Лінкі ўнівэрсальнага доступу

7 справаў Алеся Юркойця, якія зьмянілі беларускі краявід


Алесь Юркойць

Сёньня суд у Менску пакараў 7 гадамі зьняволеньня беларускага асьветніка і работніка Ашмянскай мытні Алеся Юркойця. Тыя, хто чуў пра Алеся ўпершыню, пытаюцца, а чым ён такі вядомы?

Стварыў таварыства «Вільняр»

На Астравеччыне гэта была адзіная нефармальная краязнаўчая суполка, якая вывучала і пашырала веды пра свой родны край. Назву можна чытаць як «жыхар гістарычнай Віленшчыны», а можна як спалучэньне скаротаў дзьвюх назваў адной ракі — Віліі па-беларуску і Нярыс па-літоўску.

Алесь Юркойць. Здымак Дзяніса Раманюка
Алесь Юркойць. Здымак Дзяніса Раманюка

Адшукаў 20-ы пункт Дугі Струвэ

Геадэзічная Дуга Струвэ пачынаецца каля нарвэскага мыса Норд-Кап і сканчаецца каля вёскі Старая Някрасаўка недалёка ад Дунаю. Яна праходзіць па тэрыторыі дзесяці краінаў, у тым ліку Беларусі. 34 з 258 трыангуляцыйных пунктаў, месцазнаходжаньне якіх вядомае, уключаныя ў Сьпіс абʼектаў усясьветнае спадчыны. На тэрыторыі сучаснай Беларусі знаходзіцца 31 пункт. У 2001 годзе Дзяржкамітэт зямельных рэсурсаў, геадэзіі і картаграфіі даручыў РУП «Белаэракасмагеадэзія» адшукаць і дасьледаваць пункты Дугі Струвэ на тэрыторыі Беларусі. Усяго такіх пунктаў знайшлі 19. Варнянскі краязнаўца Алесь Юркойць знайшоў дваццаты — самы паўночны ў краіне.

Правёў пленэр скульптараў

Аднойчы ўлетку Алесь Юркойць сабраў у Астраўцы скульптараў зь Беларусі і замежжа, і яны на месцы заставілі горад арыгінальнымі кампазыцыямі, стварыўшы яшчэ адзін вобраз Астраўца.

Скульптура Аляксея Сарокіна «Час магнатаў», што стаіць у Астраўцы з часу пленэру
Скульптура Аляксея Сарокіна «Час магнатаў», што стаіць у Астраўцы з часу пленэру

Арганізаваў правоз празь мяжу каменя Васіля Быкава

Валун, які быў падораны мэрыяй Хэльсынкі як надмагільны помнік беларускаму пісьменьніку, даехаў зь Фінляндыі ў Вільню без праблем. Не праблемай было адшукаць грузавік, які даставіў бы камень на Ўсходнія могілкі ў Менску да першай гадавіны сьмерці Быкава. Праблемы ўзьніклі на мяжы. Камень вагою 3,5 тоны быў ацэнены мытняй па 5 эўра за кіляграм. А паколькі дзяржава ў гэтай справе ўдзелу ня брала, давялося зьвяртацца па спрыяньне да Алеся. У выніку ягонага шматхадовага пляну помнік своечасова стаяў на магіле пісьменьніка.

Паставіў помнік паўстанцам

Помнік пастаўлены ў вёсцы Слабодка да юбілею паўстаньня Каліноўскага.

Касінерскі фэст

Арганізаваны Юркойцем усебеларускі фэст у гонар паўстанцаў Каліноўскага стаў апошняй кропляй, якая перапоўніла цярпеньне мясцовага беларусафоба, начальніка КДБ, і ён уласнаручна арыштаваў Алеся.

Стаў бацькам трох маленькіх дачок

Галоўнае для іх цяпер — каб бацька хутчэй вярнуўся з турмы, а для яго — каб дочкі ведалі, што іх бацька сумленны чалавек.

Алесь Юркойць (нар. 23 жніўня 1971 году) — вядомы ў Беларусі краязнавец і асьветнік, папулярызатар беларускай культуры і мовы.

Жыў у вёсцы Варняны Астравецкага раёну. Каля 20 гадоў працаваў інспэктарам на Ашмянскай мытні.

Усталёўваў памятныя камяні і шыльды беларускім паэтам (Казімеру Сваяку ў Вільні, Янку Быліну ў Клюшчанах), адкрыў музэй братоў Стаповічаў у вёсцы Барані, арганізаваў міжнародныя пленэры жывапісцаў (2007) і скульптараў (2008), паэтычны слэм (2013), правёў мноства лекцыяў, прэзэнтацый кніг, вандровак і экскурсіяў.

Ваша меркаваньне

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG