Прэзыдэнт ЗША абмеркаваў сытуацыю ва Ўкраіне ў эксклюзіўным інтэрвію тэлеканалу CNN, якое выйшла ў эфір у аўторак увечары. Пераказ інтэрвію падае «Голас Амэрыкі».
Пра Пуціна
Джо Байдэн назваў Уладзіміра Пуціна «рацыянальным гульцом», які, тым ня менш, пралічыўся пры ўварваньні ва Ўкраіну, дрэнна ацаніўшы сваю здольнасьць здушыць супраціў ўкраінскага народу.
«Я думаю, што ён рацыянальны гулец, які значна пралічыўся», — сказаў Байдэн у гутарцы з журналістам Джэйкам Тэпэрам.
Хаця Байдэн заявіў, што лічыць Пуціна рацыянальным палітыкам, ён назваў «недарэчнымі» мэты, пра якія Пуцін заявіў, разьвязваючы вайну ў лютым сёлета.
«Паслухайце, што ён кажа. Калі вы паслухаеце прамову, якую ён сказаў пасьля таго, як гэтае рашэньне было прынятае... Ён заявіў аб неабходнасьці быць лідэрам Расеі, які аб’ядноўвае ўсіх расейскамоўных людзей... Я думаю, што гэта ірацыянальна», — сказаў Байдэн.
На думку Байдэна, Пуцін самаўпэўнена думаў, што ўкраінцы падпарадкуюцца расейскаму ўварваньню — гэта была памылковая думка, якую абверг жорсткі супраціў унутры краіны.
«Я думаю, што... ягоныя мэты былі не рацыянальныя... Ён... думаў, што яго сустрэнуць з распасьцёртымі абдымкамі, што Кіеў — гэта дом матухны-Расеі і што яго будуць там вітаць, і я думаю, што ён проста цалкам пралічыўся», — сказаў Байдэн.
Пра пагрозы прымяненьня ядзернай зброі
Байдэн, які папярэдзіў на мінулым тыдні пра самую высокую за апошнія 60 гадоў рызыку ядзернага Армагедону, сказаў у інтэрвію, што пагрозы, якія зыходзяць з Расеі, могуць прывесьці да катастрафічных «памылак» і «пралікаў», адмовіўшыся ўдакладніць, як менавіта ЗША адрэагуюць, калі Пуцін прыменіць тактычную ядзерную зброю супраць Украіны.
Байдэн таксама сказаў, што ён ня верыць, што Ўладзімір Пуцін у выніку пойдзе на прымяненьне ядзернай зброі.
«Я ня думаю, што ён гэта зробіць», — сказаў Байдэн у адказ на пытаньне Тэпэра аб тым, ці прыменіць расейскі лідэр тактычную ядзерную зброю.
«Я думаю, што зь ягонага боку безадказна гаварыць аб гэтым... Лідэр адной з найбуйнейшых ядзерных дзяржаў сьвету кажа, што ён можа прымяніць тактычную ядзерную зброю ва Ўкраіне», — дадаў Байдэн.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
ЗША паскараюць пастаўку сыстэм СПА NASAMS УкраінеБайдэн сказаў, што пагрозы з боку Пуціна маюць дэстабілізацыйны эфэкт, і папярэдзіў аб патэнцыйных памылках, якія могуць адбыцца.
«Усё, што я хацеў сказаць, што гэта можа прывесьці да жахлівага зыходу, — дадаў прэзыдэнт ЗША. — Памылкі здараюцца. І можа адбыцца пралік, ніхто ня можа быць упэўнены ў тым, што адбудзецца, і гэта можа скончыцца Армагедонам».
Пра магчымы адказ ЗША на прымяненьне ядзернай зброі
Байдэн адмовіўся ўдакладніць, як будзе выглядаць адказ ЗША, калі Пуцін выканае свае ядзерныя пагрозы. Але ён сказаў, што Міністэрства абароны загадзя распрацавала плян на выпадак, калі гэты сцэнар зьдзейсьніцца.
«Што зьяўляецца чырвонай рысай для Злучаных Штатаў і NATO, і ці давалі вы ўказаньне Пэнтагону і іншым міністэрствам высьветліць, які адказ будзе, калі ён прыменіць тактычную ядзерную зброю ці калі ён разбамбіць Запароскую АЭС?» — спытаў Тэпэр.
«Гэта абмяркоўвалася, але я не зьбіраюся ўдавацца ў падрабязнасьці. З майго боку было б безадказна гаварыць пра тое, што мы будзем рабіць ці ня будзем рабіць», — падкрэсьліў Байдэн.
Папярэджаньне Саудаўскай Арабіі
Прэзыдэнт ЗША таксама папярэдзіў Саудаўскую Арабію аб «наступствах» яе супрацоўніцтва з Масквой пры аб’яўленьні аб скарачэньні здабычы нафты, што можа прывесьці да павышэньня цэнаў на бэнзін у ЗША напярэдадні прамежкавых выбараў у Кангрэс.
Пра магчымую сустрэчу з Пуціным на саміце G20
Адказваючы на пытаньне аб тым, ці сустрэнецца ён з Пуціным на саміце «Вялікай дваццаткі» ў Інданэзіі, які адбудзецца ў наступным месяцы, Байдэн адказаў, што ня бачыць важкіх прычын для перамоваў.
«Гэта будзе залежаць ад таго, пра што менавіта ён хоча пагаварыць», — сказаў Байдэн, дадаўшы, што калі Пуцін захоча абмеркаваць вызваленьне пасаджанай у турму ў Расеі зоркі амэрыканскага баскетбола Брытні Грайнэр, то ён будзе адкрыты для падобнай размовы.
«Я думаю, што ён зрабіў ваенныя злачынствы. Таму я ня бачу сэнсу сустракацца зь ім цяпер», — дадаў прэзыдэнт ЗША.
Далейшая дапамога Ўкраіне
Байдэн гутарыў з Тэпэрам празь некалькі гадзін пасьля віртуальнай сустрэчы зь лідэрамі краін G7, падчас якой прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі заявіў аб неабходнасьці ўзмацніць супрацьпаветраную абарону сваёй краіны на фоне новых расейскіх бамбаваньняў.
Зяленскі сказаў, што «сумесныя намаганьні для стварэньня паветранага шчыта для Ўкраіны» павінны быць актывізаваныя.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Украінскае войска вызваліла ад расейцаў яшчэ пяць вёсак у Херсонскай вобласьціПаводле прэс-сакратара Белага дома Карын Жан-П’ер, падчас сустрэчы зь лідэрамі краін G7 Байдэн абмеркаваў з калегамі аказаньне Ўкраіне падтрымкі, неабходнай для яе самаабароны, уключаючы пастаўку перадавых сыстэм СПА, а таксама каардынацыю намаганьняў па ўвядзеньні санкцый у дачыненьні да Расеі і забесьпячэньне эканамічнай бясьпекі Ўкраіны.
«Прэзыдэнт Байдэн таксама абмеркаваў з партнэрамі па G7, што мы яшчэ можам зрабіць разам для прызначэньня прыярытэтаў у адносінах да паставак сыстэм СПА для Украіны, што было і застаецца прыярытэтам для ЗША, — дадала Жан-П’ер. — Міністар абароны [Лойд] Осьцін працягне гэтую дыскусію на нарадзе Працоўнай групы ў пытаньнях абароны Ўкраіны, якая адбудзецца ў Бруселі».
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.