Як адзначаецца ў пастанове, юрыдычную моц новая пастанова набудзе 1 кастрычніка.
Якія будынкі ўваходзілі ў праект
Праект зонаў аховы нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасьцяў, разьмешчаных на вул. Валадарскага, 2, 4, 6, Міністэрства культуры Беларусі зацьвердзіла сваёй пастановай ад 19 чэрвеня 2025 году.
На Валадарскага, 2 знаходзіцца Пішчалаўскі замак — гістарычны помнік нэаготыкі, пабудаваны ў 1825 годзе, шырока вядомы як «Валадарка» — там знаходзіўся сьледчы ізалятар.
У будынку пад № 4 знаходзіцца разьлікова-касавы цэнтар «Тэхнабанку», а пад № 6 — шэраг дыпляматычных і міжнародных прадстаўніцтваў — амбасады Турэччыны, Славаччыны, Польшчы, Апостальская нунцыятура, прадстаўніцтва Міжнароднага валютнага фонду і Польскі інстытут у Менску.
Якія работы забаранялі рабіць у гэтай ахоўнай зоне
Дакумэнт вызначаў межы ахоўных зонаў і абмяжоўваў шэраг відаў дзейнасьці, у тым ліку:
- выкананьне рамонтна-рэстаўрацыйных работ на будынках гісторыка-культурнай каштоўнасьці, якімі прадугледжаны навукова неабгрунтаваныя зьмены іх аб’ёмна-прасторавага, архітэктурнага і канструктыўнага рашэньня, а таксама без навукова-праектнай дакумэнтацыі;
- узьвядзеньне новых капітальных будынкаў і збудаваньняў, акрамя пракладаньня падземных інжынэрных камунікацыяў;
- рамонт, рэканструкцыю каштоўнага гісторыка-архітэктурнага асяродзьдзя без захаваньня і аднаўленьня гістарычнага аблічча фасадаў;
- рамонт, рэканструкцыю і мадэрнізацыю дысанансных будынкаў, прыбудоваў і надбудоваў, акрамя іх зносу;
- выкананьне работ у добраўпарадкаваньні, разьмяшчэньне малых архітэктурных формаў, уладкаваньне вонкавага асьвятленьня і сродкаў вонкавай рэклямы, якія пагаршаюць успрыманьне аб’ёмна-прасторавых асаблівасьцяў будынкаў гісторыка-культурнай каштоўнасьці;
- выкананьне будаўнічых і земляных работ без прыняцьця мераў аховы археалягічных аб’ектаў і археалягічных артэфактаў у адпаведнасьці з артыкуламі 129 і 130 Кодэксу Рэспублікі Беларусь аб культуры.
Што папярэднічала
Сёлета ў сакавіку дзяржаўныя СМІ паведамілі, што ў Пішчалаўскім замку ўжо пачаліся работы, і паказалі, як ён будзе выглядаць пасьля рэканструкцыі.
Летась Пішчалаўскаму замку, больш вядомаму як СІЗА-1 (турма «Валадарка»), дзе трымалі многіх палітычных зьняволеных, споўнілася 200 гадоў. Толькі нядаўна будынак перастаў выконваць ролю турмы. У канцэпцыі рэканструкцыі — уключэньне абноўленага будынку ў турыстычныя маршруты па цэнтры беларускай сталіцы.
Перш чым узгадніць архітэктурна-плянавальную канцэпцыю, адмыслоўцы правялі комплексныя навуковыя дасьледаваньні. Рэканструкцыяў такіх значных для гораду аб’ектаў заўсёды апякаюцца навуковыя кіраўнікі.
«Спачатку распрацоўваецца архітэктурна-рэстаўрацыйнае заданьне — асноўны дакумэнт, які вызначае патрабаваньні, мэты і віды работ у захаваньні аб’екту культурнай спадчыны. Ён складаецца на аснове шматлікіх дасьледаваньняў і вызначае межы рэстаўрацыі, абмежаваньні і патрэбныя інжынэрныя рашэньні. Акрамя таго, гэта яшчэ і аснова для распрацоўкі навукова-праектнай дакумэнтацыі.
Калі ідзецца пра будынкі, якія маюць гістарычна-культурную каштоўнасьць, строга прытрымліваемся мэтодык правядзеньня рэстаўрацыйных работ. У выпадку зь Пішчалаўскім замкам перш выканалі патрэбныя фізыка-хімічныя і іншыя абсьледаваньні пабудоваў, ацанілі іх стан. Падкрэсьлю: усе аб’екты праходзяць праз дбайныя дасьледаваньні, дзе няма месца сьпешцы або выпадковым рашэньням. Адмыслоўцы кіруюцца прынцыпам „не нашкодзь“. Мы робім усё магчымае, каб максымальна зьберагчы ацалелае і аднавіць страчанае, выкарыстоўваючы даступныя матэрыялы і тэхналёгіі», — расказваў навуковы кіраўнік праекту Аляксандар Вашкевіч.
Пасьля рэканструкцыі на тэрыторыі замку на вуліцы Валадарскага пачне працаваць шматфункцыйны комплекс. Згодна з зацьверджанай канцэпцыяй, захаваюць чатыры будынкі, якія маюць гісторыка-культурную каштоўнасьць. У іх ліку замак, уваходная група, аднапавярховы будынак і былая стайня.
Форум