Як паведаміў Зяленскі ў сваім тэлеграм-канале, Украіна «працягвае фіксаваць намаганьні Расеі па далейшым уцягваньні Беларусі ў вайну супраць Украіны».
Зяленскі заявіў, што Ўкраіне вядома аб тым, што паміж расейцамі і Аляксандрам Лукашэнкам адбыліся «дадатковыя кантакты, накіраваныя на тое, каб пераканаць яго далучыцца да новых расейскіх агрэсіўных апэрацый». У прыватнасьці, па словах Зяленскага, Расея разглядае пляны апэрацый у накірунках на поўдзень і поўнач ад тэрыторыі Беларусі — альбо супраць Чарнігава-Кіеўскага напрамку ва Ўкраіне, альбо супраць адной з краін NATO — менавіта з тэрыторыі Беларусі. Украіна валодае падрабязнасьцямі размовы паміж Расеяй і Беларусьсю.
«Украіна, несумненна, абароніць сябе і свой народ, калі Аляксандр Лукашэнка памыліцца і вырашыць падтрымаць гэты намер Расеі. Я даручыў нашым Сілам абароны і бясьпекі Ўкраіны ўзмацніць адпаведны напрамак і прадставіць плян нашага рэагаваньня, які будзе разгледжаны і зацьверджаны ў Генэральным штабе», — заявіў Зяленскі.
Што казаў Зяленскі раней пра магчымую атаку зь Беларусі
Раней у траўні Зяленскі заявіў пра «спэцыфічную актыўнасьць» на мяжы з Беларусьсю і гатоўнасьць Украіны рэагаваць:
«Напярэдадні была даволі спэцыфічная актыўнасьць на ўчастках мяжы Ўкраіны і Беларусі — з боку Беларусі. Уважліва ўсё фіксуем, усё кантралюем і, калі будзе патрэбна, мы будзем рэагаваць. Украіна гатова абараняць сваіх людзей, свой сувэрэнітэт, і кожны павінен гэта разумець, каго спрабуюць уцягнуць у любую агрэсіўную актыўнасьць супраць Украіны», — заявіў Зяленскі.
Прэзыдэнт Украіны 29 красавіка падпісаў указ, якім увёў у дзеяньне рашэньне Рады нацыянальнай бясьпекі і абароны Украіны адносна санкцыяў супраць беларускіх прадпрыемстваў за садзейнічаньне Расеі ва ўзброенай агрэсіі супраць Украіны. Санкцыі ўвялі таксама супраць асобаў, якія набліжаныя да Лукашэнкі.
Уладзімір Зяленскі 17 красавіка таксама казаў пра ваенныя пагрозы з боку Беларусі, пра тое, што ў Беларусі будуюць дарогі, якія вядуць да мяжы з Украінай, і абсталёўваюць артылерыйскія пазыцыі каля мяжы. Днямі былы міністар замежных справаў Украіны Дзьмітро Кулеба сказаў, што Беларусь рыхтуецца адкрыць другі фронт у вайне з Украінай.
Чаму гэта важна
У лютым 2022 году Расея выкарыстала беларускую тэрыторыю для нападу на Ўкраіну, яе танкі ішлі праз беларуска-украінскую мяжу, яна выкарыстоўвала беларускія аэрадромы, паветраную прастору, аўтамабільныя дарогі, чыгунку, іншую інфраструктуру для атакаваньня Ўкраіны.
Доўгі час беларуская тэрыторыя была фактычна тылавой для расейскай арміі, а беларуская ўлада ўсяляк спрыяла расейскай агрэсіі, выступаючы яе саюзьнікам у вайне з Украінай.
Цяпер абстрэлаў Украіны ракетамі зь беларускай тэрыторыі не фіксуецца, але расейскія дроны, якія атакуюць Украіну, часам ідуць празь беларускую тэрыторыю.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.