Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
У Маскве на 92-м годзе жыцьця памёр Міхаіл Гарбачоў — апошні генэральны сакратар ЦК КПСС і адзіны прэзыдэнт СССР.
Міхаіл Гарбачоў. Жыцьцё ў фатаздымках
1/25Былы савецкі лідэр Міхаіл Гарбачоў падчас прэзэнтацыі аўтабіяграфічнай кнігі 29 лютага 2016 году. Гарбачоў казаў: «Чым больш я думаю пра сваё жыцьцё, тым больш бачу, што самыя вялікія і важныя падзеі адбыліся нечакана».
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
2/25Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў нарадзіўся 2 сакавіка 1931 году. На фота з бабуляй і дзядулем ва ўзросьце трох гадоў.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
3/25Малады Гарбачоў ва ўзросьце 19 гадоў. На лацкане пінжака ў яго ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцяга, які Гарбачоў атрымаў за кіраваньне камбайнам на раўнінах поўдня Расеі.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
4/25Партрэт Раісы і Міхаіла Гарбачовых, якія пажаніліся ў верасьні 1953 году. Раіса Гарбачова памерла ад лейкеміі ў 1999 годзе.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
5/25Гарбачоў узначальвае дэлегацыю Камуністычнай партыі ў Стаўрапалі ў 1966 годзе. Менавіта ў Стаўрапалі ён пачаў сваю кар'еру ў партыі, якую пасьля ўзначаліць.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
6/25Гарбачоў (трэці справа) на сьвяткаваньні ўгодкаў Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Стаўрапалі. Фота з 1960-х гадоў. Малады камуніст хутка прасоўваўся па кар'ернай лесьвіцы.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
7/25Міхаіл Гарбачоў з жонкай Раісай і тагачаснай прэм'ер-міністаркай Вялікай Брытаніі Маргарэт Тэтчэр у 1984 годзе.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
8/25Першая сустрэча Міхаіла Гарбачова з 40-м прэзыдэнтам Злучаных Штатаў Амэрыкі Рональдам Рэйганам у Жэнэве ў лістападзе 1985 году. Гарбачоў быў абраны генэральным сакратаром Камуністычнай партыі ў сакавіку 1985 году.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
9/25З тагачасным кубінскім прэзыдэнтам Фідэлем Кастра ў Крамлі ў сакавіку 1986 году. У той жа год Гарбачоў пачаў сваю ініцыятыву па перабудове (рэструктурызацыі) СССР, якая, як ён спадзяваўся, заахвоціць «ініцыятыву і творчыя намаганьні» і дапаможа вывесьці са стагнацыі савецкую эканоміку
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
10/25Міхаіл Гарбачоў і 43-і віцэ-прэзыдэнт ЗША Джордж Буш віншуюць жыхароў Вашынгтону, акруга Калюмбія, падчас афіцыйнага візыту Гарбачова ў ЗША 10 сьнежня 1987 году
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
11/25Рэйган і Гарбачоў падпісваюць у Белым доме Дамову аб ракетах сярэдняй і малой далёкасьці (РСМД) у сьнежні 1987 году. У 1988 годзе адбыліся далейшыя рэформы Гарбачова з палітыкай галоснасьці (адкрытасьці), якая дала свабоду слова савецкім грамадзянам
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
12/25Гарбачоў вітаецца зь лідэрам Усходняй Нямеччыны Эрыхам Гонэкерам. Гарбачоў прыбыў ва Ўсходні Бэрлін на цырымонію, прысьвечаную 40-годзьдзю заснаваньня Нямецкай Дэмакратычнай Рэспублікі. Фота 6 кастрычніка 1989 году. Празь месяц Бэрлінскі мур абрынуўся і ўсходнія немцы хлынулі на Захад
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
13/25Міхаіл Гарбачоў цісьне руку папу Яну Паўлу II падчас першай у гісторыі сустрэчы кіраўніка Крамля і пантыфіка ў Ватыкане 1 сьнежня 1989 году.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
14/25Тагачасны прэзыдэнт Чэхаславаччыны Вацлаў Гавэл цісьне руку Гарбачову пры абмене дакумэнтамі аб вывадзе савецкіх войскаў з тэрыторыі Чэхаславаччыны. Масква, 26 лютага 1990 году
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
15/25Гарбачоў і савецкі міністар замежных спраў Эдуард Шэварнадзэ на сустрэчы з тагачасным канцлерам Заходняй Нямеччыны Гельмутам Колем і міністрам замежных спраў Гансам-Дзітрыхам Геншэрам у ліпені 1990 году абмяркоўваюць умовы ўзьяднаньня Нямеччыны
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
16/25Гарбачоў вітаецца зь людзьмі падчас афіцыйнага візыту ў Вільню, Літва, 30 студзеня 1991 году
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
17/25Міхаіл Гарбачоў падчас візыту ў Менск. 26 лютага 1991
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
18/25Міхаіл Гарбачоў падчас візыту на Менскі трактарны завод. 28 лютага 1991
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
19/25Міхаіл Гарбачоў галасуе на рэфэрэндуме, які павінен вырашыць, застанецца Савецкі Саюз адзінай дзяржавай ці не. Масква, 17 сакавіка 1991
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
20/25Тагачасны прэзыдэнт ЗША Джордж Буш-старэйшы і Міхаіл Гарбачоў абменьваюцца асадкамі пасьля падпісаньня ў Маскве 31 ліпеня 1991 году гістарычнай Дамовы аб скарачэньні стратэгічных узбраеньняў. Гэтая дамова скараціла ядзерныя арсэналы звышдзяржаў амаль на траціну
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
21/25Прэзыдэнт Расеі Барыс Ельцын і былы прэзыдэнт СССР Міхаіл Гарбачоў на пазачарговай сэсіі Вярхоўнага Савету Расеі ў Маскве 23 жніўня 1991 году
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
22/25Гарбачоў і былы прэзыдэнт ЗША Рональд Рэйган у каўбойскіх капелюшах на ранча Рэйгана ў Каліфорніі. Ранча дэль Сьела, 2 мая 1992 году. Лідэры мелі адносіны, заснаваныя ня толькі на ўзаемнай павазе, але і на сяброўстве, якое дапамагло пакласьці канец «халоднай вайне»
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
23/25Гарбачоў з прэзыдэнтам Расеі Ўладзімірам Пуціным на прэс-канфэрэнцыі ў Шлезьвігу, Нямеччына, у сьнежні 2004 году. Гарбачоў ацаніў анэксію Расеяй украінскага Крыму, як паведамляецца, наступным чынам: «Я б зрабіў тое самае». Аднак пасьля ўварваньня Расеі ва Ўкраіну ў лютым 2022 году ацэнка Гарбачовым яго пераемніка рэзка зьмянілася
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
24/25З канцлерам Нямеччыны Ангелай Мэркель на выставе ў Бэрліне 24 лютага 2011 году, прысьвечанай 80-годзьдзю Гарбачова.
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
25/25Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі міру (зьлева направа): Лех Валэнса, Міхаіл Гарбачоў, Фрэдэрык Вілем дэ Клерк і Джымі Картэр на панэльнай дыскусіі ў Чыкага ў красавіку 2012 году
Спадчына Міхаіла Гарбачова, чалавека, які кіраваў распадам Савецкага Саюзу, застаецца прадметам рознагалосьсяў у Расеі. Былы кіраўнік СССР Міхаіл Гарбачоў памёр 30 жніўня 2022 году — яму быў 91 год.
Гэтая спасылка працуе нават там, дзе наш сайт заблякаваны
Previous slide
Next slide
Міхаіл Гарбачоў нарадзіўся ў 1931 годзе. Скончыў юрыдычны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Працаваў у камсамольскіх і партыйных органах, зрабіўшыся адным з самых маладых першых сакратароў абкамаў у СССР. У 1985 годзе стаў генэральным сакратаром ЦК КПСС, у 1990 — прэзыдэнтам СССР. Падаў у адстаўку з пасады прэзыдэнта ў выніку падпісаньня Белавескіх пагадненьняў у сьнежні 1991 г.
Міхаіл Гарбачоў быў ініцыятарам пераменаў, якія ўвайшлі ў гісторыю пад назовам перабудовы.
Напачатку новаабраны генэральны сакратар ЦК КПСС меў намер толькі падкарэктаваць савецкую сыстэму, якая ў момант ягонага прыходу да ўлады вясной 1985-га вызначалася глыбокім эканамічным крызісам, абвостраным у выніку падзеньня коштаў на нафту. Ніякія асновы марксісцка-ленінскай ідэалёгіі і неабмежаванага панаваньня камуністычнай партыі закранаць не меркавалася.
Праўда, ужо пасьля сыходу з кіруючых пасадаў, Гарбачоў казаў, што меў на мэце правесьці дэмантаж усёй сыстэмы, але ягоныя выступы 1985-88 гг гэтага не пацьвярджаюць: практычна ўсе яны пачыналіся з клятваў у вернасьці «ідэям вялікага Леніна».
Тым ня менш, Гарбачоў крыху аслабіў ланцугі, якія былі на прэсе, даў магчымасьць крыху больш выказваць крытыку спачатку дзяржаўных, а потым і партыйных органаў.
Галоснасьці аказалася дастаткова, каб «працэс пайшоў» (фраза самога Гарбачова), і неўзабаве зьмены і ў палітыцы, і ў грамадзкім жыцьці, і ў эканоміцы выйшлі з-пад кантролю ініцыятара перабудовы.
У красавіку 1986 году адбыўся выбух на Чарнобыльскай атамнай станцыі, які пакрыў радыяцыяй ня толькі тэрыторыі ва Ўкраіне, Беларусі і Расеі, але і ў краінах Эўропы. Аднак Гарбачоў выступіў са зваротам да савецкага народа толькі 15 траўня — больш чым праз тры тыдні пасьля катастрофы.
Аднак калі і ў палітыцы ці эканоміцы Гарбачоў і ягоныя паплечнікі, хай і зь цяжкасьцямі, знаходзілі нейкія спосабы ўтрымліваць сытуацыю (варта прыгадаць і фінансавую дапамогу Захаду, удзячнага за спыненьне гонкі ўзбраеньняў), дык сфэра міжнацыянальных адносінаў апынулася абсалютна непадуладнай.
Савецкі Саюз, сабраны сілаў пры тыране Леніне — рассыпаўся пры гуманісьце Гарбачове, і ніякая пасланыя генэраламі дэсантнікі ў Тбілісі ці танкі ў Вільні ўратаваць імпэрыю ўжо не маглі.
У 1986 годзе Гарбачоў, атрымаўшы ліст беларускай інтэлігенцыі пра крытычны стан беларускай мовы, накіраваў у Менск адмысловую камісію. Кіраўніцтву ЦК КПБ давялося карэктаваць сваё стаўленьне да моўнай палітыкі.
Заява пра ўтварэньне Аргкамітэту БНФ «Адраджэньне» у кастрычніку 1988 году пачыналася з узгадкі пра перабудову" распачатую лепшымі сіламі КПСС". Аналягічныя адсылкі рабіліся і ініцыятарамі Народных Франтоў тагачасных рэспублік Балтыі.
Міхаіл Гарбачоў прыязна ставіўся да Васіля Быкава і Алеся Адамовіча, спрабаваў абараніць іх (няўдала) ад артадаксальнага камуністычнага кіраўніцтва БССР. Ён наведаў цырымонію разьвітаньня з Адамовічам у студзені 1994 году і даў вялікае інтэрвію беларускай службе Радыё Свабода пра Васіля Быкава на 40-ы дзень сьмерці.
Апошнія гады жыцьця Гарбачоў правёў у тым самым доме, у які ўсяліўся пасьля свайго абраньня сакратаром ЦК КПСС у канцы 1970-х гадоў. Ён напісаў некалькі кніг успамінаў, якія шырока разышліся на Захадзе, але не набылі асаблівай папулярнасьці сярод расейскага народа, якому ён даў свабоду і які, у большасьці сваёй, не ацаніў ні яе ініцыятара, ні самой свабоды.
Думкі, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.
Сяргей Навумчык нарадзіўся ў 1961 годзе ў Паставах. Скончыў факультэт журналістыкі БДУ, служыў у войску, працаваў у віцебскай абласной газэце. Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларусі і каардынатарам парлямэнцкай апазыцыі БНФ. У 1996 годзе атрымаў палітычны прытулак у ЗША.
