Прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што Іран мае адзіны «апошні шанец» заключыць пагадненьне, каб спыніць пяцімесячную вайну, інакш краіне пагражае «абезгалоўліваньне».
«Я мяркую, што мы, магчыма, нешта атрымаем, але я хачу даць ім апошні шанец перад сьцінаньнем галавы», — працытавала Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода Дональда Трампа пасьля яго размовы з журналістамі ў Авальным кабінэце 3 жніўня.
У выходныя Дональд Трамп заявіў, што адмовіўся ад плянаванага маштабнага ўдару па Іране пасьля таго, як Тэгеран і шэраг краін Блізкага Ўсходу папрасілі даць час, каб дасягнуць пагадненьня.
Раней, 3 жніўня, Іран заявіў, што не вядзе перамоваў са Злучанымі Штатамі. У адказ Трамп назваў кіраўніцтва Ірану «неймаверна двудушным».
Адказваючы на пытаньне аб стане перамоваў, Трамп сказаў, што «яны працягваюцца проста цяпер» і дадаў, што абодва бакі размаўляюць на запыт Ірану і хаўрусьнікаў ЗША ў Пэрсыдзкай затоцы, у тым ліку Саудаўскай Арабіі, Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў і Катару.
«Гэта апошні шанец для іх падпісаць добры дакумэнт», — сказаў Дональд Трамп.
Часовае мірнае пагадненьне, дасягнутае Вашынгтонам і Тэгеранам, правалілася ў сярэдзіне ліпеня, усяго празь некалькі тыдняў пасьля падпісаньня.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Трамп заявіў, што скасаваў удар па ІранеУ Армускай пратоцы пад абстрэл трапіў грузавы карабель
У Цэнтры морскіх гандлёвых апэрацыяў Вялікай Брытаніі (UKMTO) паведамілі, што ў Армускай пратоцы ля ўзьбярэжжа Аману ў выніку пацэльваньня «невядомага снараду» пашкоджаны грузавы вадаплаў.
Інцыдэнт адбыўся а 22:00 трэцяга жніўня.
Што папярэднічала
Адміністрацыя Трампа разглядала магчымасьць новых удараў па энэргетычнай інфраструктуры Ірану. Паводле ізраільскага 12-га тэлеканалу, Армію абароны Ізраілю прывялі ў стан павышанай баявой гатоўнасьці ў чаканьні магчымай сумеснай апэрацыі.
Падставай для абмеркаваньня новай вайсковай апэрацыі сталі напады на караблі ў Армускай пратоцы і атакі на амэрыканскія сілы ў рэгіёне.
Іран раней папярэджваў, што адкажа на магчымыя ўдары ЗША або Ізраілю. Блізкае да Найвышэйшай рады нацыянальнай бясьпекі Ірану агенцтва Nournews заяўляла, што ў выпадку такіх удараў магчымымі цэлямі могуць стаць нафтавыя абʼекты Саудаўскай Арабіі і ААЭ, а таксама газавая інфраструктура Катару і Ізраілю.
Аналітычная кампанія HFI Research адзначыла, што гэта быў ужо пяты выпадак, калі Трамп адклаў або скасаваў раней анансаваныя ўдары па Іране. На думку аналітыкаў, Тэгеран улічвае гэтую асаблівасьць амэрыканскай палітыкі ў перамовах.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Як зьвязаныя войны ва Ўкраіне і Іране. Аналіз СвабодыЗША і Саудаўская Арабія нанесьлі ўдары па зьвязаных з Іранам аб’ектах у ІракуІран заявіў аб спыненьні атак на саюзьнікаў Вашынгтону, бо ЗША прыпыняюць бамбаваньніВайна з Іранам абышлася ЗША ўжо ў 37,5 мільярда даляраўВайсковая апэрацыя ЗША і Ізраілю супраць Ірану
28 лютага Дональд Трамп аб’явіў аб пачатку супольнай з Ізраілем маштабнай ваеннай апэрацыі супраць рэжыму ў Іране. Патрэбу ў апэрацыі зьвязалі з правалам перамоваў аб іранскай ядзернай праграме.
Аятала Алі Хамэнэі й іншыя прадстаўнікі найвышэйшага іранскага кіраўніцтва былі забітыя. Прэзыдэнт Ірану Масуд Пэзэшкіян назваў забойства Хамэнэі страшным злачынствам і паабяцаў адпомсьціць. Іран пачаў апэрацыю ў адказ і нанёс удары па амэрыканскіх аб’ектах на Блізкім Усходзе.
Масква наўпрост асудзіла агрэсію Ізраілю і ЗША супраць Ірану. Улады Беларусі адрэагавалі стрымана. Лукашэнка ў першыя два дні пасьля гібелі Хамэнэі не сказаў ані слова, а МЗС Беларусі 28 лютага двойчы выступіў з заявамі. У адной прагучала заклапочанасьць абвастрэньнем канфлікту вакол Ірану. У другой заяве атака на Іран асуджаецца, але Ізраіль і ЗША не названыя, акцэнт робіцца на гуманітарным аспэкце.
Беларуская дзяржаўная авіякампанія «Белавія» празь небясьпеку ўзаемных абстрэлаў на Блізкім Усходзе скасавала шэраг рэйсаў і 2 сакавіка накіравала эвакуацыйны самалёт зь Менску ў Доху, каб забраць беларускіх турыстаў, што апынуліся ў Катары, які таксама абстрэльваў Іран.
Паводле іранскага таварыства Чырвонага Паўмесяца, у Іране загінулі больш за 200 чалавек, параненыя больш за 700. Паводле іранскага інфармацыйнага агенцтва IRNA, 118 чалавек сярод загінулых — школьнікі.
Афіцыйныя асобы Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў заявілі пра трох загінулых і 58 параненых у краіне з пачатку іранскіх атак на рэгіён Пэрсыдзкай затокі, якія сталі адказам на ваенныя апэрацыі ЗША і Ізраілю.
У выніку іранскага ракетнага ўдару па горадзе Бэйт-Шэмэш у Ізраілі, што за 40 км ад Ерусаліму, як мінімум 9 чалавек загінулі і 28 атрымалі раненьні. З пачатку новага абвастрэньня па тэрыторыі Ізраілю рэгулярна б’юць ракетамі.
2 сакавіка да баявых дзеяньняў у рэгіёне далучылася праіранская ісламісцкая групоўка «Хэзбала», якая пачала з тэрыторыі Лібану абстрэльваць Ізраіль.
У наступныя дні іранскія войскі працягвалі наносіць удары па Саудаўскай Арабіі, Бахрэйне, ААЭ, Кувэйце за іх супрацу з амэрыканцамі па разьмешчаных там амэрыканскіх актывах, а таксама па гатэлях і іншых аб’ектах. ЗША і Ізраіль працягнулі ўдары па вайсковых аб’ектах Ірану.
8 сакавіка іранская Асамблея экспэртаў абрала Муджтабу Хамэнэі новым кіраўніком краіны. Гэта 56-гадовы сын забітага паветранай атакай Алі Хамэнэі. Жонка Муджтабы Хамэнэі, Захра Хадад Адэль, таксама загінула падчас таго ж амэрыканска-ізраільскага ўдару, у якім быў забіты яе цесьць — найвышэйшы кіраўнік (рахбар) Ірану.
8 красавіка ўступіла ў сілу замірэньне, але ў рэгіёне Пэрсыдзкай затокі працягваюцца спарадычныя выпадкі гвалту, у тым ліку напады на караблі з боку тэгеранскіх сілаў, як і ўдары ЗША па Іране. Пазьней замірэньне некалькі разоў працягвалі, але штораз парушалі. Адносны спакой наступіў у чэрвені 2026 году, але 25 чэрвеня іранскія сілы атакавалі некалькі караблёў у Армускай пратоцы, якія эвакуавалі зь небясьпечнай зоны.