«Акрамя авіяцыі, звышмагутных бомбаў, сыстэмаў залпавага агню, артылерыйскіх удараў, танкаў, сыстэмы „Санцапёк“, якая проста выпальвае ўсё на сьвеце, аж бэтон гарыць, дадаліся вялікія дэсантныя караблі, якія хаатычна абстрэльвалі горад з вады», — расказаў Сьвятаслаў Паламар у інтэрвію Delfi.
Ён кажа, што Расея выкарыстоўвае тактыку, якую прымяняла падчас усіх сваіх войнаў:
«Яны пасылаюць непадрыхтаваных: салдатаў тэрміновай службы, змабілізаваных, кантрактнікаў рэгулярных расейскіх войскаў, калябарантаў з Данецку і Луганску. А таксама наймітаў з Каўказу і іншых куткоў Расеі. Гэта ня выдумкі. Мы бралі палонных і бачылі прапіскі ў іхных пашпартах. Гэтыя людзі ня маюць абароны: бронекамізэлькі, каскі. Яны ня лічацца з чалавечымі жыцьцямі (...) Мы іх зьнішчаем. Пасьля гэтага яны засыпаюць нас усімі магчымымі артылерыйскімі сыстэмамі.
Нягледзячы на свае страты, яны спрабуюць прасоўвацца наперад і ў іх рэальна стаяць заградатрады, якія расстрэльваюць байцоў, калі тыя ня хочуць ісьці наперад. Іх пакідаюць з адным аўтаматам, даюць чатыры магазыны патронаў і кажуць: „А астатнюю зброю забярэш у забітага ўкраінца“. Так яны ваююць!» — расказвае Сьвятаслаў.
Трупы расейскіх салдатаў ляжаць у горадзе, іх ня могуць хаваць ні ўкраінскія вайскоўцы, ні гараджане. Крамлю і расейскаму кіраўніцтву яны не патрэбныя, кажа ўкраінскі вайсковец. Целы раскладаюцца, атручваюць паветра, зямлю і ваду. Акрамя таго, расейскія акупанты парушаюць правілы вядзеньня вайны. Напрыклад, пераапранаюцца ў цывільнае адзеньне, але са зброяй у руках.
«Каліна» ў «Азове» з 2014 года. Тады яшчэ батальён быў адным з падразьдзяленьняў, якія вызвалілі горад Сьвятой Марыі, як называюць Марыюпаль, 13 чэрвеня 2014 году.
«У „Азове“ кажуць: Пуцін зламаў зубы аб Марыюпаль. І зьнішчыць яго — гэта ідэя-фікс дыктатара. Сёньня я не перабольшу, калі скажу, што 98% Марыюпалю зьнішчана. Але мы верым, што зможам яго адбудаваць», — кажа Паламар.
Ён кажа, што ваенныя злачынствы Расеі ў Марыюпалі — сапраўдная гуманітарная катастрофа: няма вады, прадуктаў, лекаў, цяпла, электрычнасьці, сувязі. Аднак у горадзе ўсё яшчэ знаходзяцца, паводле ацэнак Сьвятаслава, каля сотні тысяч чалавек. Украінскія вайскоўцы спрабуюць дапамагаць цывільным, якія засталіся ў горадзе: ежай, вадой, аддалі палявую кухню, каб можна было гатаваць.
«Некалькі дзён таму прыехала „гуманітарная місія“, — апавядае Паламар пра дзеяньні агрэсара. — Яны прывезьлі пару скрыначак печыва. Людзі невядома колькі ня елі. Зразумела, што яны пацягнуцца да гэтай падачкі. І яны зьнялі на пяць хвілін прапагандысцкую карцінку (...) У людзей няма інтэрнэту, і ім актыўна расказваюць, што Запарожжа ўжо пад кантролем Расеі, што Адэса расейская. Акрамя таго, людзей сілком вывозяць на тэрыторыю Расеі. Да мяне зьвярнуўся афіцэр. Яго жонку і дзяцей забралі ў Растоўскую вобласьць. Яна толькі і пасьпела, што СМС напісаць. Ёсьць факты расстрэлаў вайскоўцаў і іх сямейнікаў на тэрыторыях, якія трапляюць пад акупацыю», — пералічвае «Каліна».
Таксама ён кажа, што акупанты вяжуць белыя павязкі на цывільных (белыя павязкі — адзін з адметных колераў акупацыйных войскаў), яны захопліваюць лякарні і бяруць пацыентаў у закладнікі, страляюць з праваслаўнага храма ў цэнтры гораду:
«Людзі хворыя, людзям патрэбен інсулін, лекі. Яны паміраюць ад голаду. Людзям няма чаго піць. Пра гэта трэба казаць! Міжнародныя гуманітарныя арганізацыі павінны прыехаць сюды і зафіксаваць гэта ўсё. Калі Пуцін захопіць, ён зробіць так, што сатрэ з памяці ўсё. Злачынная акцыя Пуціна у сувязі з бамбаваньнем Марыюпалю мае адну мэту — схаваць лічбы зьдзейсьненых імі злачынстваў.
Бо папраўдзе лічбы калясальныя. Калі мы чытаем, што ва Ўкраіне загінулі сто з чымсьці дзяцей... Зайдзіце сюды. Параскопвайце ўсе гэтыя магілы, разьбярыце ўсе завалы, і сьвет будзе ў жаху. Тут катастрофа! Трэба людзей хаваць. Хаваць іх няма змогі. Каго змаглі, таго закапалі. Каго не змаглі, дагэтуль ляжаць на вуліцы, пад заваламі, паміж сьценамі разбураных дамоў, замураваныя жыўцом у падвалах. Ці шмат у Марыюпалі братніх магілаў? Шмат».
У Марыюпалі няма мабільнай сувязі. Прадстаўнікі «Київстару» паставілі вышку. У цэнтры гораду, дзе хоць неяк лавіла сувязь ад гэтай вышкі, зьбіраліся людзі.
«Яны спрабавалі паслаць нейкую вестачку: жывыя ці не, хто памёр — у вонкавы сьвет. Пасьля гэтага туды пайшоў удар „Градамі“. Гэта злачынства. Але найбольшае злачынства — гэта калі пасьля гэтага туды прыехалі паліцыянты, валянтэры, вайскоўцы, людзі і дапамагалі разграбаць тое, што тыя нарабілі, праз 15 хвілін быў паўторны абстрэл. Вось у чым нахабства і цынізм. Яны ж не проста ўчыняюць злачынствы падчас вайны. Яны расстрэльвалі гараджан дзеля задавальненьня».
Марыюпаль мае будучыню, верыць Паламар. Ён кажа:
«Калі горад дэблякуюць, мы выганім ворага і адбудуем Марыюпаль. Ваяваць у такіх умовах, у якіх ваююць нашы хлопцы, і ня верыць немагчыма... Людзям патрэбная дапамога. Людзям патрэбная цішыня. І мір. Але расейцы ж сюды не дапускаюць нікога! Нікога, хто можа стаць сьведкам іх жудасных злачынстваў, зьняць на фота ці відэа наступствы разбурэньняў. Яны бяруць у закладнікі журналістаў. Яны іх б’юць. Навошта? Бо ўбачанае тут журналісты перададуць іншым. І іх злачынствы ўбачыць сьвет. Расея ня можа гэтага дапусьціць».
«Каліна» таксама зьвярнуўся да сьвету: «Пачніце дзейнічаць! Перастаньце ўжо заклікаць. Вазьміце прыклад з нашых вайскоўцаў. Закрытае неба выратавала б ня толькі Марыюпаль, а і ўсю Ўкраіну. Характару, мужнасьці, волі ў нашых вайскоўцаў дастаткова. Паверце».
З 1 сакавіка Марыюпаль у поўнай блякадзе. З таго часу ў ваколіцах ідуць няспынныя вулічныя баі, аднак узяць горад расейцам не ўдаецца.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.