Пра гэта гаворыцца ў заяве Эўрапейскай рады, апублікаванай 4 красавіка.
«Сьведчаньні вялікай колькасьці загінулых і параненых сярод цывільнага насельніцтва, а таксама разбурэньні цывільнай інфраструктуры паказваюць сапраўднае аблічча жорсткай агрэсіўнай вайны, якую Расея вядзе супраць Украіны і яе народу. Масавыя забойствы ў горадзе Буча і іншых гарадах Украіны будуць унесеныя ў сьпіс зьверстваў, учыненых на эўрапейскай зямлі», — гаворыцца ў заяве.
ЭЗ падкрэсьліў, што расейскія ўлады нясуць адказнасьць за гэтыя забойствы, бо яны былі ўчыненыя ў той час, калі расейскія сілы кантралявалі гэтыя раёны, і на іх распаўсюджваюцца палажэньні міжнароднага права аб акупацыі.
Вінаватыя ў ваенных і іншых злачынствах, а таксама ўрадавыя чыноўнікі і военачальнікі, гаворыцца ў заяве, «будуць прыцягнутыя да адказнасьці».
Эўразьвяз таксама заяўляе аб падтрымцы расьсьледаваньня ваенных злачынстваў і злачынстваў супраць чалавечнасьці, якое вядзе пракурор Міжнароднага крымінальнага суду (МУС), а таксама Камісія расьсьледаваньня Офісу Вярхоўнага камісара ААН у правах чалавека. ЭЗ садзейнічае Генпракуратуры Ўкраіны «ў зборы і захаваньні доказаў ваенных злачынстваў».
«Мы цалкам салідарныя з Украінай і ўкраінскім народам у гэтыя змрочныя для ўсяго сьвету гадзіны. ЭЗ працягне цьвёрда падтрымліваць Украіну і ў тэрміновым парадку паскорыць працу над далейшымі санкцыямі ў дачыненьні да Расеі. Прэзыдэнт Пуцін павінен неадкладна і безумоўна спыніць гэтую вайну», — заяўляе ЭЗ.
Тым часам кіраўнік Сьледчага камітэту Расеі Аляксандар Бастрыкін даручыў праверыць дзеяньні Міністэрства абароны Ўкраіны паводле артыкулу аб «фэйках» пра расейскае войска з нагоды паведамленьняў аб масавых забойствах у Бучы.
Паводле вэрсіі Мінабароны РФ, усе матэрыялы з Бучы «не адпавядаюць сапраўднасьці і маюць правакацыйны характар». Паводле прэс-рэлізу СК, украінскае ведамства распаўсюдзіла гэтыя відэа «ў мэтах дыскрэдытацыі расейскіх вайскоўцаў».
«Бастрыкін даручыў сьледчым прыняць вычарпальныя меры да выкрыцьця ўсіх асоб, якія маюць да гэтага дачыненьне, і даць працэсуальную ацэнку іх дзеяньням па прыкметах злачынства, прадугледжанага арт. 207.3 КК», — дадалі ў прэс-службе ведамства.
Раніцай 3 красавіка журналісты і ўкраінскія ўлады паведамілі аб дзясятках загіблых людзей на вуліцах гораду Буча на паўночны захад ад Кіева. Фатаздымкі мёртвых у цывільным адзеньні, часам са зьвязанымі рукамі, апублікавалі Reuters, УНІАН, AFP. Украінскія войскі занялі горад на днях, пасьля адыходу расейскага войска.
Вуліцы Бучы заваленыя целамі мірных жыхароў пасьля расейскай акупацыі — фотасьведчаньне
Міністэрства абароны Расеі назвала фота- і відэаматэрыялы з забітымі мірнымі жыхарамі ў Бучы пад Кіевам «чарговай правакацыяй» і «пастаноўкай кіеўскага рэжыму для заходніх СМІ».
Кіраўнік МЗС Украіны Дзьмітро Кулеба заклікаў Міжнародны крымінальны суд накіраваць місію ў Бучу.
«Заклікаю Міжнародны крымінальны суд і міжнародныя арганізацыі накіраваць іх місіі ў Бучу і іншыя вызваленыя гарады і вёскі Кіеўшчыны, каб ва ўзаемадзеяньні з украінскімі праваахоўнікамі як мага больш старанна сабраць усе доказы ваенных злачынстваў расейцаў», — падкрэсьліў ён.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.