Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Выразы на штодзень

пятніца 24 лістапад 2017

Архіў
кастрычнік лістапад сьнежань
лістапад 2017
пан аўт сер чац пят суб няд
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
На скрут галавы

Калі нехта ідзе на заведама бязглузды, неабачлівы ўчынак. Або надта хутка стартуе.

На скрут (або на злом) галавы​:

  • Калі ідуць на заведама бязглузды, неабачлівы ўчынак.

Немцы не такія дурні, каб на скрут галавы перці за імі ў гушчар (П. Місько)​.

Сынонімы: на зламаньне карку (кáрак — ‛задняя частка шыі’, на расейскую адным словам не перакладаецца)​; з наскоку​; ​проста з моста​.

  • Вельмі хутка, стрымгалоў (бегчы і пад.).​

Сынонімы: бяз духу, высалапіўшы язык, колькі духу, як дуж, як зь перуна, як жару ўхапіўшы.

Паходзіць, вядома ж, ад выразу скруціць галаву ‛загінуць, зьнявечыцца’.

Чытайма пра фразэмы:
Іван Лепешаў. Фразеалагічны слоўнік беларускай мовы. У 2-х т. — Менск, 1993.
Зьміцер Санько. Малы руска-беларускі слоўнік прыказак, прымавак і фразем. — Менск, 1991.
Е. Боярина, В. Сивчиков. 2000 русских и 2000 белорусских идиом, фразеологизмов и устойчивых словосочетаний. — Минск, 2006.

Гэта ня проста дуля з макам, а выштукаваная! Выраз уласнабеларускі.

Фіґа (хвіґа) на талерцы:

Выраз уласнабеларускі, суседзі падобнага ня маюць. Запісаў яшчэ Іван Насовіч у ХІХ стагодзьдзі, прычым у паўнейшым выглядзе:

Той жа кукіш (фіґа), ды на талерцы

Насовіч патлумачыў:

‘Кажуць, калі хто грубасьць, дакор і непрыемнасьці прыхоўвае формамі далікатнасьці’.

Кандрат Крапіва свой верш 1927 году пра крывадушную ветлівасьць так і назваў:

Узвышша. № 4. 1927
Узвышша. № 4. 1927

Фіґа (хвіґа) вымаўляецца з выбухным гукам ґ (g), слова лацінскага паходжаньня, пачатнае значэньне ‘плод Ficus carica L.’ Мігі (жэст) у форме трох пальцаў па-беларуску завуцца некалькімі сынонімамі: фіґа (хвіґа), дуля (цікава, што і тут першае значэньне слова — садовы плод, а менавіта невялікая выцягнутая груша, і радавод слова таксама лацінскі), кука, кукіш.

А выразы

фіґа/трасца з макам

дуля з маслам

гулá асмаленая

ня маюць сэмантычных нюансаў і азначаюць проста ‘нічога’.

Чытайма пра фразэмы:
Іван Лепешаў. Фразеалагічны слоўнік беларускай мовы. У 2-х т. — Менск, 1993.
Зьміцер Санько. Малы руска-беларускі слоўнік прыказак, прымавак і фразем. — Менск, 1991.
Е. Боярина, В. Сивчиков. 2000 русских и 2000 белорусских идиом, фразеологизмов и устойчивых словосочетаний. — Минск, 2006.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG