Прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што, на яго думку, вайна з Іранам, якая доўжыцца ўжо больш за паўгода, скончыцца «неадкладна» пасьля лістападаўскіх прамежкавых выбараў у Палату прадстаўнікоў і Сэнат Кангрэсу ЗША, якія пройдуць 3 лістапада 2026 году.
«Я думаю, што вайна скончыцца адразу пасьля выбараў», бо Іран «больш ня зможа трымацца», — сказаў Трамп журналістам 9 верасьня.
Ён абвінаваціў Тэгеран у тым, што той «адчайна спрабуе паўплываць» на гэтыя выбары ў ЗША.
Чакаецца, што вайна з Іранам адыграе значную ролю ў ходзе гэтых выбараў, піша Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода.
Гэты канфлікт не карыстаецца падтрымкай сярод многіх амэрыканцаў, а рост цэн на паліва, зьвязаны з вайной, узмацняе эканамічны ціск на выбарцаў.
У гутарцы з журналістамі Трамп таксама адзначыў, што Злучаныя Штаты не шукаюць пагадненьня для спыненьня вайны з Іранам, хоць і дадаў, што перамовы ўсё ж могуць адбыцца.
У чэрвені Тэгеран і Вашынгтон падпісалі мэмарандум аб узаемаразуменьні, накіраваны на спыненьне баявых дзеяньняў, аднак неўзабаве гэтае пагадненьне сарвалася.
Апошнім часам бакі абменьваюцца ўзаемнымі ўдарамі; на думку назіральнікаў, гэта можа прывесьці да эскаляцыі і вяртаньня да паўнамаштабнага канфлікту.
Чаму гэта важна
Тым часам абвастрылася супрацьстаяньне Злучаных Штатаў і Ірана. Днямі стала вядома, што ЗША зьнішчылі пяць іранскіх нафтавых танкераў, а Тэгеран адказаў ракетнымі ўдарамі па амэрыканскіх войсках у Ярданіі і заявіў аб ударах па амэрыканскіх вайсковых караблях і іншых суднах.
Гэта павялічыла напружанасьць вакол Армускай пратокі, дзе да вайны праходзіла каля 20 працэнтаў сусьветнай нафты.
Эскаляцыя ўжо паўплывала на суднаходзтва: дадзеныя Kpler (міжнароднай плятформы, якая адсочвае суднаходзтва ў рэальным часе) паказваюць, што 8 верасьня Армускую пратоку перасеклі толькі шэсьць камэрцыйных суднаў, што значна ніжэй за нядаўні сярэдні паказчык.
На гэтым фоне цана нафты Brent наблізілася да 100 даляраў за барэль.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
ЗША зьнішчылі 5 іранскіх танкераў, Тэгеран нанёс удар па амэрыканскіх карабляхГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Як Кітай, Расея, Іран і Паўночная Карэя стварылі нефармальны саюз, каб супрацьстаяць ЗША і заходнім дэмакратыямВайсковая апэрацыя ЗША і Ізраілю супраць Ірану
28 лютага Дональд Трамп аб’явіў аб пачатку супольнай з Ізраілем маштабнай ваеннай апэрацыі супраць рэжыму ў Іране. Патрэбу ў апэрацыі зьвязалі з правалам перамоваў аб іранскай ядзернай праграме.
Аятала Алі Хамэнэі й іншыя прадстаўнікі найвышэйшага іранскага кіраўніцтва былі забітыя. Прэзыдэнт Ірану Масуд Пэзэшкіян назваў забойства Хамэнэі страшным злачынствам і паабяцаў адпомсьціць. Іран пачаў апэрацыю ў адказ і нанёс удары па амэрыканскіх аб’ектах на Блізкім Усходзе.
Масква наўпрост асудзіла агрэсію Ізраілю і ЗША супраць Ірану. Улады Беларусі адрэагавалі стрымана. Лукашэнка ў першыя два дні пасьля гібелі Хамэнэі не сказаў ані слова, а МЗС Беларусі 28 лютага двойчы выступіў з заявамі. У адной прагучала заклапочанасьць абвастрэньнем канфлікту вакол Ірану. У другой заяве атака на Іран асуджаецца, але Ізраіль і ЗША не названыя, акцэнт робіцца на гуманітарным аспэкце.
Беларуская дзяржаўная авіякампанія «Белавія» празь небясьпеку ўзаемных абстрэлаў на Блізкім Усходзе скасавала шэраг рэйсаў і 2 сакавіка накіравала эвакуацыйны самалёт зь Менску ў Доху, каб забраць беларускіх турыстаў, што апынуліся ў Катары, які таксама абстрэльваў Іран.
Паводле іранскага таварыства Чырвонага Паўмесяца, у Іране загінулі больш за 200 чалавек, параненыя больш за 700. Паводле іранскага інфармацыйнага агенцтва IRNA, 118 чалавек сярод загінулых — школьнікі.
Афіцыйныя асобы Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў заявілі пра трох загінулых і 58 параненых у краіне з пачатку іранскіх атак на рэгіён Пэрсыдзкай затокі, якія сталі адказам на ваенныя апэрацыі ЗША і Ізраілю.
У выніку іранскага ракетнага ўдару па горадзе Бэйт-Шэмэш у Ізраілі, што за 40 км ад Ерусаліму, як мінімум 9 чалавек загінулі і 28 атрымалі раненьні. З пачатку новага абвастрэньня па тэрыторыі Ізраілю рэгулярна б’юць ракетамі.
2 сакавіка да баявых дзеяньняў у рэгіёне далучылася праіранская ісламісцкая групоўка «Хэзбала», якая пачала з тэрыторыі Лібану абстрэльваць Ізраіль.
У наступныя дні іранскія войскі працягвалі наносіць удары па Саудаўскай Арабіі, Бахрэйне, ААЭ, Кувэйце за іх супрацу з амэрыканцамі па разьмешчаных там амэрыканскіх актывах, а таксама па гатэлях і іншых аб’ектах. ЗША і Ізраіль працягнулі ўдары па вайсковых аб’ектах Ірану.
8 сакавіка іранская Асамблея экспэртаў абрала Муджтабу Хамэнэі новым кіраўніком краіны. Гэта 56-гадовы сын забітага паветранай атакай Алі Хамэнэі. Жонка Муджтабы Хамэнэі, Захра Хадад Адэль, таксама загінула падчас таго ж амэрыканска-ізраільскага ўдару, у якім быў забіты яе цесьць — найвышэйшы кіраўнік (рахбар) Ірану.
8 красавіка ўступіла ў сілу замірэньне, але ў рэгіёне Пэрсыдзкай затокі працягваюцца спарадычныя выпадкі гвалту, у тым ліку напады на караблі з боку тэгеранскіх сілаў, як і ўдары ЗША па Іране. Пазьней замірэньне некалькі разоў працягвалі, але штораз парушалі. Адносны спакой наступіў у чэрвені 2026 году, але 25 чэрвеня іранскія сілы атакавалі некалькі караблёў у Армускай пратоцы, якія эвакуавалі зь небясьпечнай зоны.