— Неўзабаве Ўкраіне будзе дадзена макрафінансавая дапамога памерам 5 млрд эўра. Але ці ёсьць нешта яшчэ ў распрацоўцы?
— Што ж, павінна быць больш, таму што фінансавыя патрэбы Ўкраіны да канца (году) складаюць яшчэ 3 мільярды (эўра), якія мы ўжо прапанавалі як Эўрапейская камісія. І я ўпэўнены, што сёньня ці ў найбліжэйшыя пару дзён паміж дзяржавамі-членамі будзе прынятае рашэньне, таму што для гэтага нам патрэбны фінансавы ўклад дзяржаў-членаў.
— Але зноў жа, колькі з гэтага грантаў і колькі крэдытаў? Бо гэта азначае абавязак і для Ўкраіны.
— Так, цяпер мы гаворым пра 5 мільярдаў крэдыту, а наша прапанова палягае ў тым, каб астатнія 3 мільярды былі прадстаўленыя як гранты. Гэта менавіта тое, што мы абмяркоўваем. Але зноў жа, я ўпэўнены, што мы можам аказаць гэтую фінансавую падтрымку.
— Гэтага дастаткова для Ўкраіны?
— Да канца году, паводле слоў нашых украінскіх сяброў, гэта дазволіць фінансаваць іх патрэбы. Але рэальнае пытаньне сапраўды палягае ў тым, як фінансаваць Украіну ў выпадку (а гэта вельмі верагодна), што вайна працягнецца ў новым годзе. І мы павінны падтрымліваць Украіну, таму што Ўкраіна абараняе ня толькі сябе, але і нас, нашы каштоўнасьці. І менавіта таму мы абавязаныя іх падтрымліваць. І менавіта таму я тут, у Празе, каб абмеркаваць гэта зь міністрамі фінансаў нашых дзяржаваў-сябраў.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Украіна хоча атрымаць ад Расеі 300 млрд даляраў рэпарацый— У вас ёсьць абавязаньне. Але ці ёсьць сродкі?
— Ну, пакуль што не. Але гэта менавіта тое, што я мушу абмеркаваць зь імі (міністрамі фінансаў ЭЗ), таму што гэта ня можа быць забясьпечана зь цяперашняга эўрапейскага бюджэту. Павінны быць экстраардынарныя намаганьні.
— Але зноў жа, зараз вы бачыце, што амаль усе загалоўкі ў СМІ — пра тое, колькі будуць плаціць грамадзяне ЭЗ за электраэнэргію. І, вядома ж, Эўразьвяз у канчатковым выніку таксама будзе аплачваць многія з гэтых рахункаў. Таму ёсьць шмат грошай, якія пойдуць на эканамічнае пражываньне зімы для грамадзян ЭЗ. Ці застанецца што-небудзь украінцам?
— Ну, сапраўды, гэта для нацыянальных палітыкаў асаблівы выклік, таму што сёньня ў нас паралельна сустрэча міністраў энэргетыкі Эўразьвязу і, вядома, мы павінны паглядзець, як даць рады ўсплёску цэнаў на энэргію.
І, вядома ж, людзі вельмі сканцэнтраваныя на тым, як аплачваць свае рахункі за электраэнэргію. Але, тым ня менш, мы павінны зноў падумаць пра Ўкраіну. Гэта ў нашых інтарэсах, але і тут трэба бачыць, што падтрымка Ўкраіны павінна быць міжнароднай. Вядома, Эўропа мае вырашальнае значэньне, Эўропа, верагодна, найважнейшая, але яна ня можа быць адзінай, хто бярэ на сябе цяжар.
Вайна Расеі супраць Украіны
- А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
- Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
- 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
- З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
- Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
- 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
- У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
- 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
- З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
- 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
- З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
- Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.
Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.