Экспэрты амэрыканскага Інстытуту вывучэньня вайны (ISW) лічаць, што ў Крамлі ствараюць умовы, каб імітаваць фальшывае ўварваньне ўкраінскай арміі ў Беларусь і такім чынам уцягнуць Аляксандра Лукашэнку ў вайну з Украінай.
«Беларуская ці расейская атака на паўночныя рэгіёны Ўкраіны зусім малаімаверная, але Расея імкнецца прымусіць Лукашэнку [уступіць у вайну] і абвінаваціць Украіну ў пашырэньні вайны і падарваць [міжнародную] падтрымку Кіева. Такая апэрацыя пад „чужым“ сьцягам таксама можа быць накіравана на замацаваньне ўкраінскіх сіл на паўночнай мяжы, каб аслабіць украінскую абарону на ўсходзе і яе падрыхтоўку да контранаступу», — мяркуюць экспэрты ISW.
Экспэрты інстытуту пішуць, што аналягічная правакацыя магчымая і на мяжы з Малдовай. Паводле іх, заява Міністэрства абароны Расеі аб тым, што ўкраінскае войска нібыта плянуе «ўзброены напад на Прыднястроўе», сьведчыць аб падрыхтоўцы аналягічнай правакацыі і на межах Малдовы.
«Распаўсюджаньне Міністэрствам абароны Расеі такога лжывага наратыву не азначае, што Пуцін мае намер напасьці на Малдову, бо для такой кампаніі яму не хапае вайсковага патэнцыялу, але гэта паказвае на эскаляцыю яго пастаянных намаганьняў падарваць малдоўскую дзяржаву», — адзначаецца ў справаздачы Інстытуту вывучэньня вайны.
Мінабароны Малдовы з нагоды інфармацыі, якая цыркулюе ў інтэрнэт-прасторы, адносна магчымых выклікаў Украіны ў рэгіёне левабярэжжа Днястра:️
«Адзначаем, што на гэты момант прамых пагроз ваеннай бяспецы дзяржавы няма. Міністэрства абароны сочыць за ўсімі падзеямі, дзеяньнямі і зьменамі, якія адбываюцца ў рэгіёне і на тэрыторыі, падкантрольнай тыраспальскаму рэжыму. Міністэрства супрацоўнічае з усімі іншымі органамі бяспекі дзяржавы, каб разам прадухіляць любыя спробы дэстабілізацыі, падтрымліваць мір і стабільнасць у краіне, каб нашы грамадзяне былі ў бяспецы».
Мінабароны заклікала грамадзян Малдовы захоўваць спакой і давяраць інфарамцыі толькі з афіцыйных крыніц.
23 лютага ўкраінская выведка паведаміла, што ў раёне паўночных межаў з Чарнігаўскай вобласьцю зафіксавалі рух калён вайсковай тэхнікі ў раёне мяжы з Чарнігаўскай вобласьцю без апазнавальных знакаў і жывой сілы, апранутай у «піксэль», падобны да формы Ўзброеных сіл Украіны.
«Акупанты рыхтуюць магчымыя правакацыі да гадавіны поўнамаштабнага наступу, хутчэй за ўсё, іхная мэта — абвінаваціць украінскіх абаронцаў у парушэньні тэрытарыяльнай цэласнасьці», — паведамілі ў камандаваньні Ўзброеных сіл Украіны, якія абараняюць поўнач краіны.
У той жа час у Генэральным штабе Ўзброеных сіл Украіны заявілі, што Расея працягвае падтрымліваць інфармацыйную кампанію аб магчымым паўторным наступе на Ўкраіну з тэрыторыі Беларусі, але там няма неабходных для гэтага ўдарных фармаваньняў.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.