Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Кожная гадзіна вайны ва Ўкраіне прыносіць 20 новых ахвяр. Галоўныя лічбы і факты першага месяца расейскага ўварваньня

Месяц вайны Расеі супраць Украіны
Месяц вайны Расеі супраць Украіны

Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну пачалося а 5-й раніцы 24 лютага. Вайна, на якую Лукашэнка адводзіў «3–4 дні», працягваецца ўжо больш за месяц. Свабода сабрала тое, што варта ведаць пра самы буйны збройны канфлікт у Эўропе з часоў Другой сусьветнай вайны.

Колькасьць ахвяр

460 чалавек за дзень, амаль 20 за кожную гадзіну. Столькі жыцьцяў у сярэднім забірае вайна на тэрыторыі Ўкраіны штодзень з 24 лютага. Усяго за першы месяц вайны загінула каля 13 тысяч чалавек. Дакладная лічба ахвяраў ваенных дзеяньняў на тэрыторыі Ўкраіны невядомая — ні Крэмль, ні афіцыйны Кіеў не публікуюць зьвестак пра свае страты. У гэтыя 13 тысяч уваходзяць прыкладна 7 000 загінулых салдат з расейскага боку (дадзеныя Пэнтагону і брытанскай выведкі), каля 5 000 загінулых украінскіх вайскоўцаў (зьвесткі Пэнтагону), а таксама прыкладна 1000 цывільных асобаў (інфармацыя ААН).

Колькасьць дзяцей, якія загінулі ва Ўкраіне

128. Такую колькасьць ахвяраў сярод непаўналетніх агучылі раніцай 24 сакавіка ў офісе Генэральнага пракурора Украіны. Яшчэ 172 дзяцей былі параненыя. Гэтая лічба можа быць большая. Улады Ўкраіны пакуль ня маюць поўнай інфармацыі аб ахвярах сярод мірнага насельніцтва Марыюпалю і Чарнігава, фактычна адрэзаных ад сувязі з Кіевам.

Колькасьць уцекачоў з Украіны

3,6 мільёна — столькі ўцекачоў выехалі з Украіны за месяц з пачатку вайны. Выехаць за мяжу з 24 лютага могуць толькі непаўналетнія і жанчыны, выезд мужчын прызыўнога ўзросту моцна абмежаваны. Каля 2,1 мільёна грамадзян Украіны выехалі ў Польшчу. Яшчэ 10 мільёнаў украінцаў, паводле ААН, перамясьціліся ўнутры краіны. Гэта самы маштабны міграцыйны крызіс у Эўропе пасьля заканчэньня Другой сусьветнай вайны.

Новая хваля эміграцыі зь Беларусі

16 сакавіка міністар унутраных спраў Грузіі Вахтанг Гамэлауры паведаміў, што з 24 лютага па 16 сакавіка ў Грузію прыехалі больш за 15 700 грамадзян Беларусі. Гэта ў 10 разоў больш, чым за той жа пэрыяд у папярэднія гады. Дакладная колькасьць грамадзян Беларусі, якія пасьля 24 лютага выехалі ў іншыя краіны, пакуль не вядомая. Амбасады некаторых краін ЭЗ прыпынілі выдачу турыстычных і іншых візаў, у Менску вялізная чарга на афармленьне апастылю. Паводле дадзеных сайту dev.by, у наступныя месяцы зь Беларусі могуць зьехаць да 55% ІТ-спэцыялістаў.

Дэвальвацыя беларускага рубля

За месяц, які прайшоў з пачатку вайны Расеі супраць Украіны, расейскі рубель абваліўся прыкладна на 80%. Беларускі за той жа час патаньнеў прыкладна на 35%. Банкаўскія ведамствы абедзьвюх краін уводзяць абмежаваньні на апэрацыі з валютамі. Паводле беларускага незалежнага эканаміста Дзьмітрыя Крука, курс беларускага рубля да даляра на канец 2022 году можа скласьці 6,3.

Як доўга трымаюць у аблозе Марыюпаль

27 дзён. Аблога Марыюпалю расейскімі войскамі пачалася на другі дзень вайны. За гэты час было арганізавана некалькі гуманітарных калідораў, якімі змаглі скарыстацца некалькі дзясяткаў тысяч чалавек. У Марыюпалі да 24 лютага 2022 году пражывалі больш за 430 тысяч чалавек. На 13 сакавіка, паводле гарадзкіх уладаў Марыюпалю, у горадзе за час расейскай аблогі і бамбаваньня жылых раёнаў загінулі больш за 2100 чалавек. Інфармацыі пра колькасьць ахвяр за месяц вайны няма. Паводле афіцыйных крыніц, падлічыць усіх ахвяр бамбаваньняў пакуль немагчыма.

У Другую сусьветную вайну Марыюпаль быў акупаваны на працягу двух гадоў. За гэты час у горадзе загінулі 10 тысяч чалавек зь мірнага насельніцтва.

Колькасьць грамадзян, што вярнуліся ва Ўкраіну

320 тысяч чалавек. Столькі грамадзян Украіны вярнуліся на радзіму пасьля пачатку баявых дзеяньняў. Пераважная большасьць зь іх — мужчыны, якія хочуць ваяваць на баку УСУ. Праз масавы ад’езд украінцаў у некаторых краінах ЭЗ узьніклі праблемы на рынку працы. Рабочых і кіроўцаў, якія павыяжджалі, пакуль няма кім замяніць.

Колькасьць выпушчаных па ўкраінскай тэрыторыі расейскіх ракет

Больш за 1080, каля 40 за дзень, амаль 2 ракеты кожную гадзіну. Такія лічбы 18 сакавіка агучылі ананімныя крыніцы ў Пэнтагоне. Расея абстрэльвае Ўкраіну ракетамі з самага першага дня вайны, для гэтага пераважна выкарыстоўваюцца сучасныя ракеты з комплексаў «Іскандэр», а таксама ракеты, якія выпускаюць з самалётаў. Паводле амэрыканскіх вайсковых дадзеных, больш за 70 ракет па Ўкраіне былі выпушчаныя з тэрыторыі Беларусі, пускі ажыцьцяўляюцца з ваколіц Лунінца, Мазыра, Калінкавічаў і Нароўлі.

Працэнт расейцаў, якія выступаюць за вайну ва Ўкраіне

71%. Столькі грамадзян Расеі падтрымліваюць вайну Расеі супраць Украіны і адчуваюць пры гэтым «такія пазытыўныя эмоцыі, як гонар, радасьць, павагу, давер і надзею». Пра гэта сьведчаць дадзеныя, апублікаваныя расейскай службай Радыё Свабода са спасылкай на групу незалежных сацыёлягаў. Апытаньні, праведзеныя недзяржаўным «Левада-цэнтрам» і дзяржаўным цэнтрам ВЦИОМ, паўтараюць гэтыя дадзеныя.

Паводле зьвестак брытанскага дасьледчага цэнтру Chatham House, за ўдзел беларускіх вайскоўцаў у вайне Расеі супраць Украіны выказаліся 3% апытаных жыхароў беларускіх гарадоў.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Тэмы гэтага артыкулу
XS
SM
MD
LG