Былая палітзьняволеная расказала пра мацярынства як дадатковы інструмэнт ціску за кратамі

Жанчыны-асуджаныя праходзяць строем у сталоўку ў жылой зоне Гомельскай жаночай калёніі

Былая палітзьняволеная расказала «Вясьне» пра абыходжаньне з жанчынамі ў вязьніцах на завулку Акрэсьціна ў Менску і ў Жодзіне, пра тое, што адбываецца з жанчынамі пасьля родаў у гомельскай калёніі № 4 і як там ставяцца да жанчын, у якіх дзеці аказаліся на ўтрыманьні дзяржавы.

Жыхарку Менска Марыну (імя зьмененае дзеля бясьпекі) затрымалі раніцай, калі яна зьбіралася зь дзіцем выходзіць з дому.

«Мне сказалі: „Праедзем, задамо вам пару пытаньняў“. У выніку ў свой дом я ўвайшла толькі праз паўтара года. Адпаведна і дзіцяці ня бачыла ўвесь гэты час», — расказала праваабаронцам «Вясны» Марына.

Пачуцьцё трывогі за дзіця не адпускала яе ўвесь тэрмін, а самай балючай стала немагчымасьць у гэты час быць маці.

У ізалятары на завулку Акрэсьціна ў Менску Марыну трымалі ў двухмеснай камэры разам зь іншымі палітычнымі, часам колькасьць арыштантак дасягала дванаццаці. Асабліва Марыну ўразіла абыякавае стаўленьне да жанчын з малымі дзецьмі.

«Асобны цяжар — гэта жанчыны, у якіх засталіся дома маленькія дзеці, пажылыя бацькі. Невыносна бачыць, як яны вар’яцеюць, не разумеючы, што будзе далей. Было асабліва страшна, калі ў жанчыны пачалася гістэрыка, а ты ня можаш выйсьці і табе трэба стрымліваць уласныя эмоцыі. Там ты разумееш, што тваё жыцьцё разбуранае», — згадвае перажытае на Акрэсьціна Марына.

Праз 10 дзён ізалятару Марыне выставілі абвінавачаньне паводле палітычнага артыкулу і этапавалі ў СІЗА на Валадарскага, а пазьней — у жодзінскую турму № 8. Там яе паставілі на прафіляктычны ўлік «як схільную да экстрэмізму». Праз гэтую працэдуру, паводле Марыны, праходзяць усе жанчыны, зьняволеныя «за палітыку».

Для адбыцьця пакараньня Марыну накіравалі ў гомельскую жаночую калёнію № 4. Сярод яе аповедаў пра гэтую вязьніцу — успамін пра жанчыну зь яе атраду, у якой адразу пасьля родаў забралі дзіця, а яе самую неўзабаве адправілі на працу.

«У нас у атрадзе была цяжарная жанчына. Яе павезьлі, яна нарадзіла. Прывозяць адразу — літаральна праз содні. Пару дзён жанчына знаходзіцца ў мэдычнай частцы, а потым у атрадзе. А дзіця застаецца бяз маці. Што яны там зь ім робяць, яна ня ведае. Дык яна, бедная, хадзіла 10 дзён і ня ведала, што зь яе дзіцем. Ня ведала, дзе яно і ці прывезьлі яго. На яе было балюча глядзець.

Зь дзецьмі там можна жыць, па-мойму, толькі з шасьці ці васьмі месяцаў, а грудное кармленьне наагул немагчымае, дзіця забіраюць адразу пасьля нараджэньня. Ты ня можаш яго даглядаць. Бачыш яго толькі дзьве гадзіны ў дзень. Пры гэтым працуеш як усе. А гэта самы галоўны пэрыяд, калі дзіцяці патрэбная мама, догляд — а тут адбываецца такі жахлівы падзел. І мама ня ведае, што зь яе дзіцем і дзе яно».

Марына падзялілася сваімі назіраньнямі і зьдзіўленьнем ад колькасьці асуджаных за нявыплату алімэнтаў жанчын.

«Яны іх саджаюць у „пазыковую яму“, і жанчыны проста ня бачаць прасьвету. Выходзяць і пʼюць яшчэ больш. Іх зноў садзяць. Я зь імі асабіста размаўляла, яны разумеюць, што жыцьця больш у іх ня будзе. То бок гэта павольнае самагубства. Таму я сьмяюся з гэтага „году жанчыны“, які абвясьціў Лукашэнка на 2026 год», — кажа Марына.

На люты 2026 году ў зьняволеньні знаходзяцца мінімум 169 палітзьняволеных жанчын, у 29 зь іх ёсьць дзеці, паведамляюць праваабаронцы.

Паводле «Вясны», некаторых жанчын адпраўлялі ў СІЗА ўсяго празь некалькі месяцаў пасьля родаў. Акрамя гэтага, за кратамі знаходзяцца мінімум шэсьць шматдзетных маці.

21 студзеня экс-палітзьняволеная Марына Золатава паведаміла, што 39-гадовая палітзьняволеная Натальля Левая ў сакавіку 2026 году чакае нараджэньня дзіцяці за кратамі. Натальля зацяжарала пасьля спатканьня з мужам у калёніі. Гэта павінна быць першае дзіця ў сямʼі. Дагэтуль пара доўга не магла завесьці дзяцей. У ліпені 2024 году Натальлю асудзілі за данаты на шэсьць гадоў калёніі паводле трох крымінальных артыкулаў.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

«Лініі пачынаюць ажываць і рухацца». Былы палітвязень распавёў пра галюцынацыі ў ШЫЗАУ калёніі ў Івацэвіцкім раёне была аварыя сыстэмы ацяпленьня. Былыя палітвязьні расказалі, як зімавалі ў «Воўчых норах»Холад як катаваньне. Былыя палітвязьні расказалі, як пераносілі за кратамі маразыСвабода або сьмерць. Гісторыі былых палітвязняў, якія спрабавалі забіць сябе за кратаміЯк мяняюцца рэпрэсіі ў Беларусі — тлумачэньне юрысткі Кацярыны Дзяйкалы«Пасадзілі ў ШЫЗА, а пасьля знайшлі пляму ў лёгкіх». Былыя палітвязьні распавялі пра мэдыцыну ў вязьніцахАдкорм перад свабодай. Як палітвязьняў за кратамі катуюць голадам