«Адключыць ад SWIFT»; «Беларусь спрыяла нападу». Міжнародная рэакцыя на расейскі напад на Ўкраіну

Навіны на тэлеэкранах у Ганконгу, раніца 24 студзеня

А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе па просьбе груповак «ДНР» і «ЛНР».

Генэральны сакратар ААН: Наступствы такой вайны немагчыма прадказаць

Генэральны сакратар ААН Антонію Гутэрыш асудзіў дзеяньні Расеі, заклікаўшы Пуціна «вярнуць вашыя войскі назад у Расею».

«У імя чалавечнасьці, не дазвольце пачацца вайне ў Эўропе, якая можа быць найгоршай вайной ад пачатку стагодзьдзя, з наступствамі ня толькі разбуральнымі, ня толькі трагічнымі для Расейскай Фэдэрацыі, але і з уплывам, які нават немагчыма прадказаць».

NATO асуджае Расею і Беларусь у сувязі з нападам на Ўкраіну

«Мы асуджаем самым рашучым чынам жахлівы напад Расеі на Ўкраіну, які зьяўляецца цалкам неапраўданым і несправакаваным. Нашыя думкі з усімі забітымі і параненымі, і з народам Украіны. Мы таксама асуджаем Беларусь за спрыяньне гэтаму нападу», — гаворыцца ў заяве Паўночнаатлянтычнай рады.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

NATO асуджае Расею і Беларусь у сувязі з нападам на Ўкраіну

Прэзыдэнт ЗША: «Малітвы ўсяго сьвету сёньня з народам Украіны. Сьвет закліча Расею да адказу»

Прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн выступіў з экстраным зваротам у сувязі з вайной Расеі супраць Украіны.

«Малітвы ўсяго сьвету сёньня з народам Украіны, які пакутуе ад несправакаванага і неапраўданага нападу расейскіх узброеных сіл. Прэзыдэнт Пуцін выбраў наўмысную вайну, якая прынясе катастрафічныя чалавечыя ахвяры і пакуты. Толькі Расея нясе адказнасьць за сьмерць і разбурэньні, якія прынясе гэты напад, і Злучаныя Штаты, іх саюзьнікі і партнэры адкажуць адзіным і рашучым чынам. Сьвет закліча Расею да адказу».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Джо Байдэн: «Малітвы ўсяго сьвету сёньня з народам Украіны. Сьвет закліча Расею да адказу»

Кіраўніца Эўракамісіі: «Мы рашуча асуджаем неабгрунтаваны напад Расеі на Украіну»

«Мы рашуча асуджаем неабгрунтаваны напад Расеі на Украіну. У гэтыя змрочныя гадзіны нашы думкі з Украінай і нявіннымі жанчынамі, мужчынамі і дзецьмі, якія сутыкаюцца зь нічым не справакаваным нападам і баяцца за сваё жыцьцё. Мы прыцягнем Крэмль да адказнасьці», — напісала кіраўніца Эўрапейскай камісіі Урсуля фон дэр Ляен на сваёй афіцыйнай старонцы ў Twitter.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Кіраўніца Эўракамісіі: «Мы рашуча асуджаем неабгрунтаваны напад Расеі на Украіну»

Прэзыдэнт Літвы падпісаў дэкрэт аб увядзеньні надзвычайнага становішча ў краіне

Прэзыдэнт Літвы Гітанас Наўседа падпісаў дэкрэт аб увядзеньні надзвычайнага становішча ў краіне ў сувязі з уварваньнем расейскіх войскаў ва Ўкраіну і папрасіў парлямэнт зацьвердзіць яго.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Прэзыдэнт Літвы падпісаў дэкрэт аб увядзеньні надзвычайнага становішча ў краіне ў сувязі з уварваньнем Расеі ва Ўкраіну

Канцлер Нямеччыны Шольц выказаў «поўную салідарнасьць» з Украінай

Канцлер Нямеччыны Оляф Шольц у тэлефоннай размове запэўніў прэзыдэнта Ўкраіны Ўладзіміра Зялнескага ў «поўнай салідарнасьці Нямеччыны ў цяжкі час», — паведамляе DW са спасылкай на прэс-сакратара нямецкага ўраду Штэфэна Гэбэштрайта.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Расея напала на Ўкраіну, Лукашэнка падтрымаў агрэсію. Хроніка баявых дзеяньняў і сусьветная рэакцыя 24 лютага

Прэзыдэнт Чэхіі Зэман заклікаў адключыць Расею ад SWIFT

Прэзыдэнт Чэхіі Мілаш Зэман выступіў з экстраным зваротам да грамадзян краіны ў сувязі з расейскім уварваньнем ва Ўкраіну. Зэман рэзка асудзіў расейскую агрэсію, выказаў падтрымку Ўкраіне і заклікаў да вельмі жорсткіх санкцый супраць Крамля — у прыватнасьці, адключэньня Расеі ад міжнароднай сыстэмы фінансавай камунікацыі SWIFT.

Эўрапейскія лідэры асудзілі дзеяньні Расеі

Прэзыдэнт Францыі Эманюэль Макрон асудзіў напад Расеі на Ўкраіну, паабяцаўшы, што Францыя будзе працаваць разам з саюзьнікамі, каб спыніць вайну. «Расея павінна неадкладна скончыць сваю ваенную апэрацыю», — напісаў Макрон на сваёй старонцы ў Твітэры.

Прэм’ер-міністар Вялікай Брытаніі Борыс Джонсан, якога цытуе BBC, заявіў, што ён з абурэньнем успрыняў «неабгрунтаваны напад» Расеі і што Брытанія «адкажа рашуча».

Прэмʼер-міністар Італіі Марыё Драгі назваў дзеяньні Расеі «неапраўданымі і неапраўдальнымі». «Мы працуем з саюзьнікамі па NATO, каб неадкладна адказаць, з адзінствам і рашучасьцю».

Прэмʼер-міністар Гішпаніі Пэдра Санчас асудзіў дзеяньні Расеі і дадаў, што ягоная краіна ў кантакце з саюзьнікамі на NATO, каб скаардынаваць адказ.

Міністар замежных спраў Чэхіі Ян Ліпаўскі назваў напад Расеі на Ўкраіну «барбарскім актам агрэсіі» і дадаў, што ягоная краіна дасьць адказ разам з саюзьнікамі. «Рашэньне Крамля пачаць цалкам несправакаваны напад непрымальнае і пярэчыць міжнароднаму праву», — напісаў ён на сваёй старонцы ў Твітэры.

Тым часам прэсавы сакратар ураду Польшчы Пётр Мюлер заявіў, што прыйшоў «час узмацніць усходні флянг NATO» і дадаў: «Мы чакаем, што такія рашэньні будуць прынятыя».

Акрамя эўрапейскіх лідэраў і прэзыдэнта ЗША, з асуджэньнем расейскага нападу на Ўкраіну выступілі прэм'ер-міністры Канады і Аўстраліі Джастын Трудо і Скот Морысан.

Напад Расеі на Ўкраіну

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.