«Сытуацыя зь Беларусьсю зьмянілася радыкальна». Шрайбман і Марозаў пра вучэньні «Саюзная рашучасьць — 2022»

Гэтыя і іншыя пытаньні абмяркоўваюць на канале Свабода Premium выкладчык Карлавага ўнівэрсытэту, экспэрт міжнароднай ініцыятывы iSANS Аляксандар Марозаў і палітычны аналітык Арцём Шрайбман.

Ці будзе вайна падчас вучэньняў «Саюзная рашучасьць — 2022»?

Шрайбман

• Я схіляюся да таго, што падчас вучэньняў (10–20 лютага) вайны, хутчэй за ўсё, ня будзе. Поўнамаштабнае ўварваньне з выкарыстаньнем беларускай тэрыторыі мне здаецца для яго зараз вельмі рызыкоўным сцэнарам. Ёсьць больш бясьпечныя палітычныя сцэнары.

Марозаў

• Я мяркую, што 10–20 лютага вайны ня будзе. Пуцін анансаваў, што ён хоча напісаць яшчэ адзін ліст Захаду. Крэмль хоча працягнуць лінію «ціску» на Захад у межах умоўна-перамоўнага працэсу.
• Другі момант — магчымасьці бразганьня зброяй яшчэ ня вычарпаныя. Вось караблі ідуць у акваторыю Чорнага мора, якія пакліканыя паказаць яшчэ большую рашучасьць. Раўнд яшчэ ня скончаны.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

«Незалежнасьць губляе Лукашэнка, а не Беларусь». Ціханоўская выступіла з заявай з нагоды пачатку вайсковых вучэньняў

Ці пойдзе Ўкраіна на саступкі ў пытаньні Данбасу?

Марозаў

• Дзяржсакратар ЗША Блінкен ясна сфармуляваў пазыцыю — мы за Менскія пагадненьні, але гэта сёньня магчыма, толькі калі Расея пагодзіцца са зьменай парадку іх рэалізацыі.
• Прычына «зімовага крызісу» 2021–2022 году — у тым, што яшчэ на пачатку 2021 году спыніўся рух у межах «нармандзкага» фармату.
• Мы ня бачым, каб Крэмль быў гатовы нешта памяняць у парадку рэалізацыі Менскіх пагадненьняў.
• Не прынясуць вынікаў высілкі ані прэзыдэнта Францыі Макрона, ані канцлера Нямеччыны Шольца. У пытаньні Данбасу будзе заставацца тупік.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Пяскоў абверг паведамленьні, што Пуцін і Макрон заключылі «зьдзелку» вакол Украіны

Шрайбман

• Нават калі існуе мэтад імплемэнтацыі Менскіх пагадненьняў, які б задаволіў вялікіх гульцоў, частая памылка постсавецкай палітычнай аналітыкі — гэта недаацэнка суб’ектнасьці Ўкраіны.
• Калі б Зяленскі ў адказ на ціск Парыжу ці Бэрліну памяняў сваю пазыцыю адносна Менскіх пагадненьняў, яго б зжэрлі палітычныя апанэнты. Гэта была б ганебная капітуляцыя пад ціскам. Адна справа — зьмякчаць пазыцыю ў выніку перамоваў, іншая — на фоне расейскіх войскаў на мяжы і прыніжальнага ціску сваіх жа саюзьнікаў.
• Вайсковыя экспэрты кажуць, што на ўсходзе Ўкраіна трымае ў сталай боегатоўнасьці прыкладна каля 100 тысяч вайскоўцаў. Але важна разумець, што ў сэнсе ракетнага і авіяцыйнага патэнцыялу Расея дамінуе шматкроць.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Што стаіць за скандалам вакол адпраўкі беларускіх вайскоўцаў у Сырыю?

Як Пуцін можа выйсьці зь цяперашняга крызісу?

Марозаў

• Значная частка расейскай вярхушкі глядзіць на сытуацыю гэтак жа, як Пуцін, разумеючы яго лёгіку.
• Лёгіка такая: калі зараз ня весьці рашучую барацьбу за «нэўтралітэт» Украіны, то праз 5 гадоў гэта будзе каштаваць даражэй, а праз 20 гадоў гэта будзе немагчыма.
• У Крамлі лічаць, што адміністрацыя Зяленскага ідзе на Захад нават хутчэй, чым ішла адміністрацыя Парашэнкі.
• У расейскай вярхушцы няма згоды наконт вайны. Але Пуцін вайну пакуль не абвяшчаў, ён пакуль толькі цісьне. У Расеі многія вельмі рады, што цяперашняе абвастрэньне адносінаў з Захадам прывяло да збліжэньня Расеі з Кітаем.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Вучэньні «Саюзная рашучасьць – 2022» афіцыйна стартавалі, на іх разгарнулі «Іскандэр-М»

