Урад Беларусі на тле паліўнага крызісу ў Расеі адмовіўся ад рэгуляваньня экспарту нафтапрадуктаў

Запраўка ў Расеі недалёка ад мяжы зь Беларусьсю. Ілюстрацыйнае фота

Урад Беларусі пасьля трох месяцаў выкарыстаньня высокіх экспартных ставак на вываз нафтапрадуктаў зноў вярнуўся да нулявых мытаў.

Гэта вынікае з апублікаванай на Нацыянальным праўным інтэрнэт партале Беларусі пастановы Савета міністраў. Як і ў папярэдніх выпадках дакумэнт ухвалілі пазьней, чым прызначылі дату ўжываньня новых ставак: іх будуць выкарыстоўваць з 1 жніўня, ліпеня, а дакумэнт ухвалілі 5 жніўня.

Да 1 жніўня мыта на вываз звадкаваных вуглевадародных газаў складала 69,5 даляра за адну тону, а на этан, бутан і ізабутан — 62,5 даляра.

Нулявыя стаўкі вывазнога мыта на нафтапрадукты дзейнічалі да красавіка 2026 году. Іх скасавалі пастановай ураду ад 13 красавіка.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Урад Беларусі падчас паліўнага крызісу ў Расеі ўдвая зьнізіў экспартныя стаўкі на нафтапрадукты

Беларусь нарошчвае пастаўкі ў Расею

Агенцтва Reuters з спасылкай на свае разьлікі і зьвесткі ад двух крыніц у паліўнай галіне паведаміла аб павелічэньні паставак беларускіх нафтапрадуктаў у Расею на тле «дэфіцыту паліва, выкліканага незаплянаваным спыненьнем расейскіх нафтаперапрацоўчых заводаў пасьля некалькіх месяцаў няспынных удараў украінскіх бесьпілётнікаў».

Паводле агенцтва, у пачатку ліпеня вытворчасьць бэнзінаў скарацілася да 65% ад узроўню сэзоннага спажываньня, а вытворчасьць дызэльнага паліва — да ўзроўню ўнутранага попыту.

Паводле крыніц агенцтва, аб’ёмы паставак бэнзіну зь Беларусі з Расею па чыгунцы ў ліпені павялічыліся на 13 % да ўзроўню ў чэрвені і склалі 212 тысяч тон, дызэльнага паліва — да 162 тысяч тон і авіяцыйнага паліва — прыблізна 13,1 тысяч тон.

Агулам аб’ёмы чыгуначных перавозак бэнзіну зь Беларусі ў Расею за першыя сем месяцаў году павялічыліся ў 25 разоў у параўнаньні з леташнім адпаведным пэрыядам і склалі амаль 665 тысяч тон, а дызэльнага паліва — амаль у 7 разоў да 418 тысяч тон.

Цягам апошніх тыдняў украінскія сілы амаль штодзённа наносяць удары па расейскіх нафтаперапрацоўчых заводах і пунктах захоўваньня нафтапрадуктаў, што выклікала дэфіцыт паліва на ўнутраным рынку. У шматлікіх гарадах Расеі людзі гадзінамі стаяць у чэргах, каб заправіць машыны.

19 чэрвеня прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі заклікаў Аляксандра Лукашэнку спыніць пастаўкі нафтапрадуктаў у Расею.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Расейцы стаяць у чэргах па бэнзін. А як запраўляюцца на АЗС украінцы пад пастаяннымі расейскімі атакамі? ФОТА і ВІДЭА

Чаму гэта важна

Увод мыта і яго павелічэньне — сродкі рэгуляваньня экспарту пры неспрыяльнай сытуацыі на рынку.

Вывазныя мыты ўводзяць або мяняюць у асноўным для рэгуляваньня ўнутранага рынку і папаўненьня бюджэту. Увод і павелічэньне мыта робіць экспарт для вытворцаў нафтапрадуктаў нявыгадным і прымушае іх пастаўляць больш прадукцыі на ўнутраны рынак, каб зьнізіць дэфіцыт паліва і стрымаць рост цэн на бэнзін і дызэльнае паліва.

Паводле экспэртаў, павелічэньне ставак мыта стымулюе перапрацоўку нафты ўнутры краіны, а ня вываз сыравіны і цёмных нафтапрадуктаў (мазуты).

Раней расейскія выданьні пісалі, што новая экспартная палітыка ўладаў Беларусі можа прывесьці да росту цэн для замежных пакупнікоў беларускіх нафтапрадуктаў.

Беларусь — адзін з найбуйнейшых прадаўцоў звадкаваных вуглевадародных газаў у рэгіёне СНД. Гэтае паліва выкарыстоўваюць для аўтамабіляў, а таксама як сыравіну ў нафтахімічнай вытворчасьці.

У Беларусі ўводзяць гэтае мыта падчас інтэнсіўных удараў украінскіх войскаў па нафтаперапрацоўчых аб’ектах на тэрыторыі Расеі, што прывяло да дэфіцыту паліва ў некалькіх расейскіх рэгіёнах.

Пастаўкі нафтапрадуктаў зь Беларусі ў Расею ў чэрвені 2026 году дасягнулі гістарычнага максымуму — 141 тысяча тон за першыя 25 дзён месяца. Аднак ужо ў пачатку ліпеня продаж беларускіх нафтапрадуктаў рэзка скараціўся, бо заводы распрадалі ўсе ліпеньскія аб’ёмы, а экспарт празь біржу стаў нявыгадным праз цэнавую стэлю.

У Беларусі працуюць два нафтаперапрацоўчыя заводы — Мазырскі і Новаполацкі. Абодва прадпрыемствы перапрацоўваюць ад 12 да 24 мільёнаў тон нафты на год, але іх здольнасьці павялічваць аб’ём вытворчасьці абмежаваныя базай рэсурсаў.

Беларусь пастаўляла ў Расею нафтапрадукты, спачатку прызначаныя для экспарту ў краіны Цэнтральнай Азіі. Пасьля піку рэалізацыі аб’ёмы паліва зьнізіліся з больш чым 7 тысяч тон да сотняў тон на содні, што выклікала павелічэньне гуртовых цэнаў на бэнзін АІ-92 да 140–142 тысяч рублёў за тону.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Кыргызстан просіць паліва ў Беларусі і Кітая, каб кампэнсаваць крызіс паставак з РасеіРасея рэзка павялічыла імпарт беларускага бэнзіну, але гэта мала што мяняеReuters: Расея плянуе закупляць авіягазу ў Японіі, каб зьменшыць дэфіцыт паліва пасьля ўкраінскіх удараўЦі гатовыя беларусы дзяліцца бэнзінам з расейцамі? Даведаліся на памежных запраўках«Паўсюль гавораць толькі пра гэта». Паліўны крызіс ахапіў Расею аж да самай усходняй мяжы