Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Сяргей Шупа

панядзелак 10 сьнежань 2018

Архіў
сьнежань 2018
пан аўт сер чац пят суб няд
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6

Сьмерць у віне

Часам жыцьцё адбываецца ня толькі ў кампутары — варта толькі адвесьці вочы ад экрану і зірнуць у вакно.

У гэты пагодны дзень ў Празе Новыя габрэйскія могілкі за вокнамі Радыё Свабода зьзяюць апошнім восеньскім золатам. Паміж помнікаў па ўсланых лісьцём алеях ідзе бясконцы паток людзей. Яны мінаюць куток, дзе спачывае Кафка, праходзяць на частку могілак, на якой яшчэ ёсьць дзе хаваць. Такую колькасьць людзей на гэтых могілках я бачу упершыню. Сёньня адбываецца нешта надзвычайнае.

Хто ж памёр — галоўны рабін, сусьветна вядомы прафэсар, выбітны палітык, мільянэр?

Хаваюць Францішка Мошэ Ваню, галоўнага кашэрнага вінароба Чэхіі.

Ён адышоў у мінулую пятніцу, яму было 46, ён забясьпечваў віном усе традыцыйныя патрэбы чэскай габрэйскай грамады. Пра яго ведалі ўсе, яго любілі ўсе, «адзін з наймілейшых людзей, якіх я знаў у жыцьці» — пісалі пра яго шмат людзей у сацыяльных сетках.

Сьмерць у нашай цывілізацыі лічыцца падзеяй смутнай і трагічнай. Але сьмерць Мошэ Вані немагчыма не назваць прыгожай.

Здарылася гэта, калі ён у падвалах сваёй вінарні дэгуставаў плён сваёй працы. Схіліўшыся над адной з бочак, каб узяць пробу, ён удыхнуў густыя выпарэньні маладога віна, страціў прытомнасьць і ўпаў у бочку.

Там і забрала яго сьмерць у свае абдымкі. Чароўны пах і смак былі апошнім, што ён адчуў у гэтым жыцьці і ўзяў з сабой у вечнасьць.

Увечары, калі сядзе сонца, зайду ў маю ўлюбёную вінарню і вып’ю за прыгажосьць адыходу.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Арсень Ліс

Чатыры гады маёй падрыўной працы ў выдавецтве «Мастацкая літаратура» (1987-1991) прынесьлі мне каштоўны здабытак — знаёмства зь дзясяткам вельмі адметных людзей, сапраўднай беларускай культурнай элітай, якая гадавалася пад савецкім асфальтам і жалезабэтонам, сям-там яго падточваючы, а дзе і прабіваючы.

Сёньня адзін такі чалавек скончыў свой жыцьцёвы шлях.

Арсень Сяргеевіч Ліс — адзін з найшляхетнейшых людзей, якіх я толькі сустракаў у сваім жыцьці — быў сапраўднай энцыкляпэдыяй міжваеннай Заходняй Беларусі. Усё жыцьцё ён назапашваў у сабе інфармацыю пра культуру, мастацтва, палітыку, ведаў там усіх і пра іх усё, а з тымі, хто дажыў, быў знаёмы і асабіста.

Гэтым сваім скарбам ён дзяліўся даволі ашчадна. Падсавецкія афіцыйныя публікацыі (біяграфіі Тарашкевіча, Шчакаціхіна, Сергіевіча, шматлікія артыкулы, этнаграфічныя працы) былі толькі вяршыняй айсбэрга ягоных ведаў. А было яшчэ столькі ўсяго, пра што было нельга пісаць адкрыта...

Вучаны жорсткім досьведам Арсень Сяргеевіч быў чалавекам вельмі асьцярожным.

Вучаны жорсткім досьведам Арсень Сяргеевіч быў чалавекам вельмі асьцярожным. У канцы 1980-х мы шмат гадзін правялі зь ім за размовамі ў розных абставінах — у выдавецкім кабінэце, на калідорах і лесьвіцах, на вуліцы, у яго дома. І ніколі ягоны голас не ўзьнімаўся вышэй абачлівага piano, якое часта пераходзіла ў шэпт, а вочы ягоныя сканавалі прастору ў шырокім радыюсе навокал — ці няма дзе непатрэбных вушэй.

Арсень Ліс быў адным з тых, хто праз савецкія гады кантрабандна пранёс у будучыню несавецкую беларускасьць. Дзякуючы ім сёньня Беларусь яшчэ застаецца Беларусьсю. Праўда, імя ягонае нячаста згадваецца ў розных ганаровых сьпісах заслужаных для беларускай Незалежнасьці людзей. А дарма.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG