«Гэта патыхае абвяшчэньнем вайны ўсяму сьвету»
«Той новы „падручнік гісторыі“, які мы пачулі, — дадатак да тых Пушыліных, Матаролаў і ўсяго гэтага жаху. Я думаю, што здарылася нешта непапраўнае, гэта сапраўды патыхае абвяшчэньнем вайны ўсяму сьвету. Гэта нешта неверагоднае, неймавернае сваёй беспадстаўнасьцю і подласьцю.
Мне здаецца, што наступствы будуць вельмі цяжкімі. Калі дабрабытам краіны кіруе не эканоміка, а сілавікі розных масьцей — вось гэта страшна», — выказалася народная артыстка Расеі Лія Ахеджакава, перадае ВВС.
«Вось цар прыйдзе — цар рассудзіць»
Музыка Андрэй Макарэвіч таксама выказаўся.
«Ну што, пачалося? Мае віншаваньні. У нашых людзях генэтычна сядзіць падсьвядомая ўпэўненасьць, што самы галоўны — самы мудры. „Вось цар прыйдзе — цар рассудзіць“. Гісторыя, праўда, кажа, што так бывае далёка не заўсёды, ды хто ж яе памятае...
І вось яшчэ пытаньне: тыя жыхары Ўкраіны, якіх зараз пачнуць забіваць, — гэта яны вінаватыя ў тым, што NATO як бы „пасунулася да нашых межаў?“ Вось дакладна яны?», — напісаў Макарэвіч у Facebook 21 лютага.
«Наш прэзыдэнт апошнія дні прыгожа разьмяркоўвае мільярды — на вучэньні, на ўцекачоў... Ён не забыўся, што гэта нашыя грошы?», — пісаў ён 20 лютага.
«І вось што я не магу зразумець — як мы ўсё гэта трываем? Нас пасварылі з усім цывілізаваным сьветам, нас паставілі на мяжу вайны, ад нашага імя гэтаму сьвету хамяць, нам хлусяць, водзяць за нос, ад законаў не засталося нават выгляду — навошта? — чалавека цяпер можна судзіць проста ў калёніі, каб двойчы не ўставаць, кожны, хто заікнуўся аб свабодных выбарах, — ужо тэрарыст, а кіраваць намі, мабыць, зьбіраюцца вечна — нармальна, трываем. Падабаецца?
Ой, я ведаю, што мне зараз прыляціць: а што сам? Не падабаецца — чамадан-вакзал-Ізраіль! І сам трываю. З калясальнай працай», — напісаў Андрэй Макарэвіч яшчэ да прамовы Пуціна 17 лютага.
Пагроза нападу Расеі на Ўкраіну
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.