Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Чым цяпер займаюцца беларускія мэдалісты зімовых Алімпіядаў


Беларуская каманда на цырымоніі адкрыцьця Алімпіяды-1994 у Лілегамэры

У Паўднёвай Карэі завершыліся ХХІІІ зімовыя Алімпійскія гульні. Беларусь у выніковым мэдалёвым заліку разьмесьцілася на 15-й пазыцыі — роўна пасярэдзіне сярод трох дзясяткаў краін, чые прадстаўнікі ўздымаліся на п’едэстал. У беларускай скарбонцы — два золаты і срэбра.

Белая Алімпіяда ў Пхёнчхане стала сёмай па ліку ў гісторыі незалежнай Беларусі. Дэбют адбыўся пад бел-чырвона-белым сьцягам у Нарвэгіі ў 1994 годзе. Цягам удзелу самастойнай камандай атлеты выступалі ў дзесяці дысцыплінах, сёлета ліцэнзіі былі атрыманы ў шасьці.

За прамінулы час узнагароды здабывалі прадстаўнікі толькі трох відаў — біятлёну, фрыстайлу і канькабежнага спорту. З улікам узнагародаў Пхёнчхану, на іх рахунку 8 залатых, 5 срэбных і 5 бронзавых.

Пакуль у падвешаным стане сытуацыя з лыжнікам Сяргеем Далідовічам. Міжнародны алімпійскі камітэт пасунуў яго зь пятай на трэцюю пазыцыю па выніках 50-кілямэтровага маратону ў Сочы-2014 замест дыскваліфікаваных расейцаў, аднак Спартовы арбітражны суд заняў бок Расеі. Цяпер МАК аспрэчвае рашэньне ў Швайцарскім трыбунале і пры ўдалым раскладзе беларускі вэтэран мэдаль атрымае.

А першы алімпійскі п’едэстал запісаў у свой актыў канькабежац Ігар Жалязоўскі, які ўзяў срэбра Лілегамэра-1994. Там жа аналягічнай узнагародай адзначылася біятляністка Сьвятлана Парамыгіна.

Ігар Жалязоўскі: спартовы функцыянэр, які сышоў у бізнэс

Лілегамэр-1994: срэбны прызэр у канькабежным спорце на дыстанцыі 1000 мэтраў

Ігар Жалязоўскі на Чэмпіянаце сьвету-1985
Ігар Жалязоўскі на Чэмпіянаце сьвету-1985

Гісторыяй свайго жыцьця карэнны аршанец падзяліўся са Свабодай. Кар’еру завершыў адразу пасьля той гістарычнай Алімпіяды, у 30-гадовым веку стаў дарадцам міністра спорту. Аднак паразуменьня з кіраўніцтвам ведамства не атрымалася, быў адкамандзіраваны ствараць Нацыянальны паралімпійскі камітэт — кіраваў ім у 1996-2001 гадах. На працягу дзесяцігодзьдзя ўзначальваў Беларускі саюз канькабежцаў, сышоў у 2005-м. Быў сябрам выканкаму Нацыянальнага алімпійскага камітэту, на пачатку нулявых выведзены зь яго складу.

Ігар Жалязоўскі: Стаяў пад бел-чырвона-белым сьцягам, ганарыўся, што прынёс мэдаль сваёй краіне

Апошнія паўтара дзясятка гадоў са спортам не зьвязаны. Далучыўся да бізнэсу малодшага брата Валерыя, які пастаўляў у Расею прадукцыю менскага «Кераміну». Цяпер гэта сямейная справа, у склад АТА «Фрылайт» уваходзяць прамысловыя магутнасьці пад гандлёвымі маркамі «Ўральскі граніт» і «Кераміка будучыні».

Галаўны офіс Жалязоўскага-старэйшага — у «закрытым» горадзе Сьнежынску Чалябінскай вобласьці, дзе месьціцца адзін з керамічных заводаў. У Менск наведваецца некалькі разоў на месяц, тут жыве жонка і двое малодшых дзяцей, старэйшы сын у ЗША. 1 чэрвеня Ігар Жалязоўскі адзначыць 55-гадовы юбілей.

Сьвятлана Парамыгіна: зрабіла кар’еру ў спартовай журналістыцы

Лілегамэр-1994: срэбраная прызэрка ў біятлённым спрынце

Сьвятлана Парамыгіна, архіўнае фота
Сьвятлана Парамыгіна, архіўнае фота


Нарадзілася ў 1965 годзе ў Сьвярдлоўску, у Беларусі апынулася на пачатку 1990-х разам зь вялікай групай расейскіх спартоўцаў, якія меліся ўзмацніць біятлён і лыжныя дысцыпліны. Трохразовая пераможца ўсясьветных першынстваў і ўладальніца Кубка сьвету, срэбная алімпійская прызэрка. Пасьля разьвітаньня са спортам працавала ў газэце «Прессбол», вяла трансьляцыі зь біятлённых спаборніцтваў на Беларускім тэлебачаньні. Адрозна ад бальшыні спартоўцаў, мае няпрофільную адукацыю — спачатку скончыла Наваполацкі політэхнічны інстытут (дыплямаваны геадэзіст), праходзіла паўгадовую практыку ў Інстытуце вульканалёгіі на Камчатцы, пасьля — журфак Белдзяржунівэрсытэту.

Не хавае сымпатыяў да колішніх суайчыньнікаў, але ў гутарцы са Свабодай скрытыкавала злоўжываньне допінгам у Расеі.

«Безумоўна, я заўсёды з расейскім біятлёнам выяўляю салідарнасьць. Але гэта якраз ня той выпадак. Як бы там ні было, цярпіць наш любімы від спорту. З аднаго боку, гэта адварочвае ад яго спонсараў, зь іншага — пасяляе скептыцызм у заўзятараў. Ды што казаць — у саміх спартоўцаў. Таму што ўсе мы, калі выходзім на дыстанцыю, спадзяёмся, што будзем у роўных умовах. Аказваецца, не зусім».

Некалькі апошніх гадоў Сьвятлана Парамыгіна працуе ў структуры Беларускага саюзу канькабежцаў.

Аляксей Айдараў: працаваў дворнікам і чарнарабочым

Нагана-1998: бронзавы прызэр у біятлённай індывідуальнай гонцы

Аляксей Айдараў, архіўнае фота
Аляксей Айдараў, архіўнае фота

Першым сярод мужчын-біятляністаў здабыў узнагароду для каманды Беларусі. Нараджэнец Сьвярдлоўскай вобласьці, адзін са шматлікіх расейскіх легіянэраў біятлённай зборнай. Па выніках Алімпіяды-1998 у Нагана быў прызнаны спартоўцам году, яму прысвоена званьне заслужанага майстра спорту Беларусі. Аднак разьвіць посьпех не атрымалася, у Кубках сьвету рэдка фінішаваў вышэй за пяты дзясятак.

Перад зімовымі Гульнямі-2006 у Аляксея Айдарава здарыўся сур’ёзны канфлікт з тагачасным галоўным трэнэрам зборнай Аляксандрам Паповым, які адмовіўся ўключаць спартоўца ў асноўны склад. Спартовец пакрыўдзіўся і перайшоў пад сьцягі Ўкраіны, але высокімі вынікамі на міжнароднай арэне за новую каманду не адзначыўся.

Пасьля разьвітаньня з прафэсійным спортам вярнуўся ў Беларусь, завёў новую сям’ю. Сталага месца занятасьці ня мае: каб выжыць, працаваў дворнікам, чарнарабочым, усталёўваў вокны. У якасьці кансультанта і «запрошанай зоркі» час ад часу прыцягваецца Беларускай фэдэрацыяй біятлёну. Пазьбягае публічнасьці.

Дзьмітры Дашчынскі: трэніруе маладых фрыстайлістаў

Нагана-1998: бронзавы прызэр у лыжнай акрабатыцы. Турын-2006: срэбны прызэр у лыжнай акрабатыцы

Дзьмітры Дашчынскі
Дзьмітры Дашчынскі

Сын вядомага беларускага трэнэра па акрабатыцы Ўладзімера Дашчынскага, адзін з самых няўдачлівых алімпійцаў, які двойчы спыняўся ў кроку ад чэмпіёнскага званьня: праз шэсьць гадоў пасьля Нагана быў другім у Турыне. Пачынаючы ад 1998-га, калі 21-гадовы мянчук здабыў першую ўзнагароду Беларусі ад фрыстайлістаў, лыжныя акрабаты яшчэ ніводнага разу не вярталіся з Гульняў без узнагародаў. Быў адзіным прадстаўніком Беларусі, каму ў 2006 годзе ўдалося ўзысьці на п’едэстал.

Пераможца і прызэр этапаў Кубку сьвету і чэмпіянатаў сьвету, заслужаны майстар спорту. Перад Алімпіядай-2018 у Пхёнчхане падзяліўся са Свабодай меркаваньнем, што фрыстайл — зона, свабодная ад допінгу.

«Калі браць наш від, то я больш чым упэўнены: ніхто нічога забароненага не ўжывае. Гэта тая дысцыпліна, дзе стымулятары нічога не вырашаюць, толькі пэрсанальная фізычная і маральная гатовасьць».

Пасьля завяршэньня спартовай кар’еры застаўся пры нацыянальнай зборнай, яму даручана падрыхтоўка рэзэрву — трэнэр юніёрскай каманды Беларусі. Летась адзначыў 40-гадовы юбілей.

Аляксей Грышын: будуе элітнае жыльлё, стаў дэпутатам

Солт-Лэйк-Сіці-2002: бронзавы прызэр у лыжнай акрабатыцы. Ванкувэр-2010: залаты прызэр у лыжнай акрабатыцы

Аляксей Грышын
Аляксей Грышын

Неаднаразовы пераможца і прызэр чэмпіянатаў і этапаў Кубка сьвету. У гісторыю беларускага спорту ўвайшоў як першы алімпійскі чэмпіён зімовых Алімпійскіх гульняў першы алімпійскі чэмпіён зборнай Беларусі на зімовых Гульнях. Дзякуючы менавіта яму, у канадзкім Ванкувэры-2010 беларусы ўпершыню выбраліся з зачараванага кола ня больш як двух мэдалёў і здабылі па адным кожнай вартасьці — золата ў Аляксея Грышына, срэбра ў Сяргея Новікава і бронза ў Дар’і Домрачавай.

Да алімпійскай узнагароды найвышэйшай вартасьці пасьлядоўна ішоў восем гадоў — да таго было трэцяе месца ў 2002 годзе ў амэрыканскім Солт-Лэйк-Сіці. Пасьля Гульняў-2014 у Сочы, калі ня здолеў нават прайсьці сіта кваліфікацыі, Аляксей Грышын завязаў са спортам і засяродзіўся на бізнэсе ў будаўнічай галіне. Ягоная кампанія ўзводзіць элітнае жыльлё ў Менску.

Браў удзел у сёлетняй выбарчай кампаніі, абраны дэпутатам Менскага гарсавету. Канкурэнт па выбарнай гонцы ад Аб’яднанай грамадзянскай партыі Мікалай Казлоў сьцьвярджае, што вынікі галасаваньня за Грышына па Старавіленскай выбарчай акрузе № 41 былі сфальсыфікаваныя, спартоўца проста «прызначылі».

