«Лёгіка дзеяньняў Украіны зьяўляецца выключна абароннай, вымушана абароннай, таму што ўжо, на жаль, сёлета маем ужо нэгатыўны досьвед парушэньня лёгікі добрасуседзкіх дачыненьняў, маем факты наземнага ўварваньня з боку нашага паўночнага суседа, выкарыстаньня ягонай інфраструктуры для ажыцьцяўленьня агрэсіі супраць нашай дзяржавы, выкарыстаньня авіяцыйнай кампанэнты, ажыцьцяўленьня абстрэлаў па нашай тэрыторыі, таму мы ня можам рэагаваць інакш. Тут пагрозы ўжо відавочныя», — сказаў Ігар Бандарэнка на брыфінгу ў Кіеве.
Намесьнік міністра ўнутраных спраў Украіны нагадаў, што на прылеглай да мяжы ўкраінскай тэрыторыі праведзена замінаваньне, але ніякага падрыву мастоў не ажыцьцяўлялі, як гэта заявілі ў Беларусі, калі папярэдзілі аб нібыта існаваньні пагрозы з боку Ўкраіны.
«Мы нарошчваем нашыя магчымасьці даць адпор у выпадку спробы [уварваньня]. Мінныя загароды разьмешчаныя на нашай тэрыторыі, і іх можна візуальна назіраць зь беларускага боку. І ў гэтым няма ніякай таямніцы. Гэта ўсё захады абароннага характару. Ніхто паводле вайсковай навукі ці тактыкі ня будзе мінаваць шляхі і руйнаваць інфраструктуру, каб ажыцьцявіць напад. Будзе адпор. Ня будзе такой сытуацыі, як у лютым», — падкрэсьліў ён.
Ігар Бандарэнка дадаў, што такія абаронныя захады пачалі рабіцца з чэрвеня і далей будуць толькі працягвацца, нягледзячы на агрэсіўную рыторыку Беларусі.
«Адпор будзе адразу на мяжы. І спрабаваць гэта праверыць ня трэба, бо страты будуць з боку агрэсара вялікія. Мы гатовыя, і сваю гатоўнасьць будзем яшчэ нарошчваць. Гэта яшчэ не канцавая стадыя», — патлумачыў намесьнік міністра ўнутраных спраў Украіны.
Прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі ў часе выступу на саміце G7 прапанаваў разьмясьціць міжнародных назіральнікаў на ўкраінска-беларускай мяжы, каб пазьбегнуць правакацый.
«Мір магчымы проста тады, калі ёсьць мір не з адным суседам, а калі ён з усімі суседзямі. Я хачу зьвярнуць увагу на адну краіну. Тэрыторыя Беларусі ўжо выкарыстоўваецца для ўдараў па Ўкраіне. Цяпер мы бачым вялікую пагрозу. Расея спрабуе наўпрост уцягнуць Беларусь у вайну, разыгрываючы правакацыю з тым, што мы нібыта рыхтуем удар па гэтай краіне», — сказаў Зяленскі.
«Каб цалкам зьняць гэтую правакацыю, зьняць гэтыя наратывы, якія гучаць ад Лукашэнкі, мы прапануем сваё рашэньне: на мяжы Ўкраіны і Беларусі можа быць разьмешчаная місія міжнародных назіральнікаў для маніторынгу сытуацыі ў справе бясьпекі, — сказаў Зяленскі. — Фармат можа быць распрацаваны нашымі дыпляматамі. Я вас прашу на ўзроўні G7 падтрымаць гэтую ініцыятыву».
Што папярэднічала
8 кастрычніка ў МЗС Беларусі быў запрошаны амбасадар Украіны ў Менску Ігар Кізім, якому ўручылі дыпляматычную ноту. У ноце беларускі бок сьцьвярджаў, што Ўкраіна нібыта плянуе напад на тэрыторыю Беларусі. Зьвяртае на сябе ўвагу тая тэрміновасьць, зь якой быў зроблены гэты дыпляматычны дэмарш. Амбасадар Украіны быў выкліканы ў МЗС увечары выходнага дня.
Назаўтра, у нядзелю 9 кастрычніка, на тэлеканале СТВ зьявілася заява старшыні Дзяржаўнага памежнага камітэту Беларусі Анатоля Лапо, што нібыта ўкраінцы ўзарвалі практычна ўсе памежныя масты і замінавалі дарогі, «цэляцца ў нашых памежнікаў, часам страляюць у паветра».
Можна меркаваць, што гэта стала прамым наступствам перамоваў Лукашэнкі з Пуціным у Санкт-Пецярбургу. Пад ціскам Масквы Менск ідзе на максымальнае абвастрэньне адносін з Украінай.
10 кастрычніка Лукашэнка праводзіць нараду ў пытаньнях бясьпекі, на якой таксама абвінавачвае Ўкраіну ў тым, што тая плянуе напад на Беларусь. Апошнія заявы беларускіх афіцыйных асобаў вельмі нагадваюць пошук casus belli — фармальнай падставы для абвяшчэньня вайны.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.