Кампаніі выйгралі конкурсы на пастаўку прадукцыі на суму звыш 985 мільёнаў грыўняў (26,9 мільёна даляраў у эквіваленце, паводле курсу Нацыянальнага банку Ўкраіны. — РС).
Паводле адпаведнага дасьледаваньня, якое зрабілі аналітыкі цэнтру R&D YouControl (украінская аналітычная сыстэма, якая аналізуе ўсе зьвесткі аб юрыдычных асобах на падставе адкрытых рэестраў), толькі ў жніўні сярод кампаній — пераможцаў тэндэраў у набыцьці прадукцыі і паслуг за сродкі дзяржаўнага бюджэту Ўкраіны юрыдычных асобаў, зьвязаных зь Беларусьсю ці Расеяй, ужо не было.
Згодна з дасьледаваньнем, каля 50% кампаній-пераможцаў працуюць у сфэры раздробнага і гуртавога гандлю рознымі таварамі, крыху больш за 20% — у перапрацоўчай прамысловасьці, астатнія займаюцца прафэсійнай, навуковай і тэхнічнай дзейнасьцю.
«На гэты факт мусіць зьвярнуць увагу ўлада ў межах забесьпячэньня адзінай і комплекснай санкцыйнай палітыкі. Таксама спадзяёмся, што адсутнасьць „крывавых“ тэндэраў у жніўні будзе не выключэньнем, а сталай тэндэнцыяй, бо супраца з контрагентамі з Расеі і Беларусі непрымальная ў любой форме», — перакананыя аналітыкі цэнтру.
Найбольшыя пераможцы, зьвязаныя зь Беларусьсю
Аналітыкі YouControl не называюць дакладнай колькасьці кампаній, якія перамаглі ў тэндэрах і маюць сувязь зь Беларусьсю — заснавальнік або бэнэфіцыяр зьяўляецца грамадзянінам Беларусі або прадпрыемствы зарэгістраваныя на беларускай тэрыторыі.
У дасьледаваньні назвалі шэсьць такіх кампаній, якія атрымалі зь дзяржаўнага бюджэту Ўкраіны найбольш фінансавых рэсурсаў.
Па выніках тэндэраў ТАА «Лабвіта» падпісала кантракты амаль на 44 мільёны грыўняў (1,2 мільёна даляраў у эквіваленце). Кампанія працуе на ўкраінскім рынку са студзеня 2012 году. Яе заснавальніца і ўласьніца — грамадзянка Беларусі Алена Латушка. Згодна з статутнымі дакумэнтамі, ТАА «Лабвіта» займаецца гуртавым гандлем мэдычнай тэхнікай і абсталяваньнем, іх рамонтам, а таксама іншай спэцыялізаванай мэдычнай практыкай.
У 2017 годзе прозьвішча Алены Латушкі гучала ў прывязцы да беларускіх кампаній, якія нібыта плацілі хабар, каб выйграць тэндэр на пастаўку ў мэдычныя ўстановы Беларусі.
Кампанія ТАА «Вента.Лтд», якая займаецца пастаўкамі фармацэўтычных тавараў, падпісала 82 дзяржаўныя кантракты на 23 мільёны грыўняў (прыблізна 630 тысяч даляраў у эквіваленце). У дасьледаваньні адзначаецца, што 24% статутнага капіталу кампаніі належыць расейскаму АТ «Катрен» (у жніўні кіеўскі суд арыштаваў менавіта гэты пакет акцый. — РС).
Непасрэднай сувязі зь Беларусьсю заснавальнік гэтай украінскай кампаніі ня мае. У той жа час ён валодае кантрольным пакетам акцый (51%) беларускага ТДА «Дамінантафарм», якое зьяўляецца лідэрам у камэрцыйным сэгмэнце рынку фармацэўтычнай дыстрыб’юцыі ў Беларусі.
Прыватнае акцыянэрнае таварыства «Броварське шляхово-будівельне управління № 50» атрымала дзяржаўных кантрактаў на 10,6 мільёна грыўняў.
Згодна з адкрытымі зьвесткамі, яго акцыянэры — 207 фізычных асоб, і цалкам магчыма, што адна зь іх — грамадзянін Беларусі.
У той жа час, паводле ўкраінскіх СМІ, 74% акцый кампаніі валодае колішні кіраўнік «Украўтадору», генэральны дырэктар Віктар Гаўрыленка. Свабода не знайшла прамой сувязі гэтага прадпрыемства зь Беларусьсю.
ТАА «Артлайн інтеграція» атрымала ва Ўкраіне дзяржаўныя кантракты на 4,4 мільёна даляраў. Да 2021 году ўласьнікам кампаніі быў і грамадзянін Расеі Андрэй Марока, цяпер — двое грамадзян Украіны. Дасьледчыкі цэнтру R&D YouControl не ўдакладняюць прамой сувязі кампаніі зь Беларусьсю. Кампанія займаецца праграмным забесьпячэньнем, а таксама продажам і рамонтам кампутарнай тэхнікі.
Аналітыкі сыстэмы YouControl аднесьлі да такіх, што маюць сувязь зь Беларусьсю, і газаразьмеркавальнае прадпрыемства «Житомиргаз» (атрымала 3 мільёны грыўняў на выкананьне дзяржаўнага кантракту). Кампанія афіліяваная з Group DF, якую кантралюе алігарх Дзьмітры Фірташ празь яе акцыянэра ПрАТ «Газтек».
І апошняя кампанія, якую аналітыкі зьвязваюць зь Беларусьсю, нягледзячы на тое, што ёю валодаюць грамадзяне Ўкраіны, — гэта ТАА «Лябараторыя інфармацыйных сыстэм». Яна на 3,5 мільёна грыўняў атрымала дзяржаўных заказаў паводле тэндэраў. Кампанія займаецца кампутарным праграмаваньнем, продажам і рамонтам кампутарнай тэхнікі.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.