Сяргей Новікаў: стаў функцыянэрам і дэпутатам

Ванкувэр-2010: срэбны прызэр у індывідуальнай біятлённай гонцы

Сяргей Новікаў
Сяргей Новікаў

Бадай, самы вялікі сюрпрыз за ўвесь час выступаў беларусаў на Алімпійскіх гульнях. Ні да таго, ні пасьля Ванкувэру нараджэнец Чавусаў не набліжаўся да подыюму — найлепшым асабістым вынікам стала 9 месца на адным з этапаў Кубка сьвету

На паўночнаамэрыканскіх трасах усе зоркі сышліся: на 20-кілямэтровай дыстанцыі Сяргей Новікаў зьдзейсьніў неверагоднае — фінішаваў у адны ногі з каралём біятлёну Уле-Эйнэрам Б’ёрндаленам, зь якім падзяліў другую прыступку падчас цырымоніі ўзнагароджаньня. У сынаў трыюмф не адразу паверылі нават бацькі — маці-пэнсіянэрка і бацька, які працаваў трэнэрам у чавускай спартовай школе.

Такім чынам, ён стаў першым алімпійскім прызэрам — выхаванцам беларускай біятлённай школы. Нейкі час пасьля гэтага Сяргей Новікаў яшчэ выступаў, але досыць няўцямна. Неўзабаве сышоў у цень і ціха перабраўся ў Магілёў, дзе ўзначаліў абласны спартовы клюб «Спартак». Падчас апошняй выбарчай кампаніі быў абраны дэпутатам Магілёўскага гарсавету.

Дар’я Домрачава

Ванкувэр-2010: бронзавая прызэрка ў індывідуальнай біятлённай гонцы. Сочы-2014: алімпійская чэмпіёнка ў трох індывідуальных дысцыплінах. Пхёнчхан-2018: залатая мэдалістка ў эстафэце і срэбная ў мас-старце

Дар'я Домрачава ў Пхёнчхане
Дар'я Домрачава ў Пхёнчхане

Неаднаразовая пераможца чэмпіянатаў сьвету і кубкавых этапаў па біятлёне, уладальніца Вялікага крышталёвага глёбуса. Самая ўганараваная беларуская спартоўка зімовых Гульняў, алімпійская рэкардсмэнка па колькасьці залатых узнагародаў — чатыры золаты не ўдалося здабыць ніводнай біятляністцы.

Упершыню заявіла пра свае амбіцыі ў 2010 годзе ў Канадзе — трэцяе месца ў індывідуальнай гонцы. Алімпіяда ў Сочы ўжо прайшла пад знакам Домрачавай: першы месцы ў гонцы перасьледу, індывідуалцы і мас-старце. Як вынік — амаль паўмільёна даляраў у якасьці прызавых ад дзяржавы (па 150 тысяч даляраў за кожны мэдаль) і званьне Героя Беларусі. Пасьля гэтага ўзяла паўзу, пасьпела сур’ёзна перахварэць, выйсьці замуж за легендарнага нарвэскага біятляніста Уле-Эйнэра Б’ёрндалена і нарадзіць дачку Ксенію.

Срэбны мэдаль у Пхёнчхане стаў пятай алімпійскай узнагародай Дар’і Домрачавай. Як аказалася, не апошняй. Разам зь сяброўкамі па камандзе Надзеяй Скардзінай, Ірынай Крыўко, Дзінарай Алімбекавай яна спрычынілася да бліскучай перамогі ў эстафэтнай гонцы.

31-гадовая Дар’я і 45-гадовы Уле-Эйнар стала жывуць у Аўстрыі, таксама маюць дом на беразе Менскага мора.

Надзея Скардзіна

Сочы-2014: бронзавая прызэрка ў індывідуальнай біятлённай гонцы. Пхёнчхан-2018: алімпійская чэмпіёнка ў эстафэце

Надзея Скардзіна на Алімпіядзе ў Пхёнчхане
Надзея Скардзіна на Алімпіядзе ў Пхёнчхане

Наступная пасьля Дар’і Домрачавай паводле вартасьці алімпійскіх рэгалій і, бадай, самы ўдалы прыклад беларускай «пашпартызацыі» легіянэра з Расеі. Нараджэнку Санкт-Пецярбургу Надзею Скардзіну тамтэйшыя сэлекцыянэры залічылі да непэрспэктыўных, аднак у складзе зборнай Беларусі яна даказала адваротнае. Небеспадстаўна лічыцца адной з самых стабільных снайпэрак у сьвеце.

Пачынала з лыжаў, але з-за невысокай хуткасьці захацела паспрабаваць сябе ў біятлёне. У расейскай камандзе выбіцца ў асноўную групу было нерэальна, якраз прыйшла прапанова ад беларусаў. Пераехала ў 19-гадовым узросьце, хутка даказала права выступаць у асноўнай камандзе. Удала дэбютавала ў Сочы, заваяваўшы бронзу ў неверагоднай канкурэнцыі на 15-кіямэтровай дыстанцыі. Пасьля былі перамогі і прызы на этапах Кубку сьвету, а ў Пхёнчхане-2018 стала алімпійскай чэмпіёнкай у жаночай эстафэце. Сёлета ўпершыню атрымала Малы крышталёвы глёбус у заліку індывідуальных гонак.

Надзея Скардзіна жыве ў Менску, прызнавалася, што ў поўнай меры лічыць сябе беларускай. Паходзіць са шматдзетнай сям’і, шэсьць братоў сясьцёр жывуць у Расеі. Пасьля завяршэньня кар’еры 32-гадовая спартоўка хоча ўсынавіць дзіцё.

Ала Цупер

Сочы-2014: алімпійская чэмпіёнка ў лыжнай акрабатыцы

Ала Цупер
Ала Цупер

​Золата 34-гадовай Алы Цупер у Сочы і адмыслоўцы, і заўзятары дружна расцанілі як галоўную неспадзяванку тых Гульняў. Але яна пайшла ва-банк і перамагла — шлях да трыюмфу заняў больш за два дзясяткі гадоў.

Нараджэнка Роўна, дзе месьціцца галоўны цэнтар падрыхтоўкі тамтэйшых лыжных акрабатаў, у складзе зборнай Украіны трапіла на Алімпіяду ў Нагана яшчэ ў 1998 годзе. Але праз чатыры гады ў Солт-Лэйк-Сіці паехала ўжо ад Беларусі. Тлумачыла, што да такога кроку падштурхнула ня столькі вострая канкурэнцыя ва Ўкраіне, колькі адсутнасьць грошай на падрыхтоўку.

Пасьля Сочы Ала Цупер стала мамай і заявіла, што будзе разьвітвацца са спортам. Аднак у выніку ўсё ж паехала ў Пхёнчхан — угаварыў муж Яўген. У свае 38 гадоў узроставая спартоўка заняла адначасова пачэснае і крыўднае чацьвёртае месца. Гэтым разам рашэньне завяршыць выступы ўжо канчатковае, маецца сканцэнтравацца на сям’і.

Антон Кушнір

Сочы-2014: алімпійскі чэмпіён у лыжнай акрабатыцы

Антон Кушнір
Антон Кушнір

​Антону Кушніру не было роўных на сочынскіх трамплінах, але паўтарыць свой подзьвіг у Паўднёвай Карэі яму не ўдалося. На дамку многіх спэцыялістаў, удзельніка ад Беларусі папросту засудзілі.

Як і Ала Цупер, Антон Кушнір родам з Ровеншчыны. У 2002 годзе памяняў жоўта-блакітны сьцяг на чырвона-зялёны, у Менску абзавёўся сям’ёй. Галоўны трэнэр фрыстайлістаў Мікалай Казека адразу разгледзеў у хлопцы патэнцыял і мэтанакіравана пачаў рыхтаваць да галоўных стартаў.

Пасьля гульняў-2014 Антон праходзіў працяглую рэабілітацыю, у сёлетнім перадалімпійскім цыклі адзначыўся шэрагам перамог і прызавых месцаў на этапах Кубку сьвету. Ці будзе спартовец працягваць выступаць на высокім узроўні пасьля псыхалягічнай траўмы Пхёнчхану — заяваў наконт гэтага пакуль не прагучала. Сёлета Кушніру споўніцца 34 гады, спаборнічаць з маладымі канкурэнтамі ўсё складаней.

Ганна Гуськова

Пхёнчхан-2018: алімпійская чэмпіёнка ў лыжнай акрабатыцы

Ганна Гуськова
Ганна Гуськова

​Адна з сэнсацый сёлетняй Алімпіяды. На зімовых Гульнях дэбютавала ў 2014 годзе ў Сочы, але не прайшла кваліфікацыю. Увесь мінулы сэзон прапусьціла з-за траўмы: падчас трэніроўкі няўдала прызямлілася і пашкодзіла мэніск — давялося класьціся на апэрацыю. А да гэтага было сур’ёзнае хірургічнае ўмяшаньне з прычыны разрыву пярэдняй крыжападобнай зьвязкі калена.

Тым ня меней, сёлетні сэзон у яе кар’еры стаў самым пасьпяховым: спачатку выйграла этап Кубка сьвету ў Кітаі, а пасьля гэтага стала другой на аналягічным этапе ў ЗША. Ганьне Гуськовай 25 гадоў, можна разьлічваць, што ў вялікім спорце яна яшчэ надоўга.

Яе сваякі спадзяюцца, што залатая перамога дапаможа вырашыць у тым ліку кватэрнае пытаньне сям’і — дзяўчына шмат гадоў жыве ў адным пакоі з маці і айчымам.

«Залаты квартэт»

Пхёнчхан-2018: Дар’я Домрачава, Надзея Скардзіна, Ірына Крыўко, Дзінара Алімбекава, эстафэтная гонка

​Беларуская біятлённая чацьвёрка была сярод галоўных ньюсмэйкераў Алімпіяды-2018 у Паўднёвай Карэі. Апроч вопытных Дар’і Домрачавай і Надзеі Скардзіны, найвышэйшай пахвалы за камандную працу заслугоўваюць маладыя выхаванкі беларускай біятлённай школы.

Ірына Крыўко. Нарадзілася ў Сяньне на Віцебшчыне, ёй 26 гадоў. У ранейшых інтэрвію расказвала, што пасьля пажару, які зьнішчыў бацькоўскі дом, сям’я пераехала ў інтэрнат, які быў побач зь біятлённай базай. Ня маючы вялікага выбару, разам з братам пайшла туды трэніравацца. У хлопца атрымалася ня вельмі, а яе біятлён зацягнуў. Трэнэры ўгаварылі пераехаць у Магілёў, дзе падрыхтоўка стала больш арыентаванай.

Летась у сьнежні да Ірыны прыйшоў першы посьпех — яна стала другой у мас-старце на адным з кубкавых этапаў. Сёлета стараньні былі ўзгагароджаныя залатым алімпійскім мэдалём.

Дзінара Алімбекава — самая маладая ў беларускай чацьвёрцы, ёй усяго 22 гады. Нарадзілася ў Карагандзінскай вобласьці, бацька — казах, мама — расейка. Калі дзяўчыне было тры гады, сям’я пераехала з Казахстану ў Чавусы на Магілёўшчыне да сваякоў маці. У біятлён трапіла ў 11 гадоў, на першым часе давялося сумяшчаць сэкцыю з харэаграфіяй і фартэпіяна. Урэшце выбрала спорт.

Дагэтуль найвышэйшымі дасягненьнямі былі прызавыя месцы на юніёрскіх чэмпіянатах сьвету. Дзякуючы першаму месцу ў эстафэце, яе прозьвішча залатымі літарамі ўпісана ў гісторыю беларускага і сусьветнага спорту.

«Я безь біятлёну не магу». Маці і першая трэнэрка Дзінары Алімбекавай пра яе алімпійскі посьпех

Ваша меркаваньне

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG