысутнасьць у Эўропе», — сказаў RFE/RL Дэйвід Кэтлер, былы памочнік генэральнага сакратара NATO ў пытаньнях выведкі і бясьпекі.

Аднак Кэтлер, які цяпер працуе старэйшым навуковым супрацоўнікам Цэнтру аналізу эўрапейскай палітыкі, сказаў, што саюзьнікі будуць ацэньваць агульны вынік амэрыканскага перагляду.

«Саюзьнікі будуць глядзець на ўсю карціну: якія сілы і магчымасьці застануцца, наколькі хутка яны змогуць узмацніць Польшчу і краіны Балтыі і ці змогуць яны эфэктыўна дзейнічаць разам», — сказаў ён.

«База ўзмоцніць стрымліваньне, калі дадасьць усходняму флянгу рэальныя магчымасьці. Яна значна менш супакоіць саюзьнікаў, калі будзе суправаджацца істотным скарачэньнем амэрыканскіх сілаў у іншых частках Эўропы».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

У Літве пачалі праверку сыстэмы мабілізацыі на выпадак уварваньня зь Беларусі

«Гэтыя перамовы наконт базы дэманструюць, што Польшча і надалей мае вялікую каштоўнасьць як важны саюзьнік NATO», — сказаў Мэт’ю Бойз, старэйшы навуковы супрацоўнік Інстытуту Гадсана і былы намесьнік памочніка дзяржаўнага сакратара ЗША ў справах Эўропы і Эўразіі.

Польшча ў апошнія гады рэзка павялічыла выдаткі на абарону і стала адной з краінаў NATO, якія выдаткоўваюць на вайсковыя патрэбы найбольшую долю сваёй эканомікі.

«Замест таго каб наракаць на „надзейнасьць“, Польшча робіць усё магчымае, — сказаў Бойз. — Адміністрацыя гэта бачыць і цэніць».

Пэрспэктыву стварэньня сталай базы станоўча ўспрымуць у краінах, якія знаходзяцца найбліжэй да Расеі, — лічыць Чарльз Купчан, старэйшы навуковы супрацоўнік Рады міжнародных адносінаў. Аднак што да шырэйшага стаўленьня Вашынгтону да Эўропы — застаецца нявызначанасьць, адзначыў ён.

«Пэрспэктыва сталай базы ЗША ў Польшчы — добрая навіна для палякаў і іншых жыхароў усходняга флянгу NATO, асабліва на тле росту занепакоенасьці пагрозай з боку Расеі», — сказаў Купчан RFE/RL.

«Тым ня менш для NATO гэта па-ранейшаму час нявызначанасьці», — дадаў ён, спаслаўшыся на часам канфліктныя адносіны Трампа з саюзьнікамі і на перагляд Пэнтагону, які можа прывесьці да скарачэньня амэрыканскай прысутнасьці ў іншых частках Эўропы.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Генэрал NATO пра рэакцыю на магчымую агрэсію Расеі: «Вайскоўцы, сыстэма, зброя — усё гатова»

Тым часам у краінах NATO не спыняюцца інцыдэнты, якія заходнеэўрапейскія палітыкі называюць гібрыднымі атакамі Расеі.

«Відаць, што Расея гатовая ісьці на ўсё большую рызыку і гатовая да эскаляцыі», — сказаў Залеўскі.

Ён зьвярнуў увагу на нядаўнія інцыдэнты, якія Польшча зьвязвае з Расеяй, у тым ліку парушэньні паветранай прасторы і меркаваныя акты сабатажу, заявіўшы, што яны дэманструюць ціск, зь якім сутыкаюцца краіны ўсходняга флянгу NATO.

Паводле яго, Польшча адказвае на гэта як праз саюз са Злучанымі Штатамі, так і праз NATO.

Для Варшавы сталая амэрыканская база дадала б яшчэ адзін узровень стрымліваньня, ясна паказаўшы, што любое вайсковае супрацьстаяньне з удзелам Польшчы можа адразу ўцягнуць у яго амэрыканскія сілы.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Прэм’ер Польшчы Туск заявіў аб рызыцы расейскіх «гібрыдных» удараў па краінах NATO