Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юркойцеў суд. «Яны кралі нашы з вамі грошы»


Алесь Юркойць. Здымак Дзяніса Раманюка

Вядома, мытнік – ня самая шанаваная прафэсія. Не таму, што мытнік «шманае», а таму, як ён гэта робіць.

Пачатак ТУТ

Колькі сярод нас кантрабандыстаў? А стаўленьне як да кантрабандыстаў – да ўсіх. Гэта, ясная рэч, прыніжае. Таму і да мытнікаў стаўленьне – насьцярожанае.

Помню, Алесь Юркойць расказваў, як служыў на пасажырскіх цягніках і міжволі палохаў беларускіх апазыцыянэраў, што часьцяком езьдзяць у Вільню. Яны сядзяць, нешта сабе абмяркоўваюць, а тут на мяжы заходзіць мытнік і па-беларуску кажа: «Ну што, спадар Лябедзька, калі ўжо ўладу браць будзеце?». Апазыцыянэры пачынаюць перапалохана шаптаць адзін аднаму: «Гэта правакацыя, правакацыя. Нічога яму не адказвайце».

Словам, і для самога мытніка, калі гэта ветлівы адукаваны прафэсіянал, такія насьцярожаныя адносіны людзей ператвараюць ягоную працу ў нялёгкі хлеб.

Пагатоў цікава чытаць камэнтары пад гэтымі блогамі, прысьвечанымі суду над ашмянскімі мытнікамі, дзе адносіны да гэтай прафэсіі спакойныя.

праўнік:

«Такія масавыя працэсы над мытнікамі справа ня новая, яны пэрыядычна здараюцца і іх вельмі любяць адвакаты, бо ідуць яны доўга і пэўны час можна мець стабільны прыбытак. Мне толькі вось цікава, ці выклікаў бы гэты працэс такі рэзананс і цікавасьць аўтара допісу, калі б сярод абвінавачаных не было краязнаўцы? Хіба што не».

Маеце рацыю. Пішаш звычайна пра тое, што добра ведаеш. Я ведаю Юркойця як чалавека зь іншай опэры і саму тую опэру ведаю. Таму мне і цікава паглядзець з той опэры на гэтую, судовую. З аднаго боку, гэта ня погляд спэцыяліста, а зь іншага, як вядома, збоку бывае лепш відаць, у тым ліку і тое, чаго не відаць інсайдэру.

Калега Юркойця Цімафей: «З Сашам не працаваў… на розных былі пастах. Разам сьпявалі ў мастацкай самадзейнасьці на мытні… Добры хлопец. Ды і ўвогуле чарговая справа "для бабы Мані":) Барацьба з карупцыяй… маць яе…»

А вось яшчэ адзін знаёмец Алеся – Васіль: «Ведаю Алеся з 2008 году. Сярод мытнікаў відавочны "нефармал" – размаўляў на беларускай, падтрымліваў апазыцыю. Размаўляў зь ім на гэтую тэму, пытаўся, як працуецца, калі лічыцца там “белай варонай”? Адказваў, што на працы да яго з-за гэтага вельмі пільная ўвага. Але робіць працу ў рамках закона і нагоды да звальненьня не дапускае. Бываў у яго дома. Вельмі ўтульна і сьціпла. Маё меркаваньне – калі нешта і было супрацьзаконнае, то наўрад ці ён рабіў гэта асабіста ад сябе – да яго пэрсоны ўвага сапраўды была вялікая. Тыя, хто пры ўладзе ў Астравецкім раёне, Алеся паважалі. Хоць і апазыцыянэрам яго лічылі, але адэкватным. Верагодна, “загрэблі” Алеся ў рамках таго, што вырашылі паказальна пасадзіць усю зьмену».

Я б не назваў Юркойця апазыцыянэрам і ніколі ня чуў ад яго словаў надзеі, якія б ён зьвязваў з апазыцыяй. Ды і ўся яго асьветніцкая і культурніцкая дзейнасьць ня мела дачыненьня да палітыкі. Прычына тут ня столькі ў ягонай дзяржаўнай службе, колькі ў цьвярозай ацэнцы людзей. Калі чалавек на сваім месцы дасягае нейкіх пазытыўных вынікаў для людзей і краю, яго варта падтрымаць. Ня важна, чыноўнік гэта ці апазыцыянэр. Дадам, што з маіх назіраньняў у лазьні, напрыклад, большасьць чыноўнікаў становяцца апазыцыянэрамі. Не выключаю, што і тыя, хто арганізаваў справу мытнікаў і цяпер іх судзіць, таксама.

Шчыры дзякуй Кнуту і Дзеду, якія сочаць за працэсам і пастаянна камэнтуюць яго, даюць парады, удакладняюць тое, што я напісаў.

Шмат хто з камэнтатараў піша, што судовая сыстэма ў краіне – плоць ад плоці сыстэмы палітычнай.

хтосьці:

«Што, не цягнець чацьвёртая ўлада супраць трэцяй?! Бо ў краіне адна ўлада. Справа ня ў тым, што няма незалежнага суду ці судзьдзі, справа ў тым, што сам судзьдзя (суд) не абаронены нічым ад той адной улады і цалкам ад яе залежыць. Гэта сыстэма. Што было з тымі, хто супраць яе падымаўся. У лоб яе ня ўзяць, яе можна абысьці – так, як гару. Таму трэба шукаць людзей, якія ведаюць сыстэму і ў самой сыстэме. Толькі яны могуць хоць як дапамагчы».

Ветразь мысьліць больш радыкальна:

«Што да беларускае судовае сыстэмы і наогул выкарыстаньня законаў у залежнасьці ад настрою “государевых людей”, як ніколі, актуальны ў Беларусі покліч, адрасаваны ўкраінцамі сваім “слугам” — “банду гэць!” Зычу й малюся, каб найхутчэй ў Беларусі запанавала справядлівасьць ды Праўда. І пажаданьне Алесю мацавацца духам і ня губляць надзею. Праўда пераможа! Хуткага вызваленьня жадаю!»

Ня думаю, што ў Беларусі ёсьць хоць нейкія намёкі на рэвалюцыю. Ня думаю таксама, што дзяржаўны апарат у нас аж настолькі праедзены карупцыяй, як ва Ўкраіне. Хачу ў гэтым сэнсе заставацца наіўным рамантыкам і верыць, што само грамадзтва можа патроху зьмяняць сытуацыю зьнізу.

Але ёсьць у стужцы і іншыя галасы.

George: «В белмове нет матов и сьвядомый не может быть преступником. Железная логика, с которой не поспоришь».

У маіх тэкстах гаворка ідзе пра канкрэтнага чалавека, а не пра цнатлівасьць мовы ці беларускую сьвядомасьць.

апытаны:

«Усё вельмі прыгожа піша Дубавец. Толькі галоўнае старанна прыхоўвае: гэтыя людзі кралі нашы з вамі грошы, грошы, якія павінны былі ісці на школы, бальніцы, дарогі».

Гэтыя словы нагадалі мне эпізод з падарожжаў Зьмітра Бартосіка, дзе адна вясковая бабуля кажа яму: «Буду маліцца на Лукашэнку, бо ён дае мне грошы». У сэнсе, пэнсію.

Пра крадзёж у гэтай справе нават суд не гаворыць. Старанна прыхоўвае?:) Суд кажа, што гэтыя грошы плаціў літоўскі бізнэсовец за «бесьперашкодны пропуск» празь мяжу сваёй прадукцыі, якую вёз у Расею і Казахстан. Суд не гаворыць, што з машын ня бралася мыта (што і было б абкраданьнем беларускай дзяржавы). Дык якім бокам гэтыя грошы «нашы з вамі»? Чые яны насамрэч – гэта, на мой погляд, і мусілі высьветліць КДБ і суд. І пойдуць гэтыя грошы не на школы і бальніцы, а на амон, суды і новыя турмы. Трэба ж недзе утрымліваць гэтых новых паўсотні вязьняў і тых, хто іх утрымлівае.

Па свойму адказаў апытанаму Ulad: «Ня жыў тады, калі абвяшчалі людзей ворагам народу. Дзякуй Богу і маім бацькам за тое. Мо, Вы, “апытаны”, жылі? Тады ведаеце, ці чыталі, як бацька ці сябра раптам абвяшчаўся “ворагам народу”, які шпіёніў ці краў у сацыялістычнага грамадзтва, у нас з Вамі. А як дапытвалі і хто судзіў тых нашых бацькоў/сяброў? А тым сваякам і сябрам трэ' было абавязкова выказаць уласнае “піянерскае, камсамольскае, камуністычнае, сацыялістычнае” стаўленьне да гэнага “ворага”. Дык ці верыце Вы, “апытаны”, у праўдзівасьць таго сьледзтва і тых выракаў? Тое самае і цяпер: ці льга верыць сьледзтву і суду, калі сьведчаньне аднаго чалавека “браў хабар” важыць больш сьведчаньня іншага чалавека “не, ня браў хабар”, а іншых доказаў не здабыта? Тыя круцялі, хто закруцілі спагнаньне грошай ва ўласную кішэню, мусілі пэцкаць хабарам як мага болей калегаў-службоўцаў. А сьледчым і суду: чым болей запэцканых, тым гучней справа і велькшы трыюмф. А пра дарогі, школы і лякарні лепей ня ўзгадвайце, бо ёсьць сапраўды вінаватыя цівуны разам з Цмокам».

Спадар Біч зірнуў на справу глябальна: «Сп. Дубавец, якія высновы можна зрабіць з вашых разважаньняў для нашага народа, нашай краіны і цяперашняй сытуацыі ў краіне. Тое, што адбываецца у нас, яшчэ кантрасьней адбываецца ў Расеі. Пакуль мы будзем жыць у інфармацыйнай і культурнай прасторы Расеі, у нас зьмен ня будзе».

Ні я, ні вялікая колькасьць маіх знаёмых не жывем у расейскай інфармацыйнай прасторы, думаю, вы таксама. Таму ня трэба абагульняць і драматызаваць. Тут ёсьць выбар кіраўніцтва краіны і выбар чалавека. Ніхто не выбіраў для літоўцаў, напрыклад, у СССР літоўскую мову, песьню, традыцыі. Гэта рабілі самі людзі. І сёньняшнія беларусы, на мой погляд, вельмі падобныя ў гэтым на літоўцаў савецкіх часоў. Урэшце і пракуроры і судзьдзі і сьледчыя КДБ таксама робяць свой выбар.

Працяг ТУТ

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Ваша меркаваньне

Паказаць камэнтары

Яшчэ на гэтую тэму

XS
SM
MD
LG