Белы дом абвясьціў, што прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп падпісаў закон, накіраваны на ўзмацненьне эканамічнага ціску на Расею ў зьвязку з вайной ува Ўкраіне. Новыя захады прадугледжваюць узьдзеяньне на прыбыткі Масквы ад энэргетычнага сэктару, а таксама краіны, якія працягваюць купляць расейскія нафту і газ, піша RFE/RL.
Законапраект H.R. 5334 названы ў гонар нябожчыка-сэнатара ад Паўднёвай Караліны Ліндсі Грэма, які выступаў за падтрымку Ўкраіны і больш жорсткія захады ў дачыненьні Масквы.
Пасьля падпісаньня гэтыя захады ў дачыненьні Расеі набылі сілу закону. Раней, у жніўні, дакумэнт ухваліў Сэнат (86 галасоў «за», 11 — «супраць»), а 16 верасьня — Палата прадстаўнікоў (262 — «за», 159 — «супраць»).
Закон надзяляе адміністрацыю Трампа шырокімі паўнамоцтвамі адносна ўвядзеньня санкцый і тарыфаў супраць Расеі, яе энэргетычнай галіны, а таксама замежных урадаў і арганізацый, якія дапамагаюць Маскве абыходзіць дзейныя абмежаваньні.
Аднак значная частка практычнага эфэкту закону будзе залежаць ад рашэньняў, якія прымуць Трамп і ягоная адміністрацыя, адначаюць экспэрты.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Кангрэс ЗША ўхваліў законапраект аб маштабных санкцыях супраць Расеі і накіраваў яго Трампу. У Кіеве адрэагаваліУзьдзеяньне на прыбытак ад энэрганосьбітаў і барацьба з абыходам санкцый
Сярод найбольш істотных палажэньняў закону — права прэзыдэнта ўводзіць мыта да 100% на тавары, якія імпартуюцца з краін, аднесеных да пэўных катэгорый у залежнасьці ад аб’ёмаў закупак расейскай нафты і прыроднага газу або ўдзелу ў абыходзе санкцый ЗША.
Закон асаблівую ўвагу надае пяці імпартэрам расейскай сырой нафты ці прыроднага газу, якія набылі найбольшыя аб’ёмы гэтых рэсурсаў за 12 месяцаў да прыняцця дакумэнту, а таксама краінам, вызначаным як асноўныя пасярэднікі, што садзейнічаюць абыходу санкцый супраць Расеі.
Адміністрацыя абавязаная пераглядаць сьпіс краін, на якія распаўсюджваюцца гэтыя палажэньні, кожныя 180 дзён.
Закон таксама накіраваны супраць так званага «ценевага флёту» Расеі — суднаў і сетак, якія выкарыстоўваюцца для перавозкі расейскіх энэрганосьбітаў і абыходу санкцый, — а таксама супраць замежных фізычных і юрыдычных асоб, якія падтрымліваюць здабычу расейскіх энэрганосьбітаў ці спрыяюць абыходу санкцый. Дзеяньне закону можа закрануць уладальнікаў суднаў, апэратараў, кіраўнікоў, страхавальнікаў і іншых удзельнікаў дзейнасьці, якая падпадае пад яго рэгуляваньне.
Дакумэнт таксама зьмяшчае палажэньні, накіраваныя супраць буйных расейскіх праектаў у вытворчасьці звадкаванага прыроднага газу, у тым ліку «Ямал СПГ» і «Арктык СПГ-2» — маштабных аб’ектаў у расейскай Арктыцы, прызначаных для вытворчасьці і экспарту гэтага віду паліва.
Разам з тым закон надзяляе Трампа значнай свабодай дзеяньняў у пытаньні таго, як і ці будуць прымяняцца некаторыя з прадугледжаных ім паўнамоцтваў. Ён можа скасаваць санкцыі, абмежаваньні або мыта, калі палічыць, што гэта адпавядае нацыянальным інтарэсам, і дасьць Кангрэсу адпаведнае тлумачэньне.
Гэта азначае, што сам факт падпісаньня дакумэнту ня цягне за сабой аўтаматычнага ўвядзеньня 100% мыта ў дачыненьні такіх краін, як Кітай ці Індыя. Замест гэтага ён надзяляе адміністрацыю законным правам уводзіць такія пошліны пры вызначаных абставінах.
Гэты законапраект таксама падаўжае дзеяньне Закону аб санкцыях супраць Ірану 1996 году да 2031 году.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Кая Калас анансавала «самыя маштабныя санкцыі» супраць РасеіВайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.