Беларусь і ЗША ўзгаднілі прамежкавую дамову, заявіў 16 верасьня журналістам спэцыяльны пасланьнік ЗША па Беларусі Джон Коўл, перадае афіцыйнае беларускае агенцтва БелТА.
«Мы ўзгаднілі прамежкавую дамоўленасьць», — заявіў Джон Коўл.
«У якасьці жэсту добрай волі Беларусь вызваліць 25 чалавек. Злучаныя Штаты ў сваю чаргу здымуць санкцыі з дзьвюх беларускіх кампаній — «Лакафарба» і «Беллеспаперапрам», — сказаў спэцпасланьнік ЗША.
«Вельмі доўга праводзілі нашыя перамовы, гэтыя перамовы прадоўжацца. Мы дасягнулі вялікага прагрэсу, з майго пункту гледжаньня, і ўсё будзе працягвацца», — сказаў Коўл.
Коўл таксама зазначыў, што перамовы працягнуцца, і калі ўсе пытаньні будуць вырашаныя, будуць дадатковыя вызваленьні і дадатковае зьняцьце санкцый.
Джон Коўл у сацсетцы Х пасьля перамоваў апублікаваў фота з вызваленымі беларускімі палітвязьнямі і заявіў:
«25 вязьняў сёньня на волі! Мы працягнем паляпшаць адносіны паміж ЗША і Беларусьсю і працуем над вызваленьнем яшчэ большай колькасьці людзей у самай бліжэйшай будучыні».
Сярод вызваленых Дзьмітрый Наважылаў, Андрэй Аляксандраў, Павал Белавус, Ірына Злобіна, Людміла Чэкіна, Яўлен Юшкевіч, Яўген Бурло, Тацяна Кузіна, Яна Пінчук.
Што папярэднічала
Аляксандр Лукашэнка 15 верасьня сустрэўся з прадстаўнікамі каманды прэзыдэнта ЗША Дональда Трампа на чале са спэцпасланьнікам ЗША па Беларусі Джонам Коўлам. Разам з Коўлам на перамовы прыбыў прадстаўнік Дзяржаўнага дэпартамэнту Крыстафэр Паніка.
Удзел у перамовах зь беларускага боку таксама ўзяў прэмʼер-міністар Аляксандар Турчын, старшыня КДБ Іван Тэртэль і пастаянны прадстаўнік Беларусі пры ААН Валянцін Рыбакоў.
Калі размова ішла аб вызваленьні палітвязньняў, Лукашэнка ў чарговы раз заявіў, што ў Беларусі няма палітычнага перасьледу. Апроч таго, ён заявіў, што «беглыя» хлусяць пра тое, што рэпрэсіі працягваюцца і замест вызваленых у межах амэрыканскіх дамоўленасьцяў затрымліваюць і судзяць у два разы больш іншых грамадзян.
Паводле яго, ва ўладаў Беларусі «абсалютна няма неабходнасьці палітычнага перасьледаваць, таму што ўсе працэсы ў Беларусі знаходзяцца пад кантролем».
Па стане на 16 верасьня ў Беларусі 912 чалавек прызнаныя палітычнымі вязьнямі. Праводле праваабаронцаў, рэпрэсіі працягваюцца: людзей па-ранейшаму затрымліваюць і судзяць паводле палітычна матываваных спраў.
«Мы спадзяёмся, што на волю выйдзе шмат людзей. Яны самі павінны вырашаць, дзе ім жыць. Свабода ніколі не павінна азначаць выгнаньне. Калі каго-небудзь прымусяць пакінуць Беларусь, наша каманда і партнэры гатовыя іх прыняць. У нас ужо створаная інфраструктура дапамогі», — заявіла, беларуская дэмакратычная лідэрка Сьвятлана Ціханоўская.
Разам з тым яна заклікала да сыстэмных рашэньняў, якія прывялі б да спыненьня рэпрэсій у Беларусі.
14 верасьня Джон Коўл у Вільні сустрэўся з міністрам замежных спраў Літвы Кястуцісам Будрысам. Бакі абмеркавалі вызваленьне беларускіх палітвязьняў, рэпрэсіі, якія працягваюцца, і падтрымку Менскам расейскай агрэсіі супраць Украіны, паведамляў МЗС Літвы.
Будрыс падкрэсьліў, што Літва працягне аказваць усю неабходную падтрымку гуманітарным намаганьням ЗША і вызваленым палітвязьням. Будрыс таксама падкрэсьліў, што Літва вітае кожны выпадак вызваленьня палітвязьня, але адзначыў, што агульная колькасьць палітвязьняў у краіне застаецца высокай, а рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасьці працягваюцца.
Колькі палітвязьняў вызвалілі пры ўдзеле ЗША
У жнівеньскім інтэрвію «Голасу Амэрыкі» Джон Коўл паведаміў, што ў сярэдзіне верасьня зьбіраецца ў Беларусь, каб дамагчыся новага вызваленьня палітзьняволеных.
«Мы дамагліся вызваленьня пяцісот чалавек, потым былі памілаваныя яшчэ каля дзьвюхсот. Так што рэальная лічба складае прыкладна 700–800 чалавек. Спадзяюся неўзабаве давесьці яе да тысячы», — сказаў пасланьнік.
Пазьней у адказ на крытычную рэпліку ў сацыяльнай сетцы Х — «Пакуль вы вызваляеце 100 чалавек, саджаюць новых 200» — Джон Коўл напісаў, што ўдалося вызваліць больш за 700 чалавек.
Дакладна вядома пра 646 вызваленых за два гады, але ня ўсе зь іх палітвязьні.
Працэс масавага вызваленьня палітвязьняў у выніку перамоваў Аляксандра Лукашэнкі з адміністрацыяй Дональда Трампа пачаўся з 2025 году.
Дагэтуль некаторых палітвязьняў вызвалялі адмысловымі указамі Лукашэнкі (гэтак званымі памілаваньнямі), прымеркаванымі да пэўных датаў. Напрыклад, да афіцыйнага Дня незалежнасьці 3 ліпеня.
Палітычныя вязьні таксама выходзілі на волю, цалкам адбыўшы свае тэрміны зьняволеньня. У 2024 годзе ў выніку некалькіх хваляў памілаваньняў на свабоду выйшлі 227 чалавек. Пры гэтым па ўсёй краіне адбываліся новыя затрыманьні і прысуды з палітычных прычын.
