Выступаючы на саміце NATO ў Анкары (Турэччына), Трамп назваў іранскае кіраўніцтва «ашуканцамі». Трамп выступіў пасьля таго, як у Бахрэйне і Кувэйце загучалі сырэны. Улады гэтых краінаў заявілі, што сутыкнуліся з варожымі ўдарамі, піша Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода.
Трамп дадаў, што пакідае на разгляд амэрыканскіх перамоўнікаў пытаньне аб працягу мірных перамоваў.
Злучаныя Штаты пачалі новую сэрыю вайсковых удараў супраць Ірану і вярнулі санкцыі на продаж іранскай нафты, абвінаваціўшы Тэгеран у атаках на камэрцыйную навігацыю ў Армускай пратоцы, якія паставілі пад пагрозу спыненьне агню.
Гэтыя два крокі азначаюць самы сур’ёзны крызіс з таго часу, як Злучаныя Штаты і Іран падпісалі ў мінулым месяцы 60-дзённы мэмарандум аб узаемаразуменьні, накіраваны на спыненьне ваенных дзеяньняў і аднаўленьне аднаго з найважнейшых морскіх шляхоў у сьвеце.
Цяпер Трамп заявіў, што ўгода мёртвая.
«Я лічу, што ўсё скончана. Я больш не хачу мець зь імі справу. Яны падонкі, — сказаў Трамп. — Гэта хворыя людзі. Імі кіруюць хворыя людзі. Гэта жорсткія, буяныя людзі, і калі б у іх была ядзерная зброя, яны б яе выкарысталі. Наколькі я разумею, усё скончана».
Трамп дадаў, што перамовы з Іранам могуць працягвацца, але дадаў:
«На мой погляд, гэта проста марнаваньне часу на іх. Яны хлусы».
Раней у Корпусе вартавых ісламскай рэвалюцыі Ірану (КВІР) заявілі, што ў адказ на апошнія ваенныя ўдары ЗША па Іране атакавалі амэрыканскія вайсковыя аб’екты ў Бахрэйне і Кувэйце.
Іранскія СМІ паведамілі пра некалькі выбухаў на поўдні Ірану, у тым ліку на востраве Кешм, у горадзе Сырык і каля стратэгічнага порту Бандар-Абас.
Амэрыканскія вайскоўцы заявілі, што іх ўдары былі простым адказам на іранскія атакі трох камэрцыйных караблёў, якія праходзілі праз Армускую пратоку, у тым ліку катарскі танкер для звадкаванага прыроднага газу.
Адначасова з ваеннымі ўдарамі Міністэрства фінансаў ЗША адклікала свой дазвол на продаж іранскай нафты, аднавіўшы санкцыі, прыпыненыя паводле мэмарандуму аб узаемаразуменьні, падпісанага ў мінулым месяцы.
Іран абвінавачвае ЗША ў парушэньні пагадненьня
Тэгеран з свайго боку абвінаваціў Злучаныя Штаты ў неаднаразовым парушэньні рэжыму спыненьня агню.
Міністэрства замежных справаў Ірану заявіла, што адкліканьне прыпыненьня санкцыяў на продаж іранскай нафты парушае пункт 10 «Ісламабадзкага пагадненьня» (як яго называе Іран), падпісанага 18 чэрвеня.
У рэзкай заяве міністэрства заявіла, што за апошнія тры тыдні Злучаныя Штаты ўчынілі «як нязначныя, так і сурʼёзныя парушэньні» пагадненьня.
МЗС папярэдзіла, што Іран «прыме ўсе захады, якія ўважае патрэбнымі для абароны сваіх нацыянальных інтарэсаў і бясьпекі», і ўсклала на Вашынгтон адказнасьць за «наступствы гэтага парушэньня абавязаньняў».
Іран надалей сьцьвярджае, што мэмарандум надаў Тэгерану, у паразуменьні з Аманам, асноўную адказнасьць за аднаўленьне і кантраляваньне навігацыі праз Армускую пратоку.
Аналітыкі кажуць, што аднаўленьне санкцыяў павялічвае ціск на Тэгеран, але таксама нясе рызыку падарваньня дыпляматычнага грунту для завяршэньня перамоваў.