Шрайбман

• Калі б Пуцін прызнаў незалежнасьць ДНР і ЛНР, гэта насамрэч магло б быць добрай навіной для рэгіянальнай стабільнасьці. Гэта азначала б, што Пуцін шукае, што б прапанаваць расейскай публіцы ў якасьці трафэю, які ён атрымаў ад гэтай напружанасьці.
• Гэта будзе нагодай для нейкіх санкцыяў, не абавязкова самых моцных, гэта будзе нагодай для ўмацаваньня прысутнасьці NATO у рэгіёне. Але, парадаксальна, гэта магло б стаць фактарам разрадкі.
• Аднак калі мэта — не Данбас, а Ўкраіна, разварот яе руху на Захад, то мяркую, што прызнаньне незалежнасьці ДНР і ЛНР альбо не адбудзецца, альбо ня будзе апошнім крокам. Маленькая апэрацыя не прывядзе да зварочваньня Ўкраіны са шляху да NATO, хутчэй наадварот.
• Для Пуціна ёсьць рызыкі ад дээскаляцыі, але і ад эскаляцыі таксама. Калі ў расейскіх маці загінуць тысячы дзяцей на відавочна агрэсіўнай вайне, гэта будзе фактар дэстабілізацыі Крамля. Гэтаксама як у перабудову чыньнікам краху СССР была вайна ў Афганістане.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Што засталося ад сувэрэнітэту Беларусі? Дыскусія аналітыкаў

Ці непазьбежны збройны канфлікт — раней ці пазьней?

Марозаў

• Стратэгія Пуціна — дачакацца такой дэстабілізацыі ва Ўкраіне, калі сама ўкраінская эліта пагодзіцца на «фінляндызацыю». Гэта і будзе з пункту гледжаньня Крамля аптымальным рашэньнем праблемы. Вайну нельга выключаць у гарызонце гэтага году, але мэта Крамля — зусім не вайна.

Ці выведуць расейскія войскі зь Беларусі пасьля завяршэньня вучэньняў?

Шрайбман

• Гэта залежыць ад таго, што Пуцін атрымае ад перамоваў за гэтыя 10 дзён. Я ня выключаю, што «міргне» нейкая эўрапейская краіна. Пуціну ж не абавязкова атрымліваць гарантыю ад усяго NATO. Скажам, Францыя можа афіцыйна заявіць, што не прагаласуе за далучэньне Ўкраіны да альянсу. Можа, Пуціну гэтага будзе дастаткова. Тады можна ўявіць сабе вывад войскаў зь Беларусі.
• Калі Крэмль, насуперак сваім абяцаньням, пакіне войскі ў Беларусі, гэта будзе паказьнікам, што агрэсія адбудзецца неўзабаве. Але бясконца трымаць войскі ў Беларусі немагчыма.
• Я мяркую, што войскі затрымаюцца ня больш як на тыдзень.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Пяскоў: войскі Расеі будуць выведзеныя зь Беларусі пасьля вучэньняў

Марозаў

• Сытуацыя зь Беларусьсю зьмянілася радыкальна. Вайсковы «балькон» над Украінай цяпер ёсьць. Вайсковая супраца паміж Расеяй і Беларусьсю цяпер набыла такую інтэнсіўнасьць — 20 вучэньняў на год, што шэраг пытаньняў адпадае.
• Вось пытаньне — ці будзе расейская вайсковая база? Дык пры такой інтэнсіўнасьці ратацыі не абавязкова нават, каб была сталая база. Рух войскаў мае на мэце інфармацыйны эфэкт. Для вайсковых аналітыкаў важны любы рух войскаў. Новыя вучэньні будуць узмацняць чаканьне вайны.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Амбасадар Расеі ў Беларусі: Масква паставіць Менску тое ўзбраеньне, якое палічыць магчымым

Шрайбман

• Могуць вывесьці войскі, але пакінуць узбраеньні, каб захаваць гэты «балькон». Войскі, салдатаў, можна насамрэч вярнуць хутка.
• Каб расейская вайсковая прысутнасьць перажыла Лукашэнку (паводле пляну Фёдара Лукʼянава), гэтая прысутнасьць павінная быць не ратацыйная, а менавіта сталая, патрэбная сталая база.
• Досьвед Казахстану паказаў, што Такаеў, калі быў вельмі ўразьлівы, сказаў, што войскі АДКБ выходзяць. І яны выйшлі. Ня трэба недаацэньваць магчымасьці сувэрэна распараджацца сваёй тэрыторыяй.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Беларусь як цацка ў чужой мілітарысцкай гульні. У чым асаблівасьць цяперашніх вайсковых вучэньняў