Асудзілі жыхара Мазыра, які атрымліваў падзяку ад Лукашэнкі
У Гомельскім абласным судзе вынесьлі вырак жыхару Мазыра Міхаілу Палазьніку, паведаміла «Вясна». Яго абвінавацілі ў «садзейнічаньні экстрэмісцкай дзейнасьці» (частка 1 і 2 артыкулу 361-4 Крымінальнага кодэксу). Падобна, Палазьніку прысудзілі пазбаўленьне волі ці «хімію» з накіраваньнем у папраўчую ўстанову.
Паводле праваабаронцаў, Міхаіл жыў у Мазыры. У 2014 годзе ён у праходзіў тэрміновую службу ў Менскім гарнізоне і браў удзел у парадзе войскаў 3 ліпеня. За ўдзел у тым парадзе ён атрымаў падзяку ад Лукашэнкі.
Былога дэсантніка пакаралі за «садзейнічаньне экстрэмізму»
Берасьцейскі абласны суд асудзіў за «садзейнічаньне экстрэмізму» былога дэсантніка Максіма Дударгу, піша «Наша Ніва».
Максіму 29 гадоў. Мужчына родам з Лунінца, усё дарослае жыцьцё ён прысьвяціў спорту і вайсковай службе. Яшчэ ў 2015 годзе Максім бегаў маратоны і паўмаратоны ў складзе клюбу «Вікторыя».
Пазьней служыў у 38‑й асобнай дэсантна-штурмавой брыгадзе ў Берасьці. У лютым 2020 году дзяржаўныя мэдыя пісалі пра яго як пра ўзорнага афіцэра: «гвардыі старшы лейтэнант Дударга стаў найлепшым камандзірам дэсантнага ўзводу сілаў спэцыяльных апэрацыяў у выніку спаборніцтваў у палявой вывучцы».
Берасьцейскі абласны суд пакараў Максіма Дударгу паводле частак 1 і 2 артыкулу 361‑4 КК («садзейнічаньне экстрэмісцкай дзейнасьці»). Прысуд Дударгу дакладна невядомы, але, імаверна, гэта «хімія» з накіраваньнем у папраўчую ўстанову ці калёнія.
У палітычнай справе асудзілі 33‑гадовую бухгальтарку
Стала вядома яшчэ пра адзін прысуд, вынесены ў Берасьці ў палітычнай справе. Там асудзілі Настасьсю Ўласавец, якая да арышту працавала бухгальтарам.
Жанчыне 33 гады, яна родам з Івацэвічаў, скончыла эканамічны факультэт Берасьцейскага дзяржаўнага тэхнічнага ўнівэрсытэту, працавала бухгальтарам у «Брэстаблаўтатрансе» і эканамістам у кампаніі «СмайлСтудыя», паведаміла «Наша Ніва».
Настасьсю Ўласавец судзілі паводле дзьвюх частках артыкулу 361‑4 Крымінальнага кодэксу — «садзейнічаньне экстрэмісцкай дзейнасьці». Дакладны вырак невядомы.
Як рэжым Лукашэнкі выкарыстоўвае ярлык «экстрэмізму», каб душыць свабоду слова і змагацца з палітычнымі апанэнтамі
Пасьля сфальшаваных прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году і сілавога здушэньня агульнанацыянальных пратэстаў аўтарытарны рэжым Аляксандра Лукашэнкі пачаў сыстэматычна выкарыстоўваць антыэкстрэмісцкае заканадаўства для барацьбы з іншадумствам, ліквідацыі незалежных мэдыя і перасьледу палітычных апанэнтаў.
Улады заблякавалі сайты незалежных мэдыя і спынілі публікацыю непадкантрольных друкаваных выданьняў, пазбавілі акрэдытацыі журналістаў іншаземных мэдыя і разграмілі офісы самых уплывовых СМІ. Сотні беларускіх рэпартэраў прайшлі праз арышты, дзясяткі застаюцца ў турмах. Усе незалежныя мэдыя, якія асьвятляюць грамадзка-палітычны парадак дня ў Беларусі, цяпер працуюць выключна з-за мяжы.
Ад 2021 году ўлады пачалі масава абвяшчаць вэб-сайты і асобныя ўліковыя запісы ў сацыяльных сетках незалежных мэдыя, палітычных і грамадзкіх арганізацый, ініцыятыў і проста блогераў «экстрэмісцкімі матэрыяламі», а іх аўтараў «экстрэмісцкімі фармаваньнямі» — часта без судовага разгляду.
Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў вядзе Міністэрства інфармацыі Беларусі. На дадзены момант у сьпісе на 1469 старонках пералічаны тысячы «экстрэмісцкіх матэрыялаў», за выкарыстаньне якіх прадугледжаная адказнасьць. У сьпісе — сайты, тэлеграм-каналы, акаўнты, старонкі ў сацыяльных сетках, відэаролікі і артыкулы ў інтэрнэце, маркі, значкі, CD-дыскі, а таксама кнігі, у тым ліку мастацкія.
На канец 2024 году больш за 6500 онлайн-рэсурсаў былі забароненыя такім чынам. За любое ангажаваньне з уключанымі ў экстрэмісцкі сьпіс рэсурсамі — ці гэта «падабайка», ці камэнтар, ці падпіска на канал — у Беларусі пагражае крымінальная адказнасьць. Удзел у «экстрэмісцкім фармаваньні» можа карацца турэмным зьняволеньнем да 10 гадоў.
Ужо тысячы беларусаў прайшлі праз штрафы, арышты і турэмнае зьняволеньне за «экстрэмізм».
Паводле ацэнкі Ўпраўленьня Вярхоўнага камісара ААН у правах чалавека, улады Беларусі «выкарыстоўваюць ярлык „экстрэмізм“ для падаўленьня іншадумства, адвольна клясыфікуючы дзеяньні, апісаныя як распаўсюд ілжывай інфармацыі, абразу службовых асобаў, дыскрэдытацыю інстытутаў, арганізацыю масавых беспарадкаў, заклікі да санкцый і распальваньне сацыяльнай варожасьці, як „экстрэмісцкія“, якія падлягаюць крымінальнаму перасьледу».
