Сейм Літвы пачаў разгляд законапраекту, які забараняе грамадзянам Беларусі і Расеі, што ня маюць часовага ці пастаяннага дазволу на жыхарства, набываць у Літве нерухомасьць, разьмешчаную «ў ахоўнай зоне прадпрыемстваў, аб’ектаў і маёмасьці, важных для запэўненьня нацыянальнай бясьпекі», піша BNS.
Закон ня будзе мець сілы толькі ў выпадку, калі грамадзяне Беларусі набываюць маёмасьць у спадчыну.
Прапануюць забараніць грамадзянам Беларусі і Расеі, асобам, якія там жывуць, і юрыдычным асобам гэтых краін публічную дзейнасьць у галіне адукацыі, навукі і навучаньня, культуры, спорту, мастацтва і забаваў, калі гэтыя асобы вядуць дзейнасьць на акупаваных тэрыторыях Украіны, проста або ўскосна падтрымлівалі або падтрымліваюць агрэсію Расеі супраць Украіны.
Абмежаваньні не закрануць асобаў, якія на згаданых тэрыторыях «яўна выступалі супраць агрэсіі, акупацыі ці анэксіі, публічна дэманстравалі неўхваленьне гэтых дзеяньняў і сваёй дзейнасьцю абʼектыўна не спрыялі рэалізацыі інтарэсаў акупацыйных уладаў». Акрамя таго, прапануецца не пускаць у краіну тых, чые дзеяньні ці палітыка наносяць шкоду тэрытарыяльнай цэласнасьці, сувэрэнітэту і незалежнасьці Ўкраіны, а таксама пагражаюць бясьпецы.
У праекце таксама запісаны абавязак для ахвочых уехаць у Літву падпісаць дэклярацыю з асуджэньнем расейскай агрэсіі супраць Украіны і з падтрымкай яе тэрытарыяльнай цэласнасьці. Адмова падпісаць дакумэнт закрые шлях да дзейнасьці ў Літве. Дагэтуль Літва прымала асобныя рашэньні аб забароне на ўезд шэрагу выканаўцаў, якія падтрымліваюць рэжым Уладзіміра Пуціна і выступалі ў Расеі ці ў анэксаваным Крыме.
Чакаецца, што закон уступіць у сілу з 1 студзеня 2027 году і ня будзе распаўсюджваецца на ўгоды зь нерухомасьцю, распачатыя або падпісаныя да 31 сьнежня 2026 году.
Сьпікер літоўскага Сейму Юозас Олекас заявіў 13 кастрычніка, што ў пляне запэўненьня нацыянальнай бясьпекі прапановы далейшага абмежаваньня дзейнасьці расейцаў і беларусаў у Літве правільныя і неабходныя.
«Я лічу, што пададзеныя прапановы правільныя і заслугоўваюць падтрымкі», — сказаў старшыня літоўскага парлямэнту журналістам у аўторак.
«Я па-ранейшаму прытрымліваюся думкі, што да грамадзян Беларусі і Расеі трэба падыходзіць па-рознаму і што дадатковыя меры, якія цяпер прапануюцца, неабходныя для павышэньня нашай бясьпекі», — дадаў ён.
Што папярэднічала і чаму гэта важна
Паводле зьвестак Рэестравага цэнтру Літвы, на травень 2026 году каля 5,1 тысячы грамадзян Расеі і амаль 2,8 тысячы грамадзян Беларусі, што маюць часовы або пастаянны дазвол на жыхарства ў Літве, ужо набылі нерухомасьць у краіне, у тым ліку паблізу аб’ектаў, важных для нацыянальнай бясьпекі.
Закон аб нацыянальных санкцыях супраць грамадзян Беларусі і Расеі дзейнічае ў Літве з 2023 году. Ён накіраваны на дэманстрацыю падтрымкі Ўкраіны і абмежаваньне правоў «грамадзян краін-агрэсарак — Расеі і Беларусі».
Дагэтуль Літва ўхваляла толькі асобныя рашэньні аб забароне на ўезд шэрагу выканаўцаў, якія падтрымліваюць рэжым Уладзіміра Пуціна і выступалі ў Расеі з падтрымкай анэксіі ёю Крыму. Такія рашэньні датычыліся толькі расейскіх выканаўцаў.
Якія санкцыі супраць беларусаў ужо дзейнічаюць у Літве
Літва, як і іншыя краіны Балтыі, спыніла прыём дакумэнтаў у грамадзян Беларусі на выдачу шэнгенскіх турыстычных візаў. Выдаюць толькі гуманітарныя візы.
Іншаземцы, якія прыбылі ў краіну на падставе шэнгенскай візы, ня могуць падаць дакумэнтаў на часовы дазвол для працы або навучаньня ў краіне. Апроч таго, усе грамадзяне Беларусі, якія зьвяртаюцца па дазвол на жыхарства ў Літве, праходзяць абавязковыя праверкі ў органах нацыянальнай бясьпекі і мусяць падпісаць дэклярацыю аб непадтрыманьні расейскай агрэсіі супраць Украіны.
Літва практычна цалкам закрыла магчымасьць уезду на сваю тэрыторыю аўтамабілям зь беларускімі нумарамі.
Апроч таго, цяпер на мяжы працуюць толькі 2 з 6 пунктаў пропуску. Цалкам закрытыя пешаходныя пераходы мяжы. Абмежаваны вываз гатоўкі ў эўра зь Літвы, а таксама ўвоз грыўні з боку Беларусі.