У праекце «Хачу знайсьці», які рэалізуе Каардынацыйны штаб Украіны ў пытаньнях абыходжаньня з ваеннапалоннымі, паведамілі аб гібелі грамадзяніна Беларусі Васіля Тужыкава.
Васіль Тужыкаў служыў у 9 асобнай мотастралковай брыгадзе сухапутных войскаў Расеі (вайсковая частка 71443), быў камандзірам аднаго зь яе аддзяленьня і загінуў 9 жніўня 2024 году.
Ён нарадзіўся ў шматдзетнай сям’і 27 красавіка 1998 году ў вёсцы Зьвянчатка Клімавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці.
Згодна зь інфармацыяй каманды BelPol, ён закончыў Магілёўскі дзяржаўны прафэсійны ліцэй машынабудаўніцтва, але інфармацыі аб ягонай працы да кантракту з расейскай арміяй пацьвердзіць не ўдалося.
Ягоны бацька, паводле інфармацыі на 2021 год, працаваў мэханізатарам у ААТ «Клімавіцкі камбінат хлебапрадуктаў», а маці (па стане на 2013 год) — даяркай. Бацькі ня маюць выездаў у Расею. У іх засталіся яшчэ два сыны — Артур і Дзяніс.
Грамадзянін Беларусі ВасільТужыкаў, які ваяваў на баку Расеі і загінуў. Фота перадала каманда BelPol
Як вынікае зь інфармацыі, якую мае Свабода ў сваім распараджэньні, Васіль Тужыкаў падпісаў кантракт з расейскай арміяй не раней за вясну 2023 году.
9 асобная мотастралковая брыгада лічыцца адным з самых жорсткіх і крывавых падразьдзелаў расейскага войска. Яна створана на базе асобнага палка марской пяхоты так званай «народнай міліцыі ДНР». У 2022 годзе ўдзельнічаў у баях за Марыюпаль, потым за Аўдзееўку і Нью-Йрк (папярэдняя назва Наўгародзкае. — РС).
Год таму сваякі вайскоўцаў, якія служылі ў гэтай брыгадзе стварылі пэтыцыю з заклікам да ваеннага камандаваньня Расеі правесьці праверку дзейнасьці камандзіраў празь іх «прававое бязьмежжа». У пэтыцыі адзначалася, што вайскоўцы з спазьненьнем атрымліваюць грашовае забесьпячэньне, адмаўляюць у мэдычнай дапамозе, вымагаюць у падначаленых грошы, зьнімаюць сродкі з банкаўскіх картак загінулых і тых, хто прапаў бязь вестак.
Апроч таго, сваякі пісалі, што камандзіры адпраўлялі параненых і хворых на баявыя заданьні, выкрадалі асабістыя рэчы і дакумэнты, а таксама зьбівалі, зьдзекаваліся, кідалі ў «яму» і пазбаўлялі сваіх салдат вады, ежы, туалету.
Афіцыйна беларускія вайскоўцы і армейскія падразьдзелы не ваююць на баку Расеі супраць Украіны. У той жа час Расея зь вясны 2023 году пачала актыўна вэрбаваць беларусаў на службу паводле кантрактаў у расейскай арміі, абяцаючы вялікія выплаты.
Міністэрства абароны Беларусі і яго кіраўніцтва за ўвесь час вайны Расеі супраць Украіны ніводнага разу ня выказаліся наконт незаконнага рэкрутынгу беларусаў у шэрагі расейскай арміі.
Паводле праваабаронцаў, на службу ў расейскую армію найчасьцей трапляюць людзі, якія знаходзяцца ў эканамічна ці сацыяльна ўразьлівым становішчы, выкарыстоўваючы фінансавую нестабільнасьць як інструмэнт прымусу.
Ёсьць выпадкі, калі да падпісаньня кантрактаў з Узброенымі сіламі Расеі прымушаюць грамадзян Беларусі, якія нелегальна знаходзяцца на расейскай тэрыторыі або асуджаныя і адбываюць пакараньне ў турмах і калёніях Расеі.
Як і ўсе іншаземцы, грамадзяне Беларусі праходзяць праз адмысловыя пункты адбору на вайсковую службу. Найчасьцей у Маскве ці Падмаскоўі, а таксама ў Растове. Сярод «расейскіх» навабранцаў шмат колішніх зьняволеных.
Пасьля таго, як Расея ў 2014 годзе анэксавала ўкраінскі Крым і пачала баявыя дзеяньні ў Данецкай і Луганскай абласьцях Украіны, беларусы пачалі далучацца вайсковых падразьдзелаў, і такім чынам, ваююць як на баку Ўкраіны, так і Расеі.