ЗША і Іран падпісалі дамову, накіраваную на спыненьне вайны. Армускую пратоку разблякавалі

Дональд Трамп у Францыі на саміце G7 17 чэрвеня 2026 году

Прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп і прэзыдэнт Ірану Масуд Пэзэшкіян падпісалі дамову, накіраваную на спыненьне трохмесячнай вайны на Блізкім Усходзе.

Як паведаміла Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, абодва бакі пацьвердзілі факт падпісаньня.

«Я падпісаў яе ў Вэрсалі», — сказаў Дональд Трамп, які разам зь іншымі лідэрамі G7 (краін «Групы сямёх») удзельнічаў у саміце ў Францыі. Пазьней Белы дом пацьвердзіў падпісаньне дамовы.

Прэсавы сакратар Міністэрства замежных справаў Ірану Эсмаіль Багаі, якога цытуе дзяржаўнае інфармацыйнае агенцтва IRNA, заявіў, што дакумэнт «быў замацаваны подпісамі прэзыдэнтаў».

Прэзыдэнт Ірану Масуд Пэзэшкіян дэманструе падпісаную дамову

Прэм’ер-міністар Пакістану Шахбаз Шарыф, які быў ключавым пасярэднікам у перамовах, напісаў у сацыяльных сетках, што пагадненьне «набывае сілу неадкладна».

«У якасьці першага кроку Ісламская Рэспубліка Іран неадкладна адкрые Армускую пратоку, а Злучаныя Штаты Амэрыкі неадкладна здымуць морскую блякаду», — сказаў Шарыф.

Афіцыйная цырымонія падпісаньня мэмарандуму аб узаемаразуменьні паміж ЗША і Іранам мела адбыцца ў Жэнэве (Швайцарыя) 19 чэрвеня. Аб падпісаньні рамкавага пагадненьня ў электронным выглядзе абвясьцілі 15 чэрвеня. Іран заявіў, што асабовая цырымонія падпісаньня мэмарандуму больш не патрэбная. Але Шарыф сказаў, што 19 чэрвеня яна адбудзецца ў Швайцарыі і пачнуцца тэхнічныя перамовы.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

ЗША і Іран падпісалі рамкавае пагадненьне перад афіцыйнай цырымоніяй. Сталі вядомыя яго дэталі

Мэмарандум з 14 пунктаў, які служыць толькі часовай дамовай, заклікае да спыненьня баявых дзеяньняў на ўсіх франтах, у тым ліку ў Ліване, адкрыцьця Армускай пратокі для камэрцыйнай навігацыі і зьняцьця Злучанымі Штатамі морскай блякады з Ірану, паведамілі журналістам 17 чэрвеня амэрыканскія службоўцы.

Пасьля падпісаньня абодва бакі абавязаліся за 60 дзён дасягнуць канчатковага ўрэгуляваньня, што ўключае абмежаваньне ядзернай праграмы Ірану і зьняцьце санкцыяў ЗША з Ісламскай Рэспублікі, заявілі амэрыканскія службоўцы.

«У істоце гэта пагадненьне, якое дазваляе нам неадкладна адкрыць Армускую пратоку, абавязвае іранцаў зьнішчыць свой ядзерны арсэнал, а потым дае нам шанец», — сказаў адзін з высокапастаўленых амэрыканскіх службоўцаў.

Трамп раней заяўляў, што гатовы «бамбіць» Іран, калі той парушыць дамоўленасьці.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Прэм’ер Пакістану і прэзыдэнт ЗША абвясьцілі пра мірную дамову з Іранам

Вайсковая апэрацыя ЗША і Ізраілю супраць Ірану

28 лютага Дональд Трамп аб’явіў аб пачатку супольнай з Ізраілем маштабнай ваеннай апэрацыі супраць рэжыму ў Іране. Патрэбу ў апэрацыі зьвязалі з правалам перамоваў аб іранскай ядзернай праграме.

Аятала Алі Хамэнэі й іншыя прадстаўнікі найвышэйшага іранскага кіраўніцтва былі забітыя. Прэзыдэнт Ірану Масуд Пэзэшкіян назваў забойства Хамэнэі страшным злачынствам і паабяцаў адпомсьціць. Іран пачаў апэрацыю ў адказ і нанёс удары па амэрыканскіх аб’ектах на Блізкім Усходзе.

Масква наўпрост асудзіла агрэсію Ізраілю і ЗША супраць Ірану. Улады Беларусі адрэагавалі стрымана. Лукашэнка ў першыя два дні пасьля гібелі Хамэнэі не сказаў ані слова, а МЗС Беларусі 28 лютага двойчы выступіў з заявамі. У адной прагучала заклапочанасьць абвастрэньнем канфлікту вакол Ірану. У другой заяве атака на Іран асуджаецца, але Ізраіль і ЗША не названыя, акцэнт робіцца на гуманітарным аспэкце.

Беларуская дзяржаўная авіякампанія «Белавія» празь небясьпеку ўзаемных абстрэлаў на Блізкім Усходзе скасавала шэраг рэйсаў і 2 сакавіка накіравала эвакуацыйны самалёт зь Менску ў Доху, каб забраць беларускіх турыстаў, што апынуліся ў Катары, які таксама абстрэльваў Іран.

Паводле іранскага таварыства Чырвонага Паўмесяца, у Іране загінулі больш за 200 чалавек, параненыя больш за 700. Паводле іранскага інфармацыйнага агенцтва IRNA, 118 чалавек сярод загінулых — школьнікі.

Афіцыйныя асобы Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў заявілі пра трох загінулых і 58 параненых у краіне з пачатку іранскіх атак на рэгіён Пэрсыдзкай затокі, якія сталі адказам на ваенныя апэрацыі ЗША і Ізраілю.

У выніку іранскага ракетнага ўдару па горадзе Бэйт-Шэмэш у Ізраілі, што за 40 км ад Ерусаліму, як мінімум 9 чалавек загінулі і 28 атрымалі раненьні. З пачатку новага абвастрэньня па тэрыторыі Ізраілю рэгулярна б’юць ракетамі.

2 сакавіка да баявых дзеяньняў у рэгіёне далучылася праіранская ісламісцкая групоўка «Хэзбала», якая пачала з тэрыторыі Лібану абстрэльваць Ізраіль.

У наступныя дні іранскія войскі працягвалі наносіць удары па Саудаўскай Арабіі, Бахрэйне, ААЭ, Кувэйце за іх супрацу з амэрыканцамі па разьмешчаных там амэрыканскіх актывах, а таксама па гатэлях і іншых аб’ектах. ЗША і Ізраіль працягнулі ўдары па вайсковых аб’ектах Ірану.

8 сакавіка іранская Асамблея экспэртаў абрала Муджтабу Хамэнэі новым кіраўніком краіны. Гэта 56-гадовы сын забітага паветранай атакай Алі Хамэнэі. Жонка Муджтабы Хамэнэі, Захра Хадад Адэль, таксама загінула падчас таго ж амэрыканска-ізраільскага ўдару, у якім быў забіты яе цесьць — найвышэйшы кіраўнік (рахбар) Ірану.