Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Расейскі сацыёляг: Гэта чужая вайна для беларусаў


Ці магчымая сацыялёгія падчас вайны? Чым адрозьніваецца стаўленьне да вайны расейцаў і беларусаў? Як зьменіцца цяпер стаўленьне беларусаў да Расеі?

На гэтыя пытаньні Юрыя Дракахруста на канале Свабода Premium адказвае расейскі сацыёляг, суаўтар кнігі «Зразумець Беларусь. Запіскі вандроўных сацыёлягаў» Сяргей Барысаў.

Барысаў

Сяргей Барысаў
Сяргей Барысаў
  • Паколькі я знаходжуся ў Расеі, я часам вымушаны не называць ката катом. За гэта ў нас ужо прадугледжаныя турэмныя тэрміны. Таму прашу прабачэньня за тое, што буду называць рэчы ня тымі імёнамі, якія ім адпавядаюць.
  • Калі твая краіна робіць тое, што яна робіць, у многіх людзей разбураецца карціна сьвету. Зараз недарэчныя тэлефонныя апытаньні. Вы ня бачыце таго чалавека, зь якім вы размаўляеце. У вас уключаецца і пачуцьцё самазахаваньня, і пачуцьцё самавызначэньня.
  • У такі час у людзей зьяўляецца падзел «свае-чужыя». Тыя, хто не свае, — тыя ворагі. Гэта архаіка, гэта пад слоем цывілізацыі.
  • Ёсьць мэм — мая краіна ня мае рацыі, але гэта мая краіна. Ёсьць людзі, якія так лічаць. Маюць свае рацыю ці не, потым разьбярэмся. Праўда, жыцьцё паказвае, што ніякага «потым» ня будзе. Я б не сьпяшаўся называць людзей, якія так разважаюць, крыважэрнымі монстрамі.
  • У гэтай сытуацыі не выпадае спадзявацца, што нехта будзе падаваць аб’ектыўную інфармацыю. У галовах людзей каша. Чалавек можа на адно і тое ж пытаньне, проста крыху інакш сфармуляванае, даць супрацьлеглыя адказы.
  • Калі ЗША вялі вайну ў Віетнаме, у Амэрыцы быў масавы антываенны рух. Але тады ж, паводле сацыялягічных апытаньняў, там разьмеркаваньне думак было 50 на 50. Прыкладна палова амэрыканцаў не падтрымлівалі антываенны рух.
  • У Беларусі няма рудымэнтаў імпэрскай сьвядомасьці, якія прысутнічаюць у сьвядомасьці расейцаў. Стаўленьне беларусаў да агрэсіі, да сілавых спосабаў вырашэньня жыцьцёвых праблемаў — яно рознае ў расейцаў і беларусаў.
  • Беларусы разумеюць, што калі іх дзяржава, іх войска будзе наўпрост удзельнічаць у канфлікце, то гэта будзе мець вельмі сурʼёзныя наступствы.
  • Тут велізарная маральная праблема. Краіны, якія ўратавалі сьвет, губляюць свой маральны капітал. З гэтым і ў Расеі складана. А ў Беларусі тым болей.
  • У Расеі зараз галоўнае пытаньне, якое задаюць людзі, — навошта? Ніхто не разумее адказу на гэтае пытаньне.
  • У беларусаў вельмі абвостранае пачуцьцё кепскіх наступстваў і імкненьне іх пазьбегнуць. Беларуская памяркоўнасьць фармавалася стагодзьдзямі. Тут падзел праходзіць не зусім па лініі — пратэст ці ляяльнасьць уладзе. Шмат што будзе залежаць ад таго, ці будзе Беларусь «у адным акопе» з Расеяй у гэтай вайне.
  • Расея ўжо атрымала велізарныя рэпутацыйныя страты і будзе працягваць іх несьці. І гэта будзе адбівацца і на Беларусі. Асноўныя санкцыі цяпер накладзеныя і на Расею, і на Беларусь.
  • Калі Беларусь захавае свой голас, калі знойдзе магчымасьць дыстанцыявацца, тады ёсьць шанцы, што яна захаваецца.
  • Беларуская грамадзкая думка можа сказаць уладзе — гэта ня наша вайна. І ўкраінцы нам браты не таму, што ў нас добрыя адносіны з Расеяй. У нас асобныя адносіны з Украінай і з украінцамі. І мы ня хочам іх разбураць з прычыны адносінаў з трэцяй, хай і братэрскай краінай — Расеяй.
  • У сьвеце, акрамя міжнароднага права, ёсьць і права сілы. Гэта ня значыць, што таго, хто гэтым правам валодае, паважаюць. Але зь ім лічацца. На гэтым і пабудаваная лёгіка Крамля.
  • Ня выключана, што малая ў параўнаньні з Расеяй Беларусь скажа — трэба быць рэалістамі. Давайце мы перабудуемся пад сілу. Мы ўсе хочам, каб сьвет будаваўся на праве закону і дабра. Але мы бачым, што гэта не зусім так, а мо і зусім ня так.
  • Ранейшае стаўленьне беларусаў да Расеі, безумоўна, зьменіцца.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе па просьбе груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах абласьцей. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам.
  • Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб'екты, расейцы бамбяць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фотаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяр масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый у Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якія Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 3 верасьня ўкраінскі брыгадны генэрал Аляксандар Тарнаўскі заявіў, што Ўзброеныя сілы Ўкраіны прарвалі першую лінію абароны на запароскім кірунку, на якую расейцы выдаткавалі больш за ўсё рэсурсаў.
  • У канцы 2023 і на пачатку 2024 расейцы працягвалі масавыя абстрэлы ўкраінскіх гарадоў: Дніпры, Кіеве, Харкаве, Адэсе і іншых месцах дзясяткі людзей загінулі і атрымалі раненьні. Украінскі бок у адказ абстрэльваў расейскі Белгарад, некалькі чалавек загінулі. Узброеныя сілы дзьвюх краін рэгулярна атакуюць падкантрольныя адна адной тэрыторыі бесьпілётнікамі.
  • Агулам з пачатку 2024 году ўкраінскія дроны пашкодзілі 18 расейскіх НПЗ, што прывяло да скарачэньня вытворчасьці амаль на 14%. У сакавіку былі атакаваныя такія абʼекты, як Разанскі НПЗ «Раснафты» і завод «Лукойла» ў Кстове ў Ніжагародскай вобласьці. Абодва ўваходзяць у топ-10 найбуйнейшых НПЗ Расеі і забясьпечваюць бэнзінам Маскву.
  • Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG