Захоп расейскіх танкераў Злучанымі Штатамі трымае ценявы флёт Масквы ў напружаньні

Нафтавы танкер раней вядомы як Bella 1, перайменаваны ў Marinera, цяпер захоплены Злучанымі Штатамі. Архіўнае фота

Захоп ЗША танкера пад расейскім сьцягам у Паўночнай Атлянтыцы рэзка павышае стаўкі ў марской блякадзе Вэнэсуэлы Вашынгтонам, разбураючы стратэгію Крамля па зьмене сьцягоў сваіх караблёў ценявога флёту для іх абароны, а таксама распальваючы напружанасьць у адносінах з Масквой.

Паводле зьвестак марской выведвальнай кампаніі Windward, з таго часу, як 10 сьнежня ЗША захапілі ў Карыбскім моры танкер ценявога флёту пад назвай Skipper, 21 судна бязь сьцягу прыняло расейскі сьцяг, піша міжнародны карэспандэнт Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода Рэй Фурлонг.

Пасьля гэтага прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп абвясьціў аб блякадзе санкцыйных нафтавых танкераў, якія ўяжджаюць і выяжджаюць з Вэнэсуэлы, што прывяло да захопу ЗША іншых суднаў.

Звычайна на борт судна пад сьцягам можна падняцца толькі з дазволу краіны, якая дала сьцяг, у той час як судна бязь сьцягу не карыстаецца такой прававой абаронай. Але, нягледзячы на папярэджаньні Масквы, верталёты берагавой аховы ЗША спусьціліся на Marinera, нядаўна перайменаваную з Bella-1, і ўзялі танкер пад свой кантроль.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: ЗША затрымалі каля Вэнэсуэлы танкер іранскага ценявога флёту

Расейскі сьцяг не дапамог

«Гэта індывідуальнае дзеяньне пагражае падарваць бясьпеку і прытулак, якія ў адваротным выпадку магла б стварыць рэгістрацыя або перарэгістрацыя ў Расеі», — заявіў 7 студзеня Джон Бэрджэс, старшы навуковы супрацоўнік Цэнтру міжнароднага права і кіраваньня пры Ўнівэрсітэце Тафтса.

«Марынэра» прыняла расейскі сьцяг толькі 30 сьнежня пасьля папярэдняй спробы амэрыканцаў высадкі на борт судна, калі яно набліжалася да вэнэсуэльскіх вод. Бэрджэс мяркуе, што гэта зрабіла статус «Марынеры» «неадназначным», што азначае, што нядаўна прыняты расейскі сьцяг, які экіпаж нават нанёс на корпус судна, не дапамог.

«Гэта была законная высадка зь некаторымі пытаньнямі, зьвязанымі зь ёй. Караблі не павінны мяняць сьцягі для зручнасьці. Павінна быць важкая прычына», — сказаў ён.

Вашынгтон, здаецца, прытрымліваўся падобнай пазыцыі.

«Судна было прызнана асобай без грамадзянства пасьля таго, як плавала пад чужым сьцягам», — заявіла журналістам прэс-сакратарка Белага дому Кэралайн Лівіт, адхіліўшы пратэсты расейскіх заканадаўцаў аб тым, што захоп нібыта быў «парушэньнем марскога права» або нават «пірацтвам».

Паводле ацэнак, памер ценявых флётаў, якія выкарыстоўваюцца Расеяй, Іранам і Вэнэсуэлай для абходу міжнародных санкцый, складае каля 1000 суднаў. Іх колькасьць павялічылася ў апошнія гады, паколькі тры краіны імкнуліся падтрымліваць продажы нафты, якія жыцьцёва важныя для іх дзяржаўных бюджэтаў.

Судны гэтыя часта старыя, у дрэнным стане і ня маюць страхоўкі. Сотні зь іх былі ўнесены ў чорны сьпіс Злучаных Штатаў, Эўрапейскага Зьвязу і іншых краін, што сур’ёзна абмяжоўвае іх здольнасьць функцыянаваць, але не спыняе яе цалкам.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: ЗША захапілі нафтавы танкер пад расейскім сьцягам у Атлянтычным акіяне

«Шаблён» для новых канфіскацый

Аналітыкі суднаходнай галіны ўжо заявілі, што дзеяньні ЗША супраць суднаў бязь сьцягу, а таксама нядаўнія ўдары ўкраінскіх бесьпілётнікаў па суднах, якія знаходзяцца пад санкцыямі ў Чорным моры, адзначылі новую эру больш жорсткіх дзеяньняў супраць ценявога флёту.

Канфіскацыя «Марынэры» ўздымае сытуацыю на новы ўзровень.

«Амэрыканскія рэгулятары сочаць за сытуацыяй. Верагодныя новыя канфіскацыі», — сказала Мішэль Бокман, старшы аналітык марской выведкі Windward, падчас вэбінару 7 студзеня.

Бокман дадала, што дзеяньні па «Марынэры» сталі «шаблёнам» для краін Балтыйскага мора, якія сутыкнуліся з «пагрозай, якую ценявы флёт уяўляе для бясьпекі на моры, марской бясьпекі і навакольнага асяродзьдзя, асабліва тых, што знаходзяцца пад ілжывым сьцягам. ЗША паказалі, што можна перашкаджаць, канфіскаваць і змагацца з танкерамі».

Таксама варта адзначыць, што ў выпадку з «Марынэрай» Злучаныя Штаты дзейнічалі не ў адзіночку. Міністэрства абароны Вялікабрытаніі заявіла, што ВПС краіны забясьпечылі дадатковае назіраньне і дазапраўку ВМС у падтрымку апэрацыі ЗША.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: ЗША затрымалі яшчэ адзін карабель ценевага флёту Расеі

Дыпляматычныя і іншыя наступствы

Міністар абароны Вялікай Брытаніі Джон Хілі заявіў, што амэрыканскім войскам было дазволена выкарыстоўваць свае базы ў Вялікабрытаніі для місіі, дадаўшы, што гэта апраўдана міжнародным правам, паколькі «Марынэра» зьяўляецца часткай «расейска-іранскай восі абыходу санкцый, якая падсілкоўвае тэрарызм, канфлікты і пакуты ад Блізкага Ўсходу да Ўкраіны».

У заяве ня толькі прапануецца іншая юрыдычная справа. Яна таксама зьвяртае ўвагу на складаны геапалітычны фон захопу судна.

Вашынгтон правёў месяцы ў перамовах з Расеяй, Украінай і эўрапейскімі краінамі аб спыненьні вайны ва Ўкраіне. Апошнія праекты ўключаюць гарантыі бясьпекі Кіеву, якія ўжо былі непрымальнымі для Масквы.

Гэтыя падзеі ўяўляюць сабой чарговы ўдар па прэстыжы Масквы пасьля рэйду ЗША, які завяршыўся затрыманьнем ключавога саюзьніка Крамля, цяпер зрынутага лідэра Вэнэсуэлы Нікаляса Мадура.

Пакуль незразумела, колькі расейскіх чальцоў экіпажу знаходзілася на борце «Марынэры». Міністэрства замежных спраў Расеі запатрабавала ад Злучаных Штатаў забясьпечыць «гуманнае і належнае абыходжаньне з расейскімі грамадзянамі на борце «Марынеры», заклікаючы да выкананьня іх правоў і інтарэсаў. У ім дадаецца, што Злучаныя Штаты не павінны перашкаджаць іх хутчэйшаму вяртаньню ў Расею.

Аднак Вашынгтон выказаў меркаваньне, што маракоў будуць судзіць у Злучаных Штатах, што стане дадатковай крыніцай напружанасьці ў бліжэйшыя дні.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: СМІ пра атакі на нафтавыя танкеры «ценевага флёту» Расеі: гэта апэрацыя ўкраінскіх спэцслужбаў
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: ВМС Эстоніі затрымалі расейскі карабель. У краіне сьцьвярджаюць, што ён належыць «ценеваму флёту»