Карэспандэнт «Настоящего времени» пабываў у вёсцы Беленькае Запароскай вобласьці — усяго ў 18 кілямэтрах ад расейскіх пазыцый.
Начальніца мясцовага аддзяленьня Укрпошты Алена паказвае наступствы патрапляньня ў яе аддзяленьне расейскага бесьпілётніка: «Усе цэлыя, усе жывыя, ніхто не пацярпеў. Адзінае, што крыху галава баліць з-за кантузіі ў дзяўчынак».
Ад удару моцна пацярпеў дах, але столь вытрымала, кажа яна:
«Усе ўсё атрымаюць. Пасылкі ўсе цэлыя, бачыце, усё добра. Усё стаіць».
Алена кажа: хутка яна і калегі навядуць тут парадак і прадоўжаць працу — калі зноў нічога не здарыцца. Гэта ўжо другі прыцэльны «прылёт» па пошце за адну раніцу.
«Гэта ўсё проста каб запалохаць, каб адсюль выгнаць людзей. Ну, я так думаю», — разважае Алена.
Насупраць пошты — офіс мясцовай аграрнай кампаніі, які ўначы таксама пацярпеў ад удару бесьпілётніка.
«Даху няма, столь ўпала. Усё. Што я магу яшчэ сказаць. Кожны дзень такая сытуацыя», — распавядае фэрмэр Андрэй Казырацкі.
Гаспадар аграфірмы Казырацкі скардзіцца: з-за абстрэлаў справы ідуць зусім дрэнна. Бо час ужо брацца за пасяўную.
«Мы ня можам выехаць [у поле], у мяне людзі баяцца, я не магу нікога прымусіць адназначна. Калі ў нас нічога не памяняецца ў Беленькім, то мы ўжо ўраджай сёлета зьбіраць ня будзем. І што рабіць з пайшчыкамі, як тлумачыць — ня ведаю», — кажа Андрэй.
Як і многія іншыя жыхары вёскі, ён ужо даўно абзавёўся дэтэктарамі дронаў. У такое яснае надвор’е яны залятаюць у сяло кожныя пятнаццаць хвілін.
Падчас інтэрвію дэтэктар спрацоўвае:
«Дрон! Хавайцеся, ідзіце сюды. Вось ён гудзіць. Вось яны ляцяць, пераварочваюцца. Так, зараз ён заходзіць, значыць, на „Нібулон“ да нас», — камэнтуе перамяшчэньне бесьпілётніка Андрэй Казырацкі.
Кампанія «Нібулон» — адзін з найбуйнейшых вытворцаў і экспарцёраў сельгаспрадукцыі ва Украіне. На выходных тутэйшы філіял аграгіганта патрапіў пад авіяўдар. Абмежаваліся спалохам, расказвае вартаўнік Віктар:
«Гэта проста цуд, што мы так проста... А калі б яна вось тут сядзела, у гэтым пакоі, то з напарніцай маёй здарылася б дрэннавата».
Дроны бʼюць ня толькі па прадпрыемствах і інфраструктуры, але і па жыльлі. Пакуль здымачная група разам з жыхарамі хаваецца ад новага нападу, Тацяна — жонка Андрэя — паказвае, што здарылася з іх домам. Адзін з FPV нават патрапіў на камэру відэаназіраньня.
На вуліцах Беленькага машын амаль не відаць, мясцовыя жыхары перасоўваюцца на роварах ці мапэдах.
«Тое, што будавалася гадамі — разьбіваюць, сукі, за адну хвіліну, сэкунду наогул», — камэнтуе Андрэй Казырацкі, праяжджаючы па вёсцы на мотаролеры.
Разьбітыя склады, падбітая тэхніка і гара збожжа ўперамешку з абломкамі прафнасьцілу — гэта наступствы чарговага авіяўдару.
«Гэта быў ГАЗ-53. Вось тут была бочка, яно ўсё згарэла цалкам. Гэта сюды прыляцеў КАБ. Вось гэта незразумела, куды кузаў падзеўся, паляцеў... Але ў асноўным з таго боку. Вось гэта дзьве пліты сышло, адна на культыватары. Вунь хана трактару, ня ведаю, што рабіць. Збожжа — там, што застанецца, альбо не застанецца, — паказвае пашкоджанае прадпрыемства Андрэй. — Ну, і небясьпечна тут, яны ж прылятаюць да нас паглядзець, хто тут што хоча. Рамантаваць ніхто нічога не дае».
Беленькае стаіць на беразе Дняпра. На супрацьлеглым баку ракі — расейскае войска. Адлегласьць лёгка пераадольнае для сучасных дронаў — усяго 18 кілямэтраў. Пры гэтым тут працуюць сельсавет, крамы і шпіталь. Нават курсуюць маршруткі ў Запарожжа і назад. У сяле яшчэ застаюцца каля трох тысяч жыхароў.
«Будзем адбудоўваць ці што. Калі не зжывуць нас зусім зь вёскі. Таму што лётаюць кожныя пяць хвілін. Ляцяць і ляцяць», — кажа жыхарка вёскі Любоў.
«Страшна. Баімся. Асабліва я баюся. FPV-шак я баюся, усяго я баюся, — прызнаецца іншая жыхарка Беленькага, Ларыса. — У думках я ўжо задумваюся, каб адсюль выяжджаць».
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